Batı Orta Michigan’da yaban mersini ve çilekte don riski sürüyor: Çiçeklenme ve zararlı takibi öne çıktı

Batı Orta Michigan’da hava koşulları iyileşme eğiliminde olsa da yer yer don olayları yaban mersini ve çilek için risk oluşturmaya devam ediyor. MSU Extension, özellikle yaban mersininde zararlı izleme ve ilaçlama zamanlamasına dikkat çekiyor.

Batı Orta Michigan’da küçük meyveler: 20 Mayıs 2014 saha notları

Hava ve genel risk görünümü

Michigan’ın batısındaki meyve üretim alanlarında son bir haftada sıcaklıklar dalgalı seyretti. Gündüz en yüksek değerler bazı günler 20’li derecelerin sonuna yaklaşırken, bazı günler daha serin aralıkta kaldı. Geceleri çoğu noktada sıcaklıklar don eşiğinin üzerinde kalsa da, bazı lokasyonlarda kısa süreli don altı değerler görüldü.

Kaynak rapora göre bu kısa süreli soğuklara rağmen bölgede küçük meyve gruplarında (özellikle yaban mersini ve çilek) belirgin bir zarar bildirimi yapılmadı. Bununla birlikte “parça parça” görülen donların, çiçeklenme dönemine giren bahçelerde risk unsuru olmaya devam ettiği vurgulanıyor.

Gelişim (GDD) birikimi ve sezon temposu

Raporda, 1 Ocak 2014’ten itibaren Batı Orta Michigan için büyüme derece-günü (GDD) birikiminin iki farklı taban sıcaklığa göre paylaşıldığı aktarılıyor: taban 40°F için 497 GDD, taban 50°F için 193 GDD.

Zararlı fenolojisi açısından ise 1 Mart’tan itibaren taban 50°F ile birikimin 193 GDD seviyesinde olduğu belirtiliyor. Bu birikimdeki sınırlı artışın, bitkiler ve bazı böcek türlerinin fizyolojik gelişiminde yaklaşık iki haftalık bir gecikmeyle ilişkilendirildiği ifade ediliyor.

Çilekte fenoloji: En ileri gelişim çilekte

Kaynağa göre bölgede fenolojik olarak en ileri aşama çilekte gözleniyor. Ottawa County ve daha kuzeyinde gün-nötr (day-neutral) çileklerde tam çiçeklenme bildiriliyor.

Erkenci çeşitlerde ise çiçeklenmenin yeni başladığı aktarılıyor. Raporda bu aşamada belirgin bir hastalık veya böcek sorunu tespit edilmediği notu yer alıyor.

Yaban mersininde çiçeklenme ve don penceresi

Yaban mersininde çoğu çeşitte çiçeklenmenin başladığı, ancak açık çiçek oranlarının çeşit ve lokasyona göre değiştiği belirtiliyor. Allegan County özelinde erkenci çeşitlerin yaklaşık %50 çiçeklenme düzeyinde olduğu; orta mevsim çeşitlerde ise çiçeklenmenin %10–20 bandında seyrettiği aktarılıyor.

Raporda bazı gecelerde sıcaklığın don altına indiği, ancak bunun genellikle 1–2 saat gibi kısa sürelerle sınırlı kaldığı ve çiçek tomurcukları üzerinde olumsuz etki gözlenmediği ifade ediliyor.

Zararlı takibi: Kiraz meyve kurdu (cherry fruitworm) uyarısı

Yaban mersininde zararlı yönetimi açısından, kiraz meyve kurdu erginlerinin bir önceki hafta içinde görülmeye başladığı bilgisi paylaşılıyor. Bu çıkışın, 1 Mart’tan itibaren taban 50°F ile yaklaşık 180 GDD civarında gerçekleştiği belirtiliyor.

Kaynak değerlendirmesinde, bu erken ergin çıkışının o an için yumurta bırakılacak meyve bulunmadığından sınırlı risk oluşturabileceği; ancak erkenci çeşitlerde ilk taç yaprak dökümü (petal fall) başladığında riskin artabileceği vurgulanıyor.

Michigan State University Extension’ın (MSU Extension) önerisi, zararlı popülasyon dinamiklerinin ve meyve gelişiminin yakından izlenmesi yönünde. Amaç, sezonun erken döneminde olası bir zararlı baskınını zamanında yakalamak olarak özetleniyor.

İlaçlama zamanlaması ve mevzuat/etiket hatırlatması

Raporda, meyve kurtlarına karşı insektisit uygulamasından önce korunacak meyvenin oluştuğundan emin olunması gerektiği belirtiliyor. Bunun çoğunlukla ilk taç yaprak dökümü belirtileriyle birlikte gündeme geldiği aktarılıyor.

Ayrıca bazı ürünlerin “kısıtlı kullanım” sınıfında olabileceği ve nesli tehlike altındaki türlerin bulunduğu alanlarda kullanılamayabileceği hatırlatılıyor. Üreticilere, etiket talimatlarına uyumun kritik olduğu mesajı veriliyor.

Güncel ürün ve doz bilgileri için 2014 Michigan Fruit Management Guide (E-154) dokümanına yönlendirme yapıldığı; ayrıca raporun yazarı Carlos García-Salazar ile iletişim kanallarının paylaşıldığı görülüyor.

Öne çıkan noktalar (özet)

• Bölgede hava koşulları toparlansa da yer yer don riski yaban mersini ve çilek için gündemde.
• Don altı sıcaklıklar bazı noktalarda görülse de küçük meyvelerde rapora göre zarar bildirimi yok.
• GDD birikimi (1 Ocak’tan itibaren): 497 (taban 40°F) ve 193 (taban 50°F).
• Zararlı fenolojisi için (1 Mart’tan itibaren): 193 GDD (taban 50°F); gelişimde yaklaşık iki haftalık gecikme vurgusu.
• Çilekte gün-nötr tipler Ottawa County ve kuzeyinde tam çiçeklenmede; erkenciler yeni çiçekleniyor.
• Yaban mersininde Allegan County’de erkenciler ~%50, orta mevsimler %10–20 çiçeklenmede.
• Kiraz meyve kurdu ergin çıkışı ~180 GDD (taban 50°F, 1 Mart’tan itibaren) civarında izlenmiş; petal fall sonrası risk artabilir.
• İlaçlamada zamanlama, kısıtlı ürünler ve etiket/mevzuat uyumu öne çıkarılıyor.

Not: Bu içerik, saha gözlemleri ve fenoloji göstergelerine dayalı bir bölgesel durum özetidir; parsel ve mikroklima koşullarına göre farklılık gösterebilir.