Fas, kırmızı meyve ihracatında dünyada 4. sırada konumlandı

Tanger'de düzenlenen Uluslararası Blueberry Semineri'nde Fas'ın yumuşak meyve ihracatında dördüncü sıraya yerleştiği bildirildi; sektörün büyümesi, pazar çeşitlenmesi ve karşılaşılan zorluklar tartışıldı.

Fas, kırmızı meyve ihracatında dünyada 4. sırada konumlandı

Tarih: 10–11 Eylül 2025, Tanger — Uluslararası Blueberry Semineri (XXXVIII)

Tanger'de 10–11 Eylül tarihlerinde gerçekleştirilen XXXVIII Uluslararası Blueberry Semineri, Fas'ın yumuşak meyve (blueberry, ahududu, çilek vb.) ihracatında küresel düzeyde dördüncü konuma geldiğini gündeme taşıdı. Seminerde sektör paydaşları, araştırmacılar ve ticari aktörler bir araya gelerek üretim, pazarlama ve sürdürülebilirlik konularını ele aldı.

Sektörel büyüme ve pazarlar

Konuşmacılar, 2024–2025 dönemine ilişkin olarak Fas ihracatının arttığını ve ülkenin İngiltere, İspanya, Almanya ve Fransa’yı başlıca pazarlar olarak gördüğünü belirtti. Ayrıca ABD, Kanada, Orta Doğu, Libya ve Katar gibi bölgelere yönelik ihracatın da genişlemekte olduğu vurgulandı.

Kaynağın sunduğu verilere göre 2024–2025 döneminde Fas ihracatına ilişkin iki farklı rakam aktarılmıştır: bir yerde 121.000 ton ve %5 artış belirtilirken, başka bir bölümde "7.000 tondan fazla" ifadesi ile dördüncülükten söz edilmektedir. Bu iki rakamın hangi kapsam veya ürüne ait olduğuna dair metinde açıklık bulunmamaktadır.

Üretim alanı ve verimlilik

Sektör temsilcileri, Fas'ta 2015'ten bu yana alan ve verimde önemli artışlar yaşandığını aktardı: 2015'te birkaç bin hektar civarında olan üretim alanı, konuşmalara göre 2025'te on binlerce hektara ulaştı. Bazı üreticilerin veriminin geçmişteki yaklaşık 12 t/ha seviyelerinden 30 t/ha ve üzerine çıktığı belirtildi.

Öne çıkan dinamikler

Fas'ın coğrafi yakınlık, iklim avantajı, üretici yenilikçiliği ve iş gücü becerileri sayesinde Avrupa pazarlarına hızlı teslimat ve rekabetçi fiyat sağladığı; ayrıca üretimde teknolojik adaptasyon ve bilimsel araştırmaya yatırım yapıldığı kaydedildi. Çin pazarının açılmasının bu yıl yeni alıcılar sunabileceği de ifade edildi.

Sektörün ekonomiye katkısı

Seminerde aktarılan tahmini rakamlara göre sektörün yıllık ciro olarak 500 milyon doların üzerinde katkı sağladığı ifade edildi. Ayrıca üretim ve paketleme teknolojilerindeki ilerlemeler ile bazı firmaların uluslararası oyuncu haline geldiği vurgulandı.

Başlıca zorluklar

Fas kırmızı meyve sektörünün en önemli yedi sorunu şu şekilde sıralandı:

• Aşırı iklim olayları (yüksek sıcaklıklar, kuvvetli rüzgârlar, fırtınalar) ve çevresel etkilerin yönetimi,
• Su stresi ve su kullanımının verimliliği gerekliliği,
• Nitelikli iş gücü ve eğitim eksikliği; bölgesel işgücü yetersizliği nedeniyle dışardan işçi alımı,
• Bitki sağlığı riskleri ve ithal materyal kaynaklı hastalıklar; Avrupa menşeli pestisit kısıtlamaları nedeniyle üreticilerin zorluk yaşaması,
• Girdi maliyetlerindeki enflasyon (yakıt, gübre, ilaç vb.) ile raf fiyatlarının baskılanması,
• Kira maliyetlerinin son yıllarda ciddi şekilde artması, özellikle kuzey bölgelerde,
• Taşıma ve soğuk zincir lojistiğinin özellikle ahududu için hassasiyeti.

Gelecek hedefleri ve iş birliği çağrısı

Fas sektör yöneticileri; üretimde tutarlılık, adil fiyatlama, yerel araştırma ekosistemlerinin güçlendirilmesi ve küresel ortaklıkların artırılması gerektiğini belirtti. Şili'nin Tanger temsilcisi ise çok taraflı ticaret kurallarının önemine dikkat çekerek, iki ülke arasındaki iş birliğinin sektörel gelişmeyi destekleyebileceğini söyledi.

Not: Bu özet, seminer ve Blueberries Consulting tarafından paylaşılan habere dayanarak hazırlanmıştır; orijinal metinde bazı sayısal veriler arasında tutarsızlıklar mevcuttur, bu durum metinde belirtildiği şekliyle aktarılmıştır.