Şili, üzüm güvesi Lobesia botrana'nın yok edilmesi için kapsamlı mücadeleyi genişletiyor

Şili Tarım ve Hayvancılık Servisi (SAG), Lobesia botrana popülasyonunu haritalamak için tuzaklı izleme başlattı. Ülke çapında feromonla ‘cinsel karıştırma’ uygulaması, steril böcek denemeleri ve artırılan bütçeyle mücadele güçlendiriliyor.

Programın kapsamı ve izleme

Şili Tarım ve Hayvancılık Servisi (SAG), Eylül ayından itibaren üzüm güvesi (Lobesia botrana) dağılımını ve yoğunluğunu belirlemek amacıyla tuzak ağı izleme sistemini faaliyete geçirdi. Bu çalışma, zararlının hangi bölgelerde ve hangi yoğunlukta bulunduğuna dair veri toplamayı hedefliyor.

2014 verileri ve yayılım

2014 yılında zararlı yaklaşık 100.000 hektarda tespit edildi; etkilenen ürünler arasında sofralık ve şaraplık üzüm, yaban mersini (blueberry) ve erik yer aldı. 2013’e kıyasla artış özellikle O'Higgins ve Maule bölgelerinde gözlenirken, Metropolitan Bölgesi'nde azalma rapor edildi.

1+1 modeli: Cinsel karıştırma uygulaması

2015‑16 sezonunda Ulusal Lobesia Botrana Programı kapsamında '1+1' adı verilen bir uygulama devreye girdi. Buna göre SAG tarafından sahaya konulan her feromon yayıcı cihazı için üreticiler de kendi cihazlarını yerleştiriyor. Amaç, sentetik feromonla erkek güvelerin yönelimini bozarak çiftleşmeleri azaltmak, böylece sonraki dönemlerde zararlı sayısını düşürmek.

Hedefleme ve uygulama stratejisi

SAG, hangi üreticilerin 1+1 zorunluluğuna tabi olacağını, gün içi tuzak yakalama endeksine (CTP - day trap capture) dayanan bir sıra ile belirledi; en yüksek yakalama değerine sahip üreticiler öncelikli olarak seçildi. Program ayrıca ilk nesil döneminde cinsel karıştırma ile birlikte uygun kimyasal örtülemeyi de tavsiye ediyor; bazı ürünlerin organik üretime uygun olduğu belirtildi.

Feromon tedariki

SAG, ISOLET tipi feromonlar üzerinde çalışıyor; bu ürünün Şili'deki dağıtıcısı olarak Arysta gösteriliyor. Bununla birlikte, yetkili listede yer alan diğer feromon markalarının bazıları üreticilere ulaştırılamadıği için temin sorunları yaşandığı rapor edildi.

Steril Böcek Tekniği (SIT) pilot çalışmaları

Ülkenin kuzeyinde, Lluta Vadisi'nde SAG tarafından Taşıma ve Üretim Merkezi'ne bağlı deneysel bir steril böcek üretim laboratuvarı (CPIE) açıldı. Laboratuvar Nisan ayında faaliyete geçti ve SIT yöntemi Lobesia için bir tamamlayıcı kontrol aracı olarak değerlendiriliyor. Kaynaklarda, dünya genelinde Lobesia'ya karşı SIT'in henüz yaygın uygulanmadığı, ancak Şili'de Akdeniz meyve sineğinin (Ceratitis capitata) yok edilmesinde yöntemin başarıyla kullanıldığı belirtiliyor.

İş birliği ve destek

SAG, FDF ile FIA kapsamında bir proje yürütüyor ve Çekirdek destek olarak Şili Nükleer Enerji Komisyonu'nun güçlü katkısından söz ediliyor. Bu ortaklıklar, SIT uygulamalarının geliştirilmesi ve saha denemelerinin ilerlemesine yöneliktir.

Bütçe ve hedeflenen alan

Program bütçesi, ilgili sezonda CLP 9.200 milyon olarak açıklandı. Devlet tarafından 2015‑16 sezonunda 1+1 uygulaması kapsamında yaklaşık 30.000 hektarlık bir alan için destek sağlanması hedeflendiği aktarılıyor.

Öne çıkan maddeler

• 2014'te yaklaşık 100.000 ha etkilendi: üzüm, yaban mersini ve erik dahil.
• SAG, Eylül'den itibaren kapsamlı tuzak izleme sistemi kurdu.
• 2015‑16'da '1+1' feromon uygulaması ile üreticiler ve devlet ortak sorumluluk üstlendi.
• Steril Böcek Tekniği için Lluta Vadisi'nde pilot laboratuvar devrede; SIT deneysel olarak deneniyor.
• Program bütçesi CLP 9.200 milyon; devlet tarafından 30.000 ha hedeflendiği bildirildi.