Güneybatı Michigan’da meyvede hasat sürüyor: üzümde ben düşümü başlarken geç sezon zararlıları artıyor

MSU Extension’ın 2 Ağustos 2016 tarihli Güneybatı Michigan raporuna göre üzümde olgunlaşmanın ilk göstergeleri görülürken, geç sezon zararlılarının aktivitesi ve bazı hastalık riskleri üreticilerin gündeminde.

Güneybatı Michigan meyve raporu: 2 Ağustos 2016

MSU Extension’ın bölgesel izleme notları; hava koşulları, fenoloji, hasat ilerleyişi ile zararlı ve hastalık baskısına ilişkin saha gözlemlerini özetliyor.

Hava koşulları ve birikimler

Geçen hafta sıcak seyretti; gündüz sıcaklıkları üst 80’lerden 90°F civarına (yaklaşık 32°C) yaklaşırken gece en düşükler 60°F (yaklaşık 16°C) bandında kaldı. Bölgeden geçen yağış sistemleriyle toprak nemi korundu ve birçok noktada haftalık toplam yağış 2 inçin (yaklaşık 50 mm) üzerine çıktı.

Sezon toplam yağışlarında istasyonlar arasında belirgin farklar olduğu, Nisan başından itibaren bazı noktalarda 9–20 inç aralığında değerler görüldüğü aktarılıyor. Raporda ayrıca günlük evapotranspirasyon (ET) hızlarının 0,2 inç/gün seviyesinden 0,1 inç/gün bandına gerilediği, yeni haftada ise yeniden 0,2 inç/gün ve üzerine çıkmasının beklendiği belirtiliyor.

Sıcaklık birikimleri geçen hafta serinlemeye bağlı olarak yavaşladı. 1 Ocak–31 Temmuz dönemi için bölgesel ortalamada büyüme derece-gün (GDD) değerleri; 42°F bazında 2.676, 45°F bazında 2.318 ve 50°F bazında 1.777 olarak verildi. İstasyon bazında Benton Harbor ve Lawton’ın 42°F bazında 2.850’lerin üzerinde seyrettiği; Fennville’in ise daha düşük birikimle 2.500’ler civarında kaldığı kaydedildi.

Ağaç meyvelerinde hasat ve koruma gündemi

Yağışların ardından bazı zararlı türlerinde tuzak yakalamalarının yön değiştirdiği aktarılıyor. Şarka/oryantal meyve güvesinde (oriental fruit moth) yakalamaların gerileme eğiliminde olduğu, buna karşılık elma iç kurdunun (codling moth) ikinci döl çıkışının başladığı ve pek çok bahçede yakalamaların yükseldiği belirtiliyor. Yaprak büken (obliquebanded leafroller) için de ikinci döl uçuşunun başlangıcına işaret eden artışlardan söz ediliyor.

San Jose kabuklubiti için erkek birey yakalamalarında artış olduğu, meyve üzerinde yeni bulaşmaya bağlı kızarıklık/izlerin görülmeye başladığı not edilmiş. Patates yaprak piresi (potato leafhopper) kaynaklı yanıklık belirtilerinin hassas çeşitlerde ortaya çıkabildiği, özellikle sararan yonca tarlalarının bu zararlının yaygınlığını işaret ettiği ifade ediliyor.

Rapor, kahverengi kokarca (brown marmorated stink bug) açısından orman ve su kenarı gibi habitatlara yakın parsellerde periyodik kontrol öneriyor; izleme tuzaklarında nimf ve erginlerin düşük sayılarda da olsa yakalandığı aktarılıyor. Bununla birlikte benekli kanatlı drosophila (spotted wing drosophila, SWD) için bölge genelinde yakalamaların “iyi seviyede” olduğu; ilaçsız alanlarda daha belirgin artışlar görüldüğü belirtiliyor.

Ürün bazlı durum

Kayısı: Hasadın sonuna yaklaşıldığı bildiriliyor.

Şeftali: Hasadın sürdüğü; bazı çeşitlerin (ör. PF Lucky 13, PF14NJ) hasatta olduğu ve Redhaven ile benzeri ana çeşitlerde hasadın kısa süre içinde başlamasının beklendiği belirtiliyor. Oryantal meyve güvesi larvalarının bazı bahçelerde meyvede daha kolay saptanabildiği, sıcak havalarda bazı piretroit grubu insektisitlerin daha hızlı parçalanmasına bağlı etkinlik sorunları yaşanabileceği uyarısı yer alıyor. Şeftali kabuğu leke hastalığı (peach scab) ve kahverengi çürüklük (brown rot) için programlarda etken madde rotasyonunun önemine değiniliyor; kuş zararının enfeksiyon girişini kolaylaştırabileceği not ediliyor.

Kiraz: Hasat sonrası dönemde yaprakların kiraz yaprak leke hastalığına (cherry leaf spot) karşı korunmasının kritik olduğu aktarılıyor. Klorotalonil gibi etken maddelerin hasat sonrası dönemde etkili olabildiği; bakırın ise ekşi kirazda kullanılabilse de tatlı kiraz yapraklarında fitotoksisite riski taşıyabileceği hatırlatılıyor. Hasat sonrası hafif budama için erken Eylül’e kadar sınırlı bir pencere olabileceği belirtiliyor.

Erik: Bazı çeşitlerde (Shiro, Vibrant, Santa Rosa) hasadın başladığı; özellikle yüksek yüklü bahçelerde hasat önü meyve dökümünün görülebildiği ifade ediliyor. Meyve renklenip olgunlaştıkça kahverengi çürüklük programının güçlendirilmesi gerektiği, ağaçta yumuşayana kadar bırakılan meyvenin SWD’ye daha hassas olabileceği aktarılıyor.

Elma: MSU Enviro-weather üzerinden tahmini hasat tarihleri yayınlandığı; merkez Berrien County için McIntosh’un yaklaşık 30 Ağustos, Jonathan’ın 16 Eylül ve Red Delicious’un 22 Eylül civarında öngörüldüğü belirtiliyor. Allegan County’de hasadın genel olarak 5–10 gün gecikebileceği kaydediliyor. Hasattan yaklaşık 30 gün önce yapılan Retain uygulamalarının zamanlamasına dikkat çekiliyor. Ayrıca açık renkli çeşitlerde güneş yanığı riskine karşı Surround veya Raynox gibi materyallerle koruma seçeneklerinden söz ediliyor.

Elma iç kurdu ve oryantal meyve güvesine bağlı meyve giriş deliklerinin bazı bahçelerde görüldüğü; son haftalardaki yağışların elma sineği (apple maggot) ergin çıkışını artırabileceği ve geçmişte sorun yaşamış üreticilerin koruyucu kaplamayı sürdürmesi gerektiği belirtiliyor. Kurum lekesi (sooty blotch) ve is lekesi (flyspeck) için belirtilerin yakında görülebileceği, yaprak ıslaklık süresi/yağış birikimine göre fungisit yenileme yaklaşımına değiniliyor.

Armut: Meyve çapının 2–2,25 inç bandına geldiği; bazı çeşitlerde Fabraea yaprak lekesinin yaprak ve meyvede yaygın görülebildiği, Haziran–Temmuz döneminde armut uyuzu için uygulanan fungisitlerin genellikle bu hastalığı da baskılayabileceği aktarılıyor. Bazı bahçelerde armut psillidi balözüne bağlı yapışkan yaprakların görülebildiği belirtiliyor.

Küçük meyveler: üzüm, yaban mersini ve çilekgiller

Üzüm: Erken olgunlaşan hibrit çeşitlerde ben düşümü (veraison) başlangıcı gözleniyor. Bu dönemle birlikte salkımdaki meyvelerin kara çürüklük, külleme, mildiyö ve phomopsis gibi hastalıklarda yeni meyve enfeksiyonlarına karşı daha dayanıklı hale geldiği; ancak bazı şaraplık çeşitlerde salkım sapı (rachis) enfeksiyonu riskinin devam edebileceği belirtiliyor. Bu aşamada yaprakların külleme ve mildiyöye karşı korunmasına ağırlık verilmesi gerektiği; sabah çiğlerinin yoğun olduğu koşullarda mildiyö riskinin artabileceği not ediliyor.

Bağlarda yaprak pireleri ve patates yaprak piresinin düşük-orta seviyelerde görülebildiği, bazı noktalarda Japon böceği (Japanese beetle) beslenme ceplerinin oluştuğu aktarılıyor. Üzüm salkım güvesinde (grape berry moth) üçüncü döl için mücadele penceresinin açıldığı, yıl içinde dördüncü döl olasılığının da gündeme gelebileceği belirtiliyor.

Yaban mersini: Hasat devam ediyor; orta sezon çeşitlerde ürün iriliği ve kalitesinin iyi seyrettiği ve bazı çeşitlerde makine hasadının sürdüğü bildiriliyor. SWD yakalamalarının bölgede yükselişte olduğu, meyve olgunlaşma ve hasat boyunca korumanın önemli olduğu vurgulanıyor. İnsektisitlerde etki mekanizması/kimyasal sınıf rotasyonuyla tek bir gruba aşırı yüklenmenin önlenmesi öneriliyor. Yaban mersini sineği larvalarının ilaçsız alanlarda kolay bulunabildiği; düzenli SWD programı uygulanan alanlarda ise genellikle ikincil bir sorun olma eğiliminde olduğu belirtiliyor.

Hasat sonrası çürüklüklerde antraknozun sık görülen etmenlerden biri olduğu; özellikle sulama öncesi yapılan sistemik uygulamaların koruyucu etkisinin daha yüksek olabileceği, enfeksiyon sonrası uygulamaların daha sınırlı kaldığı ifade ediliyor. Raporda ayrıca toprak neminin korunması ve meyve büyümesi için düzenli sulama yönetimi hatırlatılıyor.

Çilek ve böğürtlenimsi meyveler: Çilekte yeni yaprakların yaprak pireleri ve yaprak hastalıklarına karşı korunması, sıcak-kuru koşullarda sulamanın sürdürülmesi öneriliyor; gün nötr çileklerde SWD izleme/uygulama ihtiyacına değiniliyor. Yazlık kırmızı ahududu hasadının sonuna yaklaşılırken böğürtlen hasadının başladığı; sığ kök yapısı nedeniyle sulama stresine duyarlılık ve SWD’ye çekicilik nedeniyle hasat aralığının sıklaştırılmasının (ör. iki günde bir) bazı işletmelerde tercih edildiği aktarılıyor.

Saha için öne çıkan notlar

• Yağışlar toprağı nemli tuttu; ET’nin yeniden yükselmesiyle sulama planlarının güncellenmesi gerekebilir.
• SWD bölge genelinde artış eğiliminde; özellikle olgun meyvede koruma ve ilaç rotasyonu kritik.
• Elmada hasat penceresine yaklaşırken Retain zamanlaması ve güneş yanığı riski (özellikle açık renkli çeşitlerde) yakından izlenmeli.
• Şeftali ve erikte kahverengi çürüklükte etken madde rotasyonu ve enfeksiyon giriş noktalarının (kuş zararı vb.) azaltılması öne çıkıyor.
• Kirazda hasat sonrası yaprak hastalıkları, gelecek yılın ağaç sağlığı açısından korunmalı.
• Üzümde ben düşümüyle meyve enfeksiyon riski düşse de yapraklarda mildiyö/külleme programı sürdürülmeli.
• Elma sineği ve iç kurtta yağış sonrası çıkış artışı olabileceği için geçmişte sorun yaşanan bahçelerde kaplama sürdürülmeli.

Yaklaşan etkinlik

Raporda, Peach and Plum Variety Showcase etkinliğinin 23 Ağustos tarihinde saat 16.00’da, Southwest Michigan Research and Extension Center sahasında (1791 Hillandale Rd, Benton Harbor, Michigan) düzenleneceği bilgisi yer alıyor. Etkinliğin ücretsiz olduğu ve akşam yemeğinin sponsorlar tarafından sağlanacağı belirtiliyor.

Kaynak notu: Bu içerik, MSU Extension’ın 2 Ağustos 2016 tarihli Güneybatı Michigan bölgesel meyve raporundaki olgular temel alınarak, telif riskini azaltacak şekilde yeniden özetlenmiştir.