Belçika’da Mertens-Hal: Geç yaban mersini çeşitleri Şili ve Peru’nun erken sezonuyla rekabet edemiyor

Belçikalı Mertens-Hal çiftliği, iklim kaynaklı verim düşüşü ve Güney Amerika’dan gelen erken sezon arzı nedeniyle geç çeşit yaban mersinlerinden uzaklaşıyor; üretim stratejisini ara döneme kaydırıyor.

Belçika çiftliği geç çeşitlerden uzaklaşıyor

Belçika merkezli Mertens-Hal işletmesinin sorumlusu Tom Mertens, seradaki hasadın makaleye göre iki hafta önce başladığını belirtiyor. Ancak tedarik tarafında sorunlar yaşanıyor: erken çeşitler geçen yıl yeterli ışık alamadığı için hacimde yaklaşık %40 düşüş kaydedildiği aktarılıyor.

Mertens-Hal, 2018’den bu yana yaban mersini üretimi yapıyor. İşletme; yaban mersini ve böğürtlen yetiştiriyor, ayrıca geçen yıl bir böcek çiftliği ile ortaklık kurarak katma değer yaratma yolları aramaya devam ediyor.

Bugün işletmenin yaban mersini alanı 6,5 hektar, böğürtlen serası ise yaklaşık 800 m² olarak belirtiliyor. Sonbaharda üretim alanını genişletmeyi planladıklarını, ancak bu genişlemede hangi meyve türüne ağırlık verileceğine henüz karar vermediklerini söylüyorlar. Yine de öncelik mavi meyveler olacak; kırmızı meyvelere yatırım yapmıyorlar.

Çiftlik ürünlerini bölgedeki Hoogstraten kooperatifi aracılığıyla satıyor. Mertens, kooperatifin özellikle kriz dönemlerinde sabit bir gelir sağladığını ve pazardaki dalgalanmalara karşı güven sunduğunu vurguluyor.

Mevcut sezonda talebin iyi, arzın ise sınırlı olduğu; güzel havanın da talep tarafını destekleyerek fiyatları mevsim normallerinin üstüne çıkardığı ifade ediliyor. Ancak büyük üreticiler pazara girdiğinde arz artışıyla fiyatların düşeceği öngörülüyor.

Geç çeşitlerin ekonomik gerekçesi zayıfladı

Mertens'in değerlendirmesine göre, Aurora gibi geç döneme ait çeşitlerin ekonomik geri dönüşü zayıf kaldı. Nedeni, Şili ve Peru’dan gelen erken dönem konteyner sevkiyatlarının pazara daha erken giriş yapması ve fiyat baskısı oluşturması. Bu rekabet yüzünden yaz sonu döneminde daha yüksek işçilik maliyetlerini amorti etmek zorlaşıyor.

Sonuç olarak işletme, geç çeşitlerde kademeli çekilme ve ara dönem (intermediate) çeşitlere ağırlık verme kararı alıyor. Yaz aylarında ise böğürtlen üretimi ve açık alanda ‘kendin topla’ uygulaması ile tüketici deneyimi ve fiyat farkını haklı gösterecek hikâye anlatımına önem veriliyor.

Ana noktalar

• Serada hasat iki hafta önce başladı (rapor tarihi: 14/06/2023).
• Erken çeşitler geçen yıl yetersiz ışık nedeniyle yaklaşık %40 düşük verim verdi.
• Çiftliğin yaban mersini alanı 6,5 ha; böğürtlen serası ~800 m².
• Ürünler Hoogstraten kooperatifi üzerinden pazarlanıyor.
• Şili ve Peru kaynaklı erken sezon arzı, geç çeşitlerin kârlılığını düşürüyor; bu nedenle ara dönem çeşitlere geçiş planlanıyor.
• Yaz sonu için böğürtlen ve tüketici deneyimine odaklanma tercih ediliyor.

Not: İşletme sürdürülebilirlik ve üretici hikâyesini vurgulayarak tüketici nişini güçlendirmeye çalışıyor.