Frutas de Chile: Küresel kuralların zayıflaması Şili meyve ihracatını daha kırılgan kıldı

Frutas de Chile başkanı Iván Marambio, uluslararası ticaret kurallarındaki aşınma, artan maliyetler ve lojistik risklerin Şili meyve sektörünü —özellikle yaban mersinini— daha savunmasız bıraktığını belirtti.

Frutas de Chile uyarıyor: Uluslararası kuralların zayıflaması riski artırıyor

Frutas de Chile Başkanı Iván Marambio, IFPA tarafından düzenlenen bir kahvaltı seminerinde sektörün küresel açıdan zor bir döneme girdiğini ve uluslararası ticaret kurallarındaki kırılganlığın pazar istikrarını zayıflattığını aktardı. Marambio, bu çerçevede ticari ilişkileri düzenleyen anlaşmaların son yıllarda istikrarsızlaştığını ifade etti.

Yetkiliye göre, bu zayıflama deregülasyon eğilimleri, jeopolitik gerilimler ve tedarik maliyetlerindeki kalıcı artışla birleşiyor; sonuç olarak lojistik ve erişim sorunları ağırlaşıyor. Marambio, bu durumun bazı Büyük Pazarlarda gıda arzı güvenliği endişelerini gündeme getirdiğini belirtti.

Spesifik olarak lojistik baskıların örneğinde Hormuz Boğazı öne çıktı: Bölgeden geçen ham petrolün yaklaşık %20'si ve gübre arzının tahmini olarak %30'una yakın kısmının bu güzergâhtan geçtiği vurgulandı. Bu faktörlerin enerji ve girdi maliyetlerini yukarı çektiği, navlunların ise çatışmaların devamı halinde pandemi dönemini aşabilecek seviyelere çıkabileceği uyarısı yapıldı.

Marambio ayrıca Şili'nin büyük güçlerin stratejik rekabetinin ortasında kaldığını, bunun doğrudan lojistik ve pazar erişimine etkileri olduğunu ve sektörün bu koşullara karşı hem devlete hem de uluslararası işbirliklerine dayalı proaktif adımlar atması gerektiğini söyledi. Pazar çeşitlendirmesi, Hindistan gibi alternatif hedeflerin güçlendirilmesi gerektiği belirtildi.

Yaban mersininde rekabet ve genetik yenileme ihtiyacı

IFPA panelinde, Şili yaban mersini sektörünün son kampanyası hem olumlu fiyat sinyalleri verdi hem de kalite açısından riskler ortaya koydu. Paneli yöneten Andrés Armstrong, iyi fiyatların olduğu bir dönem yaşanmasına karşın kalitenin birincil zorluk olmaya devam ettiğini ve zaman baskısının arttığını aktardı.

Sektör temsilcilerinin paylaştığı verilere göre son sezonda tespit edilen uygunsuz ürün oranı yaklaşık %15 civarında gerçekleşti. Uzmanlar, bunun operasyonel verimlilik, tedarik zinciri entegrasyonu ve tarımsal uygulamaların modernizasyonu ile ele alınması gerektiğini vurguladı.

Genetik yenileme sürecinde de sıkıntılar yaşanıyor: Yeni çeşitlerin Şili koşullarında doğrulanması yerel iklim ve rekolte sonrası gereksinimler nedeniyle zaman alıyor; bu süreye ilişkin aktarılan rakamlar yıllık düzeyde ve bazı vakalarda 16 yıla kadar çıkabiliyor. Bu nedenle üreticilerle saha bazlı testler ve saksı bitkisi projeleri gibi hızlandırıcı yaklaşımlar deneniyor.

Yeni çeşitlerin telif/royalty ücretleri ve başlangıç yatırımlarıysa önemli bir engel teşkil ediyor. Fall Creek temsilcileri, üreticilerin ilk dönemdeki yükünü hafifletecek fiyatlama ve iş modeli düzenlemeleri üzerinde çalışıldığını bildirdi.

Hortifrut gibi ihracat odaklı firmalar yeni çeşitleri özellikle Asya’daki premium programlara yönlendirmeyi planlıyor; ancak bu tür bir geçişin yalnızca bitki değişimiyle sağlanamayacağı, yönetim tutarlılığı ve uygulama paylaşımı gerektiği uyarısı yapıldı. Panel, kısa süreli yüksek fiyatlara aldanmama ve geleneksel çeşitlerin rekabette geri plana düştüğü sonucuna vardı.

Ana çıkarımlar

• Küresel ticaret kurallarındaki zayıflama, Şili meyve sektöründe belirsizlik yaratıyor.
• Hormuz Boğazı kaynaklı enerji ve gübre maliyetleri sektör üzerindeki baskıyı artırıyor (kaynakta paylaşılan oranlar: ham petrol ~%20, gübre ~%30).
• Sektör maliyet artışlarının Şili'deki süreçlere etkisi sezon başına yaklaşık 30–70 milyon USD aralığında olduğu tahmin ediliyor.
• Son sezonda yaklaşık %15 oranında uygunsuz/kalite dışı ürün kaydedildi; kalite sorunları öncelik kabul ediliyor.
• Yeni çeşitlerin doğrulanması Şili koşullarında uzun sürebiliyor (aktarılan süreler bazı durumlarda ~16 yıl seviyesinde).
• Uzun vadeli rekabet için pazar çeşitlendirmesi, genetik yenileme ve tedarik zinciri şeffaflığı öne çıkan öneriler arasında.

Kaynak: Blueberries Consulting News, 04/05/2026. Orijinal haber