Güneybatı Michigan’da meyve hasadı hızlandı: Yaban mersini ve şeftalide yoğun sezon, SWD baskısı artıyor

Güneybatı Michigan’da yaban mersini ve şeftali hasadı tam hız sürerken, benek kanatlı drosophila (SWD) tuzak yakalamaları birçok noktada yükseliş gösteriyor. Bölgedeki sıcak-nemli hava ve aralıklı fırtına yağışları üretim yönetimini, ilaçlama aralıklarını ve iş gücü planlamasını daha kritik hale getiriyor.

Güneybatı Michigan meyve bölge raporu: Hasat yoğun, zararlı baskısı yükseliyor

MSU Extension’ın 26 Temmuz 2016 tarihli saha notları, bölgede yaban mersini ve şeftalide hasadın en yoğun dönemine girildiğini; bazı zararlı ve hastalıklarda ise izleme/koruma ihtiyacının arttığını bildiriyor.

Hava koşulları: sıcak, nemli ve yer yer kuvvetli yağış

Geçen hafta yüksek sıcaklıkların yaklaşık 90°F seviyelerine yaklaştığı, gece sıcaklıklarının 60’lar°F bandında seyrettiği; ortalama değerlerin ise orta-üst 70’ler°F aralığında olduğu aktarılıyor. Bölge genelinde hafta içinde birden fazla yağış geçişi yaşandığı ve birçok alanda haftalık toplam yağışın 2 inçin üzerine çıktığı belirtiliyor.

Sezon toplam yağışlarının istasyonlara göre değişken olduğu; 1 Nisan’dan itibaren bazı ölçüm noktalarında 9–18,5 inç aralığında birikim görüldüğü paylaşılıyor. Yüksek nemle birlikte evapotranspirasyonun günlük yaklaşık 0,2 inç su tüketimi seviyesinde seyrettiği, toprakların genel olarak nemli olduğu not ediliyor.

Önümüzdeki günlerde sıcaklığın devam edeceği; 28 Temmuz Perşembe için gök gürültülü sağanak olasılığı veriliyor. Bu görünüm, özellikle ilaçlama sonrası yağışla etkinliğin azalması riskine karşı zamanlamayı önemli kılıyor.

Ağaç meyveleri: izleme yoğun, bazı zararlılarda dönemsel artış sinyali

Yağışların genç bahçelerde kuraklık stresini hafiflettiği, toprak nemini toparladığı ifade ediliyor. Buna karşın bazı zararlılarda tuzak yakalamalarının yüksek seyrettiği ve ikinci döl uçuş dönemlerinin takip edilmesi gerektiği vurgulanıyor.

Oriental fruit moth (Doğu meyve güvesi) için yakalamaların yüksek kaldığı ve ikinci döl uçuşunun birkaç haftadır sürdüğü; codling moth (elma iç kurdu) ikinci döl ergin çıkışının yaklaştığı, bazı bahçelerde yakalamalarda artış görülebildiği aktarılıyor. Obliquebanded leafroller için yakalamaların düşük olsa da ikinci uçuş başlangıcının beklendiği belirtiliyor.

San Jose kabuklubiti (San Jose scale) erkek yakalamalarının temmuz ortası itibarıyla yükseldiği ve meyvede yeni yerleşimlere bağlı kızarıklık/izlerin görülebildiği ifade ediliyor. Ayrıca kahverengi kokarca (brown marmorated stink bug) için orman kenarı ve su yolları gibi riskli alanlara yakın bahçelerde periyodik kontroller öneriliyor; popülasyonun daha çok ağustos sonu–eylül başında artma eğiliminde olabileceği belirtiliyor.

Hasat ve ürün durumu: çekirdekli meyveler ve elma takvimi

Kayısı hasadının sona yaklaştığı; koşulların kabuk rengi ve aroma açısından elverişli olduğu aktarılıyor. Kurak dönemin bazı hastalık baskılarını sınırladığı da notlar arasında.

Şeftalide belirli çeşitlerde hasadın sürdüğü, bazı çeşitlerin ise aynı hafta içinde başlamasının beklendiği ifade ediliyor (merkezi Berrien County için). Doğu meyve güvesi larvalarının bazı bahçelerde meyve ve sürgün uçlarında kolay bulunabildiği; sıcak havalarda bazı insektisit gruplarının daha hızlı parçalanması nedeniyle kontrol etkinliğinde sorun yaşanabileceği uyarısı yer alıyor.

Kirazda yaprak hastalıklarına karşı hasat sonrası yaprakların korunmasına dikkat çekiliyor; ilkbahardaki görece kuru koşullar nedeniyle hastalık gelişiminin bölgede yeni yeni başladığı aktarılıyor. Hasat sonrası dönemde uygun ürün seçimi ve fitotoksisite riskleri (bakırlı ürünler gibi) konusunda tür/çeşide göre hassasiyet olabileceği belirtiliyor.

Erikte hasadın başladığı, bazı çeşitlerin yakında devreye gireceği; meyve olgunlaştıkça çürüklük programlarının sıkılaştırılmasının önem kazandığı aktarılıyor. Ağaçta fazla yumuşayana kadar bekletilen meyvelerin SWD açısından daha riskli olabileceği not ediliyor.

Elmada MSU Enviro-weather tahminlerine dayalı beklenen hasat tarihleri paylaşılıyor: Merkezi Berrien County için McIntosh’ta 30 Ağustos, Jonathan’da 16 Eylül, Red Delicious’ta 22 Eylül öngörüsü veriliyor. Allegan County tarafında hasadın yaklaşık 5–10 gün daha geç olabileceği belirtiliyor. Ayrıca hasat öncesi belirli süre hedefli uygulamaların (ör. hasattan 30 gün önce) yaklaşmakta olduğu ifade ediliyor.

Elmada bazı bahçelerde iç kurdu veya Doğu meyve güvesi kaynaklı giriş izleri görülebildiği; elma sineği (apple maggot) çıkışının yağışları takiben artabileceği ve kapsamanın sürdürülmesi gerektiği aktarılıyor. Sooty blotch ve flyspeck gibi yüzey hastalıklarında belirtilerin yakında görülebileceği; yaprak ıslaklığı saatleri/yağış toplamına göre yeniden uygulama kararlarının verilebileceğine ilişkin genel bir saha kuralı hatırlatılıyor.

Armutta meyve çapının 2–2,25 inç bandında olduğu, bazı çeşitlerde yaprak ve meyvede leke belirtilerinin yaygınlaşabildiği; bazı bahçelerde yapışkan yaprakların armut psylla salgısıyla ilişkili olabileceği paylaşılıyor.

Küçük meyveler: SWD’de belirgin artış, yaban mersininde işçilik baskısı

Raporun öne çıkan başlıklarından biri benek kanatlı drosophila (SWD). Bölge genelinde tuzaklarda SWD yakalamalarının arttığı, neredeyse tüm tuzaklarda görüldüğü; bazı noktalarda bir haftada 100’ün üzerinde yakalama bildirildiği ifade ediliyor. Artışın, olgunlaşan yabani meyvelerden (ör. böğürtlen/karadut benzeri yabani kaynaklar) bahçelere hareketle ilişkilendirildiği aktarılıyor.

Olgun meyvesi olan işletmeler için koruyucu mücadelenin gecikmemesi gerektiği; ayrıca şiddetli yağışların ardından üreticilerin korumayı yeniden tesis etmek için hızlı şekilde uygulama yenilemeye yöneldiği belirtiliyor. Kimyasal sınıf rotasyonu ve aşırı aynı etken madde grubuna yüklenmenin ikincil zararlıları artırabileceği uyarısı da yer alıyor.

Yaban mersininde hasadın sürdüğü; meyve iriliği ve kalitenin iyi seyrettiği ancak hasat işçiliğinde yetersizlik yaşandığı vurgulanıyor. Bu nedenle bazı üreticilerin özellikle orta sezon çeşitlerinde mekanik hasada ağırlık verdiği; bazı çeşitlerde el ve makine hasadının birlikte yürüdüğü aktarılıyor.

Yaban mersininde bazı parsellerde kabuklu bit benzeri ikincil zararlıların meyvede iz bırakabildiği; sezonun bu aşamasında doğrudan bir müdahalenin sınırlı etkili olabileceği ancak genel stratejide aşırı pyrethroid kullanımının ikincil zararlı alevlenmelerini tetikleyebileceği not ediliyor. İlaç programında farklı etki mekanizmalarının dengelenmesi öneriliyor.

Hasat sonrası çürüklüklerde antraknozun sık görülebildiği; sulama öncesi sistemik fungisit uygulamalarının korumada daha etkili olabileceği, enfeksiyon sonrası uygulamaların ise sınırlı kalabileceği belirtiliyor. Toprak neminin yakından izlenmesi ve sıcak-kuru koşullarda sulamanın büyüme/kalite için kritik olduğu vurgulanıyor.

Ahududu ve böğürtlen tarafında yazlık kırmızı ahududu hasadının sona yaklaşırken böğürtlen hasadının devam ettiği; sığ kök yapısı nedeniyle sulama ihtiyacının arttığı ve olgun meyvenin SWD için yüksek çekicilik taşıdığı ifade ediliyor. Bazı üreticilerin SWD riskini azaltmak için daha sık hasat aralığı uyguladığı aktarılıyor.

Üzüm bağlarında fenoloji ve risk haritası

Şıralık üzümlerde salkım kapanışına yaklaşıldığı, vinifera çeşitlerinde tane gelişiminin sıcaklarla hızlandığı aktarılıyor. Meyvenin bazı hastalıklara karşı yeni enfeksiyonlara daha dirençli bir faza geçtiği; ancak salkım sapı/rachis enfeksiyonlarının bazı çeşitlerde gündemde kalabileceği ifade ediliyor.

Bağlarda yaprak pireleri gibi zararlılara yönelik izleme ihtiyacından söz ediliyor. Ayrıca yabani üzümlerde tam çiçeklenme tarihlerinin (ilçe bazında) modellemelerde referans alınarak grape berry moth’un sonraki döl yumurta döneminin tahmin edilmesine yardımcı olabileceği belirtiliyor. Bazı lokasyonlar için temmuz sonu–ağustos başı aralığında üçüncü döl kontrol penceresinin başlayabileceği, ayrıca aynı yıl içinde dördüncü döl olasılığının bulunduğu aktarılıyor.

Ticaret ve tedarik perspektifi: işçilik, kalite ve kalıntı yönetimi

Rapor, sahadaki üretim dinamiklerinin yalnızca verim/kaliteyle sınırlı kalmadığını; hasat işçiliği arzı ve yağış sonrası uygulama yenilemeleri gibi operasyonel başlıkların maliyet ve tedarik planlamasını etkilediğini gösteriyor. Özellikle yaban mersininde mekanik hasadın öne çıkması, büyük hacimleri daha az iş gücüyle toplama yönlü bir adaptasyon olarak dikkat çekiyor.

İhracat ve gıda zinciri açısından bakıldığında; SWD baskısının yükseldiği dönemlerde ilaç programı yoğunlaşabildiğinden, kalıntı limitleri, bekleme süreleri ve etki mekanizması rotasyonu gibi iyi tarım uygulamalarının sıkı takibi önem kazanıyor. Yağışlı periyotların sıklaşması ise hem hastalık riskini hem de uygulama etkinliği/yenileme ihtiyacını artırarak maliyetleri yukarı çekebiliyor.

Öne çıkan saha başlıkları (kısa özet)

• Yaban mersini ve şeftalide hasat yoğun; yaban mersininde işçilik sıkıntısı nedeniyle mekanik hasat öne çıkıyor.
• SWD tuzak yakalamalarında bölge genelinde artış var; bazı tuzaklarda haftalık 100+ yakalama bildiriliyor.
• Sıcak-nemli hava ve aralıklı fırtına yağışları, uygulama zamanlaması ve hastalık/zararlı yönetimini zorlaştırıyor.
• Elma için Enviro-weather tabanlı tahmini hasat tarihleri paylaşılıyor (Berrien County’de Ağustos sonu–Eylül sonu bandı).
• San Jose kabuklubiti ve bazı güve türlerinde dönemsel artış sinyalleri var; tuzak/veri takibi kritik.
• Üzümde fenolojik eşikler (salkım kapanışı) ve model tabanlı döl tahminleri kontrol penceresini belirlemede kullanılıyor.
• Aşırı tek kimyasal gruba yüklenmenin ikincil zararlı artışlarına yol açabileceği; rotasyonun önemli olduğu uyarısı yapılıyor.