Fas’ta yaban mersini üretimi büyüyor: Dakhla erken sezon ve yüksek kalite sunuyor

Kenitra merkezli BestBerry yöneticisi Nabil Belmkaddem’e göre Fas’ta ekim alanları istikrarlı biçimde büyüyor; Dakhla bölgesi erken sezon ve yüksek kalite potansiyeli taşıyor. Sektörde işgücü, su ve patentli çeşitler öne çıkan sorunlar arasında.

Fas’ta yaban mersini üretimi: bölgesel fırsatlar ve riskler

Kenitra merkezli ihracat şirketi BestBerry’nin genel müdürü Nabil Belmkaddem ile yapılan röportaja göre, Fas’ta yaban mersini ekim alanları düzenli biçimde artıyor; ancak 2015–2019 dönemindeki hızlı genişleme dönemi geride kaldı.

Deneyim, çeşit ve teknoloji etkisi

Üreticiler artık daha fazla saha deneyimine, gelişmiş üretim tekniklerine ve verimi yüksek yeni çeşitlere erişim sağlıyor. Bu etkenler, verimliliğin daha iyi düzeylere gelmesine katkı veriyor.

Dakhla'da erken üretim ve kalite

Güneyde Dakhla bölgesinde kurulan yeni bahçeler, iklim ve coğrafya nedeniyle erken ürün yetiştirme fırsatı sunuyor. Bölgeden gelen raporlarda meyve kalitesinin yüksek olduğu, Brix değerlerinin iyi seviyelerde seyrettiği bildiriliyor. Ayrıca Atlas Dağları’nda yaz aylarında üretim amaçlı soğuğu seven çeşitlerle denemeler yapılıyor.

Başlıca zorluklar

İşgücü sıkıntısı, özellikle kuzey Fas’ta öne çıkan bir sorun. Bahçelerdeki pik dönemler, çilekleri donduran tesislerin ve ilkbahar frambuaz döngüsünün işgücü talepleriyle çakışıyor. Agadir çevresinde ise su kaynaklarına erişim zorlayıcı bir etmen olarak belirtiliyor.

Erken çeşitlerde aşırı arz ileride fiyat baskısı yaratabilir. Öte yandan erken ve yüksek verimli yeni çeşitlerin önemli bir kısmı tescilli/patentli olduğundan, bağımsız küçük üreticiler eski kamuya ait çeşitlere mahkûm kalabiliyor.

Ekonomik perspektif

Yaban mersini çok yıllık bir ürün olduğundan işletme süreci diğer bazı kırmızı meyvelere göre daha az karmaşıklık içeriyor. Başlangıç yatırımı on yıl civarında geri dönüş sağlayabilir; uygun koşullarda üreticiler için iyi getiri potansiyeli bulunuyor.

Pandemi etkileri ve lojistik

COVID-19 döneminde öncelik, tarladan paketlemeye kadar tüm süreçlerde çalışma güvenliğini korumak oldu. Mart 2020'de hava kargosu kesintiye uğradığı için Fas, Avrupa'ya karayolu taşımacılığıyla ihracatını sürdürebildi. Ancak hava taşımacılığının Orta Doğu ve Asya pazarları için kritik olduğu vurgulanıyor.

Kaynak ve yayın bilgisi

Röportajın tamamı BlueMagazine dijital yayınında yer alıyor; derginin basılı kopyasına ayrıca 2–3 Haziran 2021 tarihlerinde Expo Guadalajara’daki XX International Blueberry Seminar etkinliğinde erişilebileceği aktarılmıştır.

Haberin kısa maddesel özeti

• Fas’taki ekim alanları istikrarlı şekilde büyüyor, ancak 2015–2019’daki hızlı büyüme dönemi devam etmiyor.
• Dakhla (yaklaşık 23º enlem) erken sezon üretimi ve yüksek meyve kalitesi sağlıyor.
• Üreticilerin çeşit seçeneği, teknoloji ve saha deneyimi artışı verimi olumlu etkiliyor.
• Kuzeyde işgücü talebi çakışmaları, Agadir çevresinde su kıtlığı dikkat çeken sorunlar.
• Patentli erken çeşitler, bağımsız üreticileri eski çeşitlerle sınırlayabiliyor.
• Yatırım geri dönüşü uzun vadede (yaklaşık 10 yıl) mümkün görülüyor.
• Pandemi döneminde karayolu ihracatı Avrupa için kritik olurken, hava taşımacılığının Orta Doğu/Asya erişimi için önemi vurgulandı.