Şili’de yaban mersini genetiği eksikliği: Sektör kendi çeşitlerini neden geliştirmedi?

Şili yaban mersini endüstrisinin farklı iklimlere uyumlu, ülkeye ait çeşit geliştirmemesi uzun süredir tartışılıyor. Uzmanlar bunun sektörel rekabeti zayıflattığını belirtiyor.

Şili’de yaban mersini genetiği eksikliği: Sektör kendi çeşitlerini neden geliştirmedi?

Yayın: Blueberries Consulting News — 17/07/2020

Şili’de yaban mersini üretiminin kendi iklim ve toprak koşullarına uygun, ülke kaynaklı çeşitleri yeterince geliştirmemiş olması uzun yıllardır sektörün gündeminde. Konu, birçok toplantı, makale ve tartışmada tekrarlandı; ancak yenileme süreci yavaş ilerliyor.

Arka plan

Sektörün yaklaşık otuz yılı aşkın bir geçmişe sahip olduğu; buna karşılık gelişmiş bir ıslah programının kurulmasında istenen düzeye ulaşılamadığı raporda vurgulanıyor. Uluslararası talep kalite, lezzet ve görünüm açısından yükselirken, yerel çeşit eksikliği ihraç rekabetini zayıflatıyor.

Çeşitlilik gereksinimleri

Dış pazarlarda talep edilen kriterler; aroma, şeker derecesi (Brix), dolgunluk, iri meyve ve yüzey özellikleri gibi unsurları içeriyor. Bu beklentileri sürekli karşılayacak çeşitlerin olmaması sektörü kırılgan hâle getiriyor.

Coğrafi zorluklar

Şili, yarı-kurak kuzeyden soğuk ve yağışlı güneye kadar geniş iklim bandına sahip. Bu değişkenlik, tek tip bir çeşitle verimli üretim yapılmasını zorlaştırıyor; yerel şartlara uyumlu ıslah programları daha önemli hale geliyor.

Neden ilerlenemedi?

Raporda öne çıkan etkenler arasında; finansman yetersizlikleri sıkça gösterilse de, hem kamu hem özel alanda yürütülen projeler bulunduğu; sorunların tek başına para kaynaklı olmadığı belirtiliyor. Ayrıca sektörde profesyonel ve merkezi ıslah altyapısının yeterince gelişmemiş olması, fidanlık ve üretici düzeyinde seçici geliştirme çalışmalarının sınırlı kalması ana nedenler arasında sayılıyor.

Örnek ve uzman görüşü

Özel sektör bazında bazı adımlar atıldı; örneğin Onubafruit’in kendi çeşitlemelerini geliştirip piyasaya sunduğu bildirildi. IQonsulting’den uzman Isabel Quiroz ise bu durumun sektörel bir eksiklik olduğunu vurgulayıp, hem ıslah kapasitesinde hem de üretici alışkanlıklarında boşluklar olduğunu ifade etti. Quiroz’a göre üreticilerin sahaya yeterince zaman ayırmaması ve merkezî, profesyonel programların zayıf olması sorun yaratıyor.

Gelecek perspektifi

Yaban mersini üretiminin dünya genelinde yeni iklimlere yayıldığı bir dönemde, yerel ıslah kapasitesinin güçlendirilmesi hem üretim verimliliği hem de ihracat rekabeti açısından önem taşıyor. Konu sektör toplantılarında yeniden gündeme gelmeye devam edecek gibi görünüyor.

Özet maddeler

• Haber kaynağı: Blueberries Consulting News (17/07/2020), yazar: Martín Carrillo O.
• Şili yaban mersini endüstrisi yaklaşık 30+ yıllık bir geçmişe sahip ancak ülkeye özgü, yaygın kullanılan çeşitler sınırlı.
• İklim değişkenliği (kuzeyin yarı-kurak koşullarından güneye kadar) ıslah ihtiyacını artırıyor.
• Finansman tek başına açıklayıcı değil; merkezi ıslah programları ve fidanlık yetkinlikleri eksik bulunuyor.
• Onubafruit gibi özel girişimler kendi çeşitlerini geliştirme çabası gösteriyor; ancak bu örnekler genel sorunu çözmeye yetmiyor.
• Uzman değerlendirmeleri üreticilerin saha denemelerine yeterince zaman ayırmadığını ve profesyonel ıslah kapasitesinin artırılması gerektiğini işaret ediyor.