Ekvador, agraz koruması için Sacha Ñawi programını başlattı

Ekvador, And dağlarındaki yabani agrazın (Vaccinium floribundum) korunması için Sacha Ñawi adlı girişimi hayata geçiriyor. Program genetik çalışmalardan sürdürülebilir hasat ve piyasa desteğine kadar çok yönlü adımlar içeriyor.

Ekvador'da agraz korumasına yönelik yeni girişim: Sacha Ñawi

Ekvador hükümeti ve ortak kurumlar, Andes yüksek yaylalarında yetişen yabani agrazın (Vaccinium floribundum, yerel adıyla agraz) korunması için Sacha Ñawi adlı bir program başlattı. Girişimin amacı, hem türün ekolojik rolünü korumak hem de kırsal alanlarda gelir fırsatlarını desteklemek olarak açıklandı.

Programın kapsamı ve ortakları

Proje; Ekvador Çevre ve Enerji Bakanlığı ile Ulusal Tarımsal Araştırma Enstitüsü işbirliğinde yürütülüyor. Finansman Global Environment Facility tarafından sağlanıyor ve uygulamayı FAO'nun Ekvador ofisi üstleniyor. Ayrıca üniversiteler, kamu kurumları ve yerel topluluklarla eşgüdümlü çalışmalar planlanıyor.

Neden agraz odak alındı?

Agraz, páramo adı verilen yüksek rakımlı ekosistemlerde yetişen, yerel beslenme kültüründe yeri olan bir tür. Geleneksel kullanımlar arasında Day of the Dead törenlerinde tüketilen colada morada gibi ürünler yer alıyor. Türün hâlen yaygın şekilde yabani olarak toplanması ve son dönemde işlenmiş ürünlere artan talep, sürdürülebilir arz açısından endişe yaratıyor.

Uygulama alanları ve öncelikli çalışmalar

Program, ilk etapta Imbabura eyaletindeki Cotacachi kantonunda genetik çeşitliliğin değerlendirilmesine başladı; bu değerlendirme koruma önceliklerinin belirlenmesi için temel oluşturacak. Ayrıca Napo eyaletindeki Archidona, Tena ve Arosemena Tola gibi bölgelerde And ve Amazon ekosistemlerine yönelik faaliyetler yürütülüyor.

Sürdürülebilir hasat ve değer zinciri adımları

Projede sürdürülebilir toplama yöntemleri için çerçeveler geliştirilmesi, yabani yenilebilir türlerin ulusal ve yerel planlamaya entegre edilmesi hedefleniyor. Bunun yanı sıra üreticilerin örgütlenmesi, pazara erişimin kolaylaştırılması ve değer zinciri geliştirme desteği ile kırsal gelirlerin güçlendirilmesi planlanıyor.

Zamanlama ve topluluk kullanımı

Agraz hasadı geleneksel olarak eylül-ekim aylarında yapılıyor. Program, toplulukların doğal kaynakları kullanmaya devam edebilmesini sağlarken, uzun vadeli arz güvenliğini de korumayı amaçladığını belirtiyor.

Beklenen çıktı ve öncelikler

Sacha Ñawi, agrobiyolojik çeşitliliğin korunması, vahşi yenilebilir türlerin sürdürülebilir kullanımının teşviki ve kırsal kalkınmaya katkı sağlamayı hedefliyor. Genetik veri toplama, hasat kurallarının oluşturulması ve pazar destekleri öncelikli alanlar arasında sayılıyor.

Projenin ana unsurları

• Genetik çeşitlilik değerlendirmeleri ile koruma önceliklerinin belirlenmesi
• Páramo ekosistemlerinde sürdürülebilir toplama rehberlerinin hazırlanması
• Yerel üreticilerin örgütlenmesi ve piyasa erişiminin güçlendirilmesi
• Yabani yenilebilir türlerin ulusal ve yerel planlama süreçlerine dahil edilmesi
• Kırsal gelirleri destekleyecek değer zinciri geliştirme çalışmaları
• And ve Amazon ekosistemlerinde topluluk temelli uygulamaların yaygınlaştırılması

Not: Haber, FreshPlaza tarafından yayımlanan bir duyuruya dayanmaktadır. Daha fazla bilgi için kaynak bağlantısına bakınız.

Kaynak: FreshPlaza, Tue 24 Mar 2026. Orijinal haber