Fas yaban mersininde 'başlangıç avantajı' korunmalı; su ve çeşit yenileme öncelik oldu

Fas'ta yaban mersini alanları genişliyor; 2025/26 dönemi ihracatta artış gösterdi ancak su yönetimi, çeşit yenileme ve yükselen rekabet sektörde öncelikli konular olarak öne çıktı.

Fas yaban mersininde büyüyor; hedefler ve riskler masaya yatırıldı

Fas'ın yaban mersini üretimi hızlı şekilde genişlemeye devam ediyor. 43. Uluslararası Kırmızı Meyve Semineri (16 Eylül, Tangier) sırasında sektör temsilcileri, artan üretim hacmiyle birlikte karşılaşılan operasyonel ve ticari zorlukları değerlendirdi.

Seminerin ana gündem maddeleri

Etkinlik, yerel üretim ve pazarlamadan küresel ticaret akışlarına; genetik seçim, besleme yönetimi, hassas su yönetimi, kabuk kaynaklı stresler ve hasat öncesi büyüme düzenleyicilerine kadar geniş bir teknik program içeriyordu. Blueberries Consulting yöneticisi Jorge Esquivel Manterola, su temini ve çeşit yenilemenin 2026 programında ön sıralarda olduğunu belirtti.

2025/26 sezonu: veriler ve değerlendirmeler

HortiDaily'de yer alan habere göre Fas, 2025/26 sezonunu taze yaban mersini ihracatında yıllık bazda artışla kapattı; haberde 2025/26 ihracatının 89.000 ton seviyesinde olduğu belirtildi. Aynı haberde ayrıca Blueberries Consulting tarafından aktarılan IBO verilerine göre 2025 üretiminin yaklaşık 84.940 ton olduğu, 2025 ihracatının ise 82.590 ton olarak kaydedildiği ve bu ihracatın büyük bölümünün İspanya ve Birleşik Krallık'a gittiği aktarıldı.

IBO raporu ayrıca 2025 için 6.800 hektar toplam alan ve bunun 5.800 hektarının verimli olduğu, ortalama verimin 14.645 kg/ha olduğu bilgisini içeriyor. Bu kaynaklar arasında bazı farklılıklar bulunuyor; haber bu rakamları ilgili rapor ve katılımcı beyanlarına dayandırıyor.

Su, çeşit seçimi ve besleme stratejileri

Seminerde su yönetimi, üretim planlamasında anahtar konu olarak öne çıktı. Manterola, geniş bir çeşit portföyü bulunduğunu ve yetiştiricilerin ticari riskleri göz önünde bulundurarak seçim yapması gerektiğini vurguladı. Ayrıca sağlam bir gübreleme ve biyostimulant stratejisinin verim ve kalite için zorunlu olduğu belirtildi.

Rekabet ve pazar riski

Fas'ın lojistik altyapısı ve liman kapasitesi, ülkenin rekabet avantajı olarak değerlendiriliyor; buna karşın Mısır'dan gelen yeni üretim denemeleri ve Çin'in küresel piyasalardaki yükselişi dikkat çekiyor. Haberde, Çin'in bazı pazarlarda Fas'ı zorladığı ve bunun Fas ihracat yönelimlerinde değişikliğe neden olduğu ifade ediliyor. Manterola'ya göre Fas hâlihazırda bir 'başlangıç avantajı'na sahip ve bu konumu korumak için teknik kapasitesini güçlendirmeli.

İşgücü ve maliyet dengesi

Seminer katılımcıları, tarımsal işgücü temininin zorlaştığını vurguladı. Manterola, Fas yaban mersini satış fiyatlarının daha iyi ücretlendirme ve işgücünü büyümeye dahil etme imkânı sağlayabileceğini; bunun sektörün rekabet gücünü korumaya yardımcı olacağını söyledi.

Öngörüler

Blueberries Consulting'in aktardığı IBO Global Blueberry Report 2026 projeksiyonuna göre, Fas mahsulü 2029'a kadar 2025 bazına kıyasla yaklaşık %70'e yakın artış gösterebilir; rapor 2025 bazının yaklaşık 85.000 ton civarı olduğunu belirtiyor. Bu büyüme gerçekleşirse Güney Avrupa ve Kuzey Afrika arz artışında Fas önemli rol oynayacak.

Özet maddeler

• 43. Uluslararası Kırmızı Meyve Semineri, 16 Eylül'de Tangier'de gerçekleştirildi.
• Haber kaynaklarına göre 2025/26 ihracatı artış gösterdi; farklı raporlar 84.940–89.000 ton aralığında rakam veriyor.
• 2025'te toplam alan ~6.800 ha; verimli alan ~5.800 ha ve ort. verim ~14.645 kg/ha (IBO verileri).
• Öncelikli teknik konular: su yönetimi, çeşit yenileme, besleme ve biyostimülant kullanımı.
• Rekabet: Mısır ve Çin gibi yeni oyuncular pazarı etkiliyor; Fas lojistik avantajını kullanmalı.
• IBO'ya göre 2029'a kadar üretimde yaklaşık %70'lik artış potansiyeli öngörülüyor (2025 bazına göre).

Kaynak: HortiDaily haberine göre derlenmiştir.