AB çalışması: Gen düzenlemeyle geliştirilen tüm bitkiler aynı muameleyi hak etmiyor

Avrupa Komisyonu tarafından yayımlanan çalışma, yeni genomik tekniklerle geliştirilen bitkilerin farklı çevresel ve tarımsal etkiler gösterebileceğini belirtiyor; özellikle herbisit toleransı tartışma yaratıyor.

AB çalışması genetik düzenlemelerde farklı değerlendirme çağrısı yapıyor

Tarih: 12 Mayıs 2021 · Kaynak çalışma: Avrupa Komisyonu (Nisan 2021)

Çalışmanın özü

Avrupa Komisyonu tarafından Nisan ayı sonunda yayımlandığı belirtilen inceleme, yeni genomik teknikler (NGT) ile geliştirilen ürünlerin birbirinden farklı etkiler taşıyabileceğini vurguluyor. Rapor, mevcut hukuki düzenlemenin NGT ürünlerini yeterince ayrıştırmadığını ve teknolojiye uygun yeni politika araçlarının değerlendirilmesi gerektiğini söylüyor.

MEP'lerin endişeleri: Herbisit toleransı örneği

Renew Europe milletvekili Martin Hojsík, tartışmada herbisit toleransının gen düzenlenmiş ürünlerde sık görülen bir özellik olduğuna dikkat çekti. Kaynak çalışmaya göre, ön-ticari aşamadaki yeni gen düzenlenmiş ürünlerin yaklaşık üçte birinin herbisit toleransı hedefiyle geliştirildiği aktarılıyor; bu durum, ağır herbisit kullanımını teşvik edebileceği ve yabani otlarda tolerans gelişimini hızlandırabileceği endişelerini doğuruyor.

Uluslararası örnekler ve soru işaretleri

Yeşiller grubundan MEP Martin Häusling, uzun süredir genetik olarak değiştirilmiş ürünleri destekleyen ABD örneğinin pestisit kullanımını azaltmadığını işaret etti. Bu sorgulama, kurumsal politika belirleyiciler için hangi özelliklerin sürdürülebilir hedeflerle uyumlu sayılacağı sorusunu gündeme taşıyor.

Komisyon yetkilisinin görüşleri

AB Komisyonu Sağlık ve Gıda Güvenliği Genel Müdürlüğü (DG SANTE) biyoteknoloji birimi başkanı Irene Sacristan Sánchez, bazı ürünlerin (örneğin herbisit toleransı gösterenlerin) geliştirme hattında bulunduğunu; ancak NGT uygulamalarının, klasik yöntemlerle elde edilenlerden daha geniş bir yelpazeye sahip olduğunu belirtti. Piyasada şu an için çok az sayıda ürün bulunduğunu, ancak geliştirilen pek çok yenilikçi özelliğin potansiyel fayda sağlayabileceğini ifade etti.

Sacristan Sánchez ayrıca, gerçekten avantaj sağlayabilecek ürünler için hem güvenlik değerlendirmesini yapacak hem de faydalarını hesaba katacak bir düzenleyici yol bulunması gerektiğini söyledi.

Ne değişebilir?

Rapor ve parlamenter görüşler, NGT ürünlerinin tek bir çerçevede toplanmasının uygun olmayabileceğini, farklı biyolojik özelliklere göre ayrıştırılmış değerlendirme ve regülasyon modellerinin tartışılması gerektiğini gösteriyor. Bu tartışma, Yeşil Mutabakat hedefleri (ör. pestisit kullanımının azaltılması) ile tutarlılığı sağlamaya yönelik politika kararlarını etkileme potansiyeli taşıyor.

Öne çıkan maddeler

• AB Komisyonu NGT ürünlerini ve uygulamalarını inceleyen bir çalışma yayımladı (Nisan 2021).
• Rapor, mevcut hukuki düzenlemenin NGT'leri ayrıştırmakta yetersiz olduğunu belirtiyor.
• MEP Martin Hojsík, ön-ticari GE ürünlerin yaklaşık üçte birinin herbisit toleransı için düzenlendiğini aktardı.
• Martin Häusling, ABD örneğinin pestisit kullanımında düşüş sağlamadığını vurguladı.
• DG SANTE biyoteknoloji yetkilisi Irene Sacristan Sánchez, piyasada çok az ürün olduğunu, ancak geliştirme hattında çeşitli yararlı özelliklerin araştırıldığını söyledi.
• Uzmanlar ve milletvekilleri, fayda sağlayan ürünlerin güvenlik ve fayda açısından dengeli bir şekilde değerlendirilmesini talep ediyor.

Bu haber, Komisyon raporu ve parlamenter açıklamaları özetlemektedir; iddiaların kaynağı ilgili çalışma ve milletvekili ifadeleridir.