Fas'ın 2023 kırmızı meyve ihracatı: Gelir artışı, tonaj düşüşüyle birlikte

2023'te Fas, taze ve dondurulmuş kırmızı meyve ihracatından önemli döviz geliri elde etti; buna karşın ihracat tonajı bir önceki yıla göre geriledi ve pazar bağımlılığı dikkat çekti.

Fas ihracat gelirini artırdı, sevkiyat hacmi düştü

2023 yılında Fas, taze kırmızı meyve ihracatından yaklaşık 124.000 ton sevk ederek yaklaşık 750 milyon dolar gelir elde etti. Buna ek olarak dondurulmuş çilek, ahududu ve böğürtlen satışları sektöre yaklaşık 83 milyon dolar daha kazandırdı.

Sektör verileri ve tür dağılımı

2018'e kıyasla ihracat gelirleri 2,4 kat artmış olmakla birlikte, 2023'te toplam taze ihracat hacmi bir önceki yıla göre %6 azaldı. Bu düzey hâlâ son beş yılın ortalamasının yaklaşık üçte biri daha yüksek seviyesinde.

Bazı ürünlerdeki değişimler öne çıktı: taze böğürtlen ihracatı %40 artarak ~1.400 tona yükseldi; yaban mersini 52.500 ton, ahududu 52.000 ton ve çilek 17.700 ton seviyelerinde gerçekleşti.

Pazar konsantrasyonu ve riskler

İhracatın yaklaşık %90'ı sadece beş ülkeye yöneldi: İspanya, Birleşik Krallık, Hollanda, Almanya ve Fransa. Bu ülkeler Fas'ın kırmızı meyve ihracatından elde ettiği döviz gelirlerinin %88'ini oluşturdu. Ancak 2023'te Almanya'dan gelen alımlar üçte bir azalırken, Fransa'daki ithalat yaklaşık %20 geriledi; bunun hem arz düşüşü hem de AB'deki talep zayıflığıyla ilişkili olduğu bildirildi.

Yeni pazar işaretleri

Fas'ın ihracatında gelişmekte olan pazarlara doğru büyüme görüldü: Birleşik Arap Emirlikleri'ne sevkiyatlar %29 artarak ~2.000 tona, Polonya'ya doğrudan gönderimler beş kat artarak ~1.200 tona çıktı. Kanada'ya sevkiyatlar yaklaşık 6,5 kat artışla 65 tona yükseldi; Suudi Arabistan'a yönelik gönderimler ise iki kattan fazla oldu ve ~810 ton seviyesine ulaştı. Yine de bu pazarların hacimleri, ilk beş ülkenin düzeylerinin oldukça altında kaldı.

Uzman yorumu ve ekonomik bağlam

EastFruit pazar analisti Yevhen Kuzin'in aktardığına göre, AB ekonomisindeki durgunluk (IMF verilerine göre söz konusu dönemde AB büyümesi düşük, Almanya ise daralma kaydetti) tüketici talebini etkiledi ve Fas ihracatının kırılganlığını ortaya koydu. Bu durum, sektör için pazar çeşitlendirmesini stratejik öncelik haline getiriyor.

Öne çıkan veriler

• Toplam taze ihracat: ~124.000 ton (2023)
• Taze ihracattan elde edilen gelir: ~750 milyon $; dondurulmuş ürünlerden ek ~83 milyon $
• Yaban mersini: 52.500 ton; ahududu: 52.000 ton; çilek: 17.700 ton; böğürtlen: ~1.400 ton
• İhracatın ~%90'ı 5 ülkeye; bu ülkeler gelirlerin ~%88'ini sağlıyor