Euro, 2015'te dolara yaklaşırken: Parite ihtimali ve ekonomi üzerindeki etkileri

2015 başında euro, dolara karşı önemli ölçüde değer kaybetti; ECB'nin tahvil alım programı ve küresel gelişmeler parite olasılığını gündeme getiriyor.

Euro-dolar makası daralıyor

2015 yılı başından itibaren euro dolar karşısında belirgin bir değer kaybı yaşadı; habere göre son 12 ayda yaklaşık %22,5 düşüş kaydedildi. Haberde verilen rakamlarla euro şu dönemde yaklaşık 1,06 Amerikan doları seviyesinde; bir yıl öncesinde ise 1,40 dolarla rekor seviyelere ulaşmıştı.

Merkez bankası politikalarının rolü

Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) para politikası zayıf euroyu açıklayan ana etkenlerden biri olarak gösteriliyor. ECB Başkanı Mario Draghi'nin ekonomi canlandırma taahhütleri, faiz indirimleri ve devlet tahvili alımlarını değerlendirme yönündeki açıklamaları para arzının genişleyeceği beklentisini güçlendirdi.

Tahvil alım programı ve hacmi

22 Ocak'ta açıklanan program çerçevesinde, haberde aylık yaklaşık 60 milyar euro seviyesinde tahvil alımı yapılacağı ve uygulamanın 19 ay süreceği, bunun da toplamda yaklaşık 1,14 trilyon euro tutarında bir parasal genişleme anlamına geleceği aktarılıyor. Program başladıktan sonra bazı ülkelerin devlet tahvillerinde getirilerin düştüğü belirtiliyor.

Ekonomik tahminlerde güncelleme

ECB, parasal genişleme, düşük petrol fiyatları ve zayıf euronun etkisiyle bölge için büyüme ve enflasyon tahminlerini revize etti. Haberde verilen tahminlere göre Avrupa ekonomisi için 2015 büyüme tahmini %1,5; 2016 için %1,9; 2017 için ise %2,1 seviyelerinde. Enflasyon için 2015'te %0, 2016'da %1,5 ve 2017'de %1,8 öngörülüyor.

Uluslararası karşılaştırma

Benzer parasal genişleme uygulamaları başka merkez bankalarında da görüldü. Haberde ABD Merkez Bankası (FED) kriz sonrası dönemde 4 trilyon dolara yakın bir genişleme uyguladığı; Japonya'da ise "Abenomics" olarak anılan programın yüz milyarlarca dolar/yen düzeyinde müdahale getirdiği hatırlatılıyor.

İhracat ve dış ticaret açısından etkiler

Euronun zayıflaması, euro bölgesi ürünlerini diğer para birimlerine göre daha ucuz hâle getirerek ihracatçı firmalara rekabet avantajı sağlayabilir. Haberde, kısa vadede bunun ihracatı destekleyebileceği; aynı zamanda küresel para birimlerinin dolara karşı geniş çapta değer kaybettiği vurgulanıyor.

Kısa notlar

• Euro-dolar paritesi son 12 ayda yaklaşık %22,5 geriledi.
• Haberde belirtilen cari kur: 1 EUR ≈ 1,06 USD; bir yıl önce yaklaşık 1,40 USD.
• ECB paketinin büyüklüğü: aylık ~60 milyar EUR × 19 ay ≈ 1,14 trilyon EUR (haber aktarımı).
• ECB tahvillere başlayınca bazı ülkelerde devlet tahvili faizleri düştü.
• ECB büyüme tahminleri: 2015 %1,5; 2016 %1,9; 2017 %2,1. Enflasyon tahminleri: 2015 %0; 2016 %1,5; 2017 %1,8.