Güneybatı Michigan’da sıcak-kuru hava meyveciliği hızlandırdı: Yaban mersini çiçekte, bağlarda çiçeklenme yaklaşıyor

MSU Extension’ın 21 Mayıs 2013 tarihli bölgesel değerlendirmesine göre Güneybatı Michigan’da sıcak ve kurak seyir meyve gelişimini hızlandırırken, 21 Mayıs sabahı yağışla birlikte bazı hastalık ve zararlı riskleri öne çıktı.

Güneybatı Michigan meyvecilik raporu: 21 Mayıs 2013

Michigan State University Extension’ın (MSU Extension) bölgesel saha notları; hava koşullarının, fenoloji hızının ve entegre mücadele (IPM) gündeminin kısa vadede nasıl şekillendiğine odaklanıyor.

Hava koşulları ve ısı birikimi

Geçen hafta bölgede hava sıcak ve yağışsız seyretti; gündüz en yüksek değerlerin hafta boyunca yaklaşık 80°F civarında olduğu, 19 Mayıs Pazar günü ise sıcaklığın yaklaşık 90°F seviyesine yaklaştığı bildirildi. Aynı dönemde toprakların hızla kuruduğu ve bitkilerin üst toprak katmanındaki nemi hızla tükettiği aktarıldı.

Haftanın başında (13 Mayıs Pazartesi) en düşük sıcaklıkların yaklaşık 29–30°F seviyelerinde seyrettiği, haftanın ilerleyen günlerinde ise gece sıcaklıklarının 60°F’lere yükseldiği kaydedildi. 21 Mayıs Salı sabahı bölgede etkili olan yağışın, yer yer yaklaşık 1/3–2/3 inç aralığında gerçekleştiği belirtildi.

Rapor, kısa vadede daha serin ve dengesiz bir hava düzenine, gök gürültülü sağanak olasılığına işaret ediyor. Isı birikimi (GDD) toplamlarının ise genel olarak normalin yaklaşık bir haftadan az gerisinde olduğu not ediliyor.

Paylaşılan istasyon özetinde 1 Ocak–20 Mayıs 2013 döneminde GDD değerleri; Benton Harbor (SWMREC) için 42°F tabanında 555, 45°F tabanında 454, 50°F tabanında 314; Fennville (TNRC) için sırasıyla 490, 395, 267 olarak verildi. Bölge ortalaması ise 42°F tabanında 553, 45°F tabanında 452 ve 50°F tabanında 313 olarak aktarılıyor.

Ağaç meyveleri: Don izi, hastalık basıncı ve zararlılar

Genel görünümün iyi olduğu belirtilirken, 13 Mayıs’taki düşük sıcaklıkların özellikle alçak alanlarda elma ve şeftalide hafif düzeyde zarar oluşturduğu; soğuk havanın biriktiği noktalarda sıcaklığın 28°F’nin altına düşmesiyle hasarın daha belirginleştiği ifade edildi.

21 Mayıs yağışının, elma kara lekesi (apple scab) ve ateş yanıklığı (fire blight) gibi sorunlarda enfeksiyon koşullarını destekleyebileceği; ayrıca armutta kabuklu hastalıklar ve kiraz yaprak lekesi gibi başlıklarda da riskleri artırabileceği vurgulandı. Sıcak havayla birlikte böcek aktivitesinin de hızlandığı, bazı zararlılarda yumurta bırakmanın başlayabileceği aktarıldı.

Kayısıda meyvenin kılıftan çıktığı ve ürün potansiyelinin iyi göründüğü; en iri meyvelerin yaklaşık 18 mm çapa ulaştığı paylaşıldı. Şeftalide meyvelerin kılıftan çıkmaya başladığı, bazı düşük alanlarda don zararının daha belirgin olsa da genel meyve tutumunun çok iyi göründüğü not edildi; nektarinde ise gelişen meyvede trips varlığına karşı kontrol önerildi.

Kirazda 13 Mayıs donundan sınırlı zarar bildirildiği; bunun ağaçların yapraklı olması ve meyvenin kılıf tarafından korunmasıyla ilişkilendirildiği aktarıldı. Tatlı kirazda meyve çapının yaklaşık 13 mm’ye ulaştığı ve 20 Mayıs civarında erik kurdu (plum curculio) yumurta bırakma izlerinin görüldüğü belirtildi. Vişnede ise meyvelerin kılıftan çıkmaya başladığı, en iri meyvelerin yaklaşık 10–12 mm olduğu ve sahada iki farklı meyve büyüklüğü grubunun seçildiği ifade edildi.

Erikte (SWMREC gözlemleri) Stanley çeşidinde yaklaşık 8 mm, Shiro’da yaklaşık 11 mm meyve büyüklüğü paylaşıldı. Siyah ur (black knot) gibi problemlerde aktif sürgün büyümesi yavaşlayana kadar (erken–orta yaz) koruma ihtiyacına dikkat çekildi.

Elmaları genel olarak taç yaprak dökümü sonrasına geçtiği; meyvelerin yaklaşık 6–8 mm çapında olduğu kaydedildi. Bazı düşük alanlarda hafiften belirgine uzanan zarar bildirimleri olsa da genel ürün potansiyelinin iyi göründüğü belirtilirken, sıcak ve bulutlu koşulların doğal meyve seyreltmesini artırabileceği ve bunun haftanın sonuna doğru daha görünür olmasının beklendiği aktarıldı.

Armutta meyvelerin yaklaşık 14 mm çapında olduğu; don zararının henüz net değerlendirilmemiş olabileceği, daha sağlıklı bir değerlendirmenin “haziran dökümü” sonrasında yapılabileceği ifade edildi. Ayrıca armutta armut psillidi gibi zararlılara karşı izleme gereğine dikkat çekildi.

Küçük meyveler ve bağcılık: Fenoloji hızlanıyor

Bağlarda sıcak hava nedeniyle sürgünlerin hızlı uzadığı bildirildi. SWMREC gözlemlerinde ‘Concord’ ve ‘Niagara’ çeşitlerinde sürgünlerin yaklaşık 8–16 inç, ‘Chardonnay’de 5–10 inç ve ‘Cabernet franc’ta 6–12 inç aralığında olduğu; çiçek salkımlarının belirginleştiği aktarıldı.

Üzüm salkım güvesi/üzüm taneböceği (grape berry moth) erginlerinin tuzaklarda görülmeye devam ettiği, ancak yoğunluğun görece düşük seyrettiği not edildi. Biyofiksin, yabani üzümde (%50 çiçeklenme eşiklerine dayalı) belirli bir fenolojik aşamada tanımlandığı; siyah akasya (black locust) çiçeklenmesinin bu dönemle sıklıkla çakıştığı ve sahada “gösterge bitki” olarak işe yarayabildiği aktarıldı.

Ayrıca güneyli rüzgârların patates yaprakpirelerini (potato leafhopper) fırtınalarla bölgeye taşıyabileceği hatırlatıldı. ‘Cabernet franc’ üzerinde phomopsis belirtilerinin görüldüğü; çiçeklenmeye yaklaşıldıkça mantari hastalıklarda zamanında ve iyi kaplama sağlayan uygulamaların öneminin arttığı vurgulandı.

Yaban mersini: Çiçeklenme, hastalık ve ilaçlama zamanlaması

Yaban mersininin çiçekte olduğu ve 13 Mayıs donundan sınırlı etkilendiği bildirildi. Erken çeşitlerde (‘Bluetta’, ‘Weymouth’) çiçeklenmenin sona yaklaşabildiği; ‘Bluecrop’ta çiçeklenmenin tepe noktasına yaklaştığı; ‘Jersey’, ‘Ruble’ ve ‘Elliott’ gibi çeşitlerde ise çiçeklenmenin belirgin şekilde sürdüğü ifade edildi. Birçok çeşitte çiçek yükünün yüksek olduğu not edildi.

Tozlanan çiçeklerde taç yaprak tüplerinin hızlı döküldüğü ve bunun üreticilere döllenme/tutumu sahada değerlendirme imkânı verdiği aktarıldı. Mummy berry sürgün yanıklığı belirtilerinin görülebileceği; çiçek enfeksiyonlarına karşı koruyucu fungisitlerin erken çiçeklenme ve tam çiçeklenmede, daha sonraki uygulamaların ise yeşil meyveyi hedefleyerek farklı etki mekanizmasına (FRAC) sahip ürünlerle planlanması gerektiği belirtildi.

Kiraz meyve kurdu ve cranberry meyve kurdu gibi türlerin uçuşta olduğunun raporlandığı; Allegan County’de Intrepid kullanımına kısıt bulunduğu ve bu ilçedeki üreticilerin alternatif ürünlere yönelmesi gerektiği bilgisi paylaşıldı. Ayrıca, arı aktivitesi varken gündüz saatlerinde çiçekli yaban mersini alanlarında pestisit uygulamalarından kaçınılması; uygulama yapılacaksa arıların doğrudan ilaç bulutuna maruz kalmaması için zamanlamanın çok dikkatli seçilmesi önerildi.

Çilek ve böğürtlenimsi meyveler

Çilekte çiçeklenmenin sürdüğü ve erken çiçeklerin meyve bağladığı; 13 Mayıs donundan zarar gören çiçeklerin sahada daha net seçilebilir hâle geldiği aktarıldı. Strawberry bud weevil (clipper) ve tarnished plant bug gibi zararlılar için izleme ihtiyacına işaret edildi. Yüksek tünel koşullarındaki everbearing çileklerde ise sınırlı don hasarı olsa da hâlen çok sayıda meyve bulunduğu belirtildi.

Böğürtlenimsi türlerde (bramble) çiçek tomurcuklarının belirgin olduğu ve havanın yeniden ısınmasıyla çiçeklenmenin başlayabileceği; erken çeşitlerde don kaynaklı tomurcuk zararının görülebildiği paylaşıldı. Turuncu pas (orange rust) görülen bitkilerin sökülerek uzaklaştırılması gerektiği; fungisitlerin ise yeni enfeksiyonları önleyebileceği, mevcut enfeksiyonları “geri çevirmeyebileceği” vurgulandı.

Saha notlarından öne çıkanlar

• 13 Mayıs’taki düşük sıcaklıklar (yaklaşık 29–30°F) özellikle alçak alanlarda elma ve şeftalide zarar riski oluşturdu; bazı noktalarda 28°F’nin altı raporlandı.
• 21 Mayıs sabahı gerçekleşen yağış (yaklaşık 1/3–2/3 inç) elma kara lekesi ve ateş yanıklığı başta olmak üzere enfeksiyon koşullarını destekleyebilir.
• Elmada meyveler yaklaşık 6–8 mm; bazı bahçelerde doğal seyreltmenin artması bekleniyor ve seyreltme pencereleri yakından izleniyor.
• Kirazda tatlı kiraz meyveleri yaklaşık 13 mm; 20 Mayıs civarında erik kurdu yumurta bırakma izleri görüldüğü bildirildi.
• Bağlarda sürgün gelişimi hızlandı; üzüm zararlılarında biyofiks/izleme, yabani üzüm fenolojisine dayalı eşiklerle takip ediliyor.
• Yaban mersini çiçekte; mummy berry için çiçek döneminde koruyucu fungisit programı ve FRAC rotasyonu vurgulanıyor.
• Allegan County’de Intrepid kullanımının kısıtlı olduğu aktarılıyor; bu alanda alternatif mücadele materyalleri gerekiyor.
• Arılar için risk yönetimi: Çiçekli yaban mersininde gündüz pestisit uygulamalarından kaçınma ve zamanlamayı arı aktivitesine göre planlama öneriliyor.

Yaklaşan toplantı ve eğitimler

Rapor, saha uygulamalarını desteklemek için planlanan bazı IPM etkinliklerini de hatırlatıyor. Buna göre bir sonraki “Pazartesi meyve IPM toplantısı” 3 Haziran’da saat 17:00’de Fruit Acres Farms’ta yapılacak; 27 Mayıs’ta (Memorial Day) toplantı yapılmayacak. Ayrıca üzüm IPM toplantı serisinin bir sonraki oturumu 22 Mayıs’ta 18:00–20:00 saatlerinde Lawton, Michigan’daki Cronenwett Farms’ta planlandı. Bağlarda yabancı ot tanılama ve yönetimi atölyelerinin ise 6 Haziran (Güneybatı Michigan) ve 7 Haziran (Kuzeybatı Michigan) tarihlerinde gerçekleştirileceği aktarıldı.