Güneybatı Michigan’da yaban mersini hasadı hızlanıyor: yağışlar sahayı zorluyor

15 Temmuz 2014 tarihli bölgesel rapora göre Güneybatı Michigan’da yaban mersini hasadı ivmelenirken sık yağışlar hasadı ve bitki koruma uygulamalarını güçleştiriyor.

Michigan State University Extension’ın 15 Temmuz 2014 tarihli bölgesel değerlendirmesi, Güneybatı Michigan’da yaban mersini başta olmak üzere meyve üretiminde hava koşullarının ve zararlı-hastalık baskısının belirleyici olduğunu aktarıyor.

Hava koşulları: yağış fazla, büyüme bir miktar geride

Geçen hafta gündüz sıcaklıkları yaklaşık 80°F civarında seyrederken geceleri çoğunlukla 50°F bandında kaldı. 7–8 Temmuz’da (Pazartesi–Salı) bölgeden geçen fırtınalarla toplam yağış 1–2 inç aralığına ulaştı; bazı tarlalarda su birikimleri raporlandı.

Yağışın pek çok noktada evapotranspirasyonu (ET) aştığı belirtilirken, yer yer daha az yağış alan ve toprak nemi düşük kalan alanların da bulunduğu ifade ediliyor. Toprak sıcaklığı yaklaşık 70°F düzeyinde.

Önümüzdeki haftanın göl etkili sağanaklarla serin başlaması, ardından hafta sonuna doğru sıcaklıkların 80°F’lere yükselmesi bekleniyor; hafta boyunca yağış olasılığı korunuyor. Raporda, son haftada 42°F tabanına göre 192 GDD (günlük ortalama ~27) ve 50°F tabanına göre 135 GDD (günlük ortalama ~19) biriktiği; GDD bazında uzun dönem ortalamasının bir haftadan fazla gerisinde olunduğu kaydediliyor.

GDD özeti (1 Ocak–13 Temmuz 2014)

• Benton Harbor (SWMREC): 42°F tabanı 1732; 45°F tabanı 1478; 50°F tabanı 1106
• Fennville (TNRC): 42°F tabanı 1553; 45°F tabanı 1312; 50°F tabanı 962
• Bölge ortalaması: 42°F tabanı 1717; 45°F tabanı 1466; 50°F tabanı 1096

Ağaç meyveleri: ilaçlama penceresi daralıyor, bazı zararlılar gündemde

Sık yağış nedeniyle insektisit ve fungisit uygulamalarında kaplama/etkinlik sürekliliğini korumanın zorlaştığı vurgulanıyor. Yerel bahçe ve tarlalarda kahverengi kokarca böceğine (brown marmorated stink bug) ilişkin bir bildirim olmadığı notu düşülüyor.

Elma iç kurduna (codling moth) dair Trevor Nichols Research Station verilerinde birinci döl “biofix” tarihi 26 Mayıs olarak veriliyor; bir sonraki döl uçuşunun 50°F tabanına göre 1.060 GDD sonra başlamasının öngörüldüğü, bunun da yaklaşık 20 Temmuz haftasına denk gelebileceği aktarılıyor.

Tür bazında saha notları

Kayısı: Meyve çapının 1,5 inç ve üzerine çıktığı, Berrien County’de erken çeşitlerde hasadın bu hafta başladığı bildiriliyor.

Şeftali: Serinlik ve yağışlarla olgunlaşmanın yavaşladığı; bazı erken çeşitlerde (PF1, Early Star, PF-5D Big, Desiree) hasadın bu hafta başlayabileceği belirtiliyor. Çatlak çekirdekli ve böcek zarar görmüş meyvelerde kahverengi çürüklüğün (brown rot) görülebildiği, kokarca böceklerinin meyvede küçük delikler ve zamk benzeri damlacıklarla zarar oluşturabildiği ifade ediliyor. Haziran sonundan bu yana şeftali dal güvesi (oriental fruit moth) tuzak yakalamalarında artış ve ikinci döl uçuş başlangıcına işaret eden bulgular paylaşılıyor. Duyarlı çeşitlerde yaprak ve meyvede bakteriyel leke (bacterial spot) belirtilerinin arttığı ve yer yer yaprak dökümüne yol açtığı aktarılıyor.

Kiraz: Yetiştiricilerin kiraz yaprak lekesi (cherry leaf spot) için korumaya devam etmesi gerektiği vurgulanıyor. Tatlı kirazda hasadın bittiği; taç hacmini doldurmuş ağaçlarda hasat sonrası–ağustos başı aralığında sınırlı budamanın, gecikmiş dormansi budamasına göre bakteriyel kanser riskini azaltabileceği not ediliyor. Ekşi kirazda hasadın büyük ölçüde tamamlandığı; rüzgâr sürtünmesi (wind-whip) kaynaklı berelenme ve kahverengileşmenin önemli bir sorun olduğu, yağışların yaprak lekesini daha görünür kıldığı belirtiliyor. Bazı bahçelerde sararmanın bakteriyel kanserle ilişkilendirildiği aktarılıyor. Hasat sonrası kiraz yaprak lekesi için ilaçlamaya devam edilmesi önerilirken, klorotalonil etken maddesi için yıllık en fazla 15,4 lb/acre aktif madde sınırı hatırlatılıyor.

Erik: Japon eriklerinde 1–1,25 inç, Avrupa eriklerinde 0,875–1 inç çap aralığı veriliyor. Japon eriklerinde bakteriyel leke ve dolu kaynaklı çatlama/zamklanma ile yaprak-meyve dökümü görülebildiği; temmuz ayına girerken obliquebanded leafroller, codling moth ve brown rot risklerinin gündemde olduğu belirtiliyor.

Elma: Meyve çapının genellikle 1,75–2 inç aralığında olduğu, bazı yazlık çeşitlerde 3 inçe ulaşabildiği yazıyor. 30 Haziran’daki şiddetli hava koşullarını takiben ateş yanıklığı (fire blight) belirtilerinde sınırlı bir artış görüldüğü; yağışlı dönemin “sooty blotch” ve “flyspeck” gibi hastalık enfeksiyonlarına elverişli olduğu aktarılıyor. Birinci döl elma iç kurdu larvalarının meyve içinde saptandığı; bazı yaprak zararlılarında (spotted tentiform leafminer vb.) izlerin bulgusunun sınırlı olduğu ifade ediliyor.

Elma sineği (apple maggot) erginlerinin düşük sayılarda yakalandığı ve ilk yakalamanın 30 Haziran’da Fennville yakınlarındaki Trevor Nichols Research Station’da kaydedildiği belirtiliyor. Kumlu sahalarda ve erken yazlık çeşitlerde riskin daha yüksek olabileceğine dikkat çekiliyor. İlaçsız elma ve süs elmalarında (crabapple) elma karalekesinin (apple scab) haftalardır yaprak kaybına yol açtığı aktarılıyor.

Armut: Meyve çapının 1,5 inç ve üzeri olduğu; ateş yanıklığı sürgünlerinde genel olarak düşük düzey gözlendiği belirtiliyor. Armut psillidinin (pear psylla) barınma alanlarını azaltmak için sürgün temizliğinin sürdürüldüğü; bir sonraki dönemde codling moth ve obliquebanded leafroller döllerinin gelişen meyveyi hedefleyebileceği not ediliyor.

Küçük meyveler ve bağ: hasat sürüyor, izleme ve zamanlama öne çıkıyor

Ahududu ve yaban mersini hasadının devam ettiği; Japon böceği (Japanese beetle) ve benekli kanatlı drosophila’nın (spotted wing drosophila, SWD) temel risk başlıkları olduğu belirtiliyor. Islak hava koşullarının hastalık gelişimini desteklediğine işaret ediliyor.

Üzüm tanelerinin hızlı irileştiği, birçok bölgede 1 Nisan sonrası 50°F tabanına göre 1.200 GDD eşiğinin hafta sonu itibarıyla geçildiği; Concord tanelerinin kısa süre içinde nihai ağırlığının yaklaşık yarısına yaklaşacağı aktarılıyor.

Üzüm için GDD özeti (1 Nisan–13 Temmuz 2014, 50°F tabanı)

• Benton Harbor (SWMREC): 1238
• Lawton: 1246
• Fennville (TNRC): 1081
• Bölge ortalaması: 1225

Bağlarda kara çürüklük (black rot), phomopsis, külleme (powdery mildew), mildiyö (downy mildew) ve üzüm salkım güvesi/berry moth risklerine karşı uygulamaların sürdüğü belirtiliyor. Üzüm salkım güvesi zamanlamasında “yabani üzümde %50 çiçeklenme” kriterinin bir biofix olarak kullanıldığı; Berrien County için 29 Mayıs, Van Buren County için 2 Haziran tarihleri veriliyor. Model yaklaşımında zararlının yumurta bırakma evresine geçişi için 47°F tabanına göre 810 GDD gerektiği ve ikinci döl yumurta bırakmasının bir önceki hafta başladığı aktarılıyor.

Yaban mersini: erken çeşitlerde hasat yoğunlaşıyor

Duke ve diğer erkenci çeşitlerde hasadın iyi ilerlediği, bazı üreticilerin Bluecrop toplamaya başladığı belirtiliyor. Meyve iriliğinin genel olarak yüksek olduğu vurgulanırken, sık yağışın hasat operasyonunu zorlaştırdığı ifade ediliyor. Bitki üzerinde yaprak sayısı düşük sürgünlerde meyve yükünün yüksek olduğuna dikkat çekilerek, mevcut iri meyvelere kıyasla bu meyvelerin sezon içinde nasıl irileşeceğinin izlenmeye değer olduğu kaydediliyor.

SWD yakalamalarının genel olarak düşük seyrettiği; buna karşın birçok yetiştiricinin önleyici uygulama yaptığı ve sadece olgunlaşmaya başlamış meyvelerin korunmasının kritik olduğu not ediliyor.

Çilek ve böğürtlenimsi meyveler

Çilekte renovasyon çalışmalarının sürdüğü; bu dönemin özellikle yabancı ot yönetimi açısından kritik olduğu ve herbisit tercihleri konusunda rehber öneriler bulunduğu aktarılıyor. Böğürtlenimsi meyvelerde siyah ve kırmızı ahudududa hasadın devam ettiği, SWD’nin bölgede tespit edildiği; ahududunun bu zararlı için cazip olabildiği ve tuzaklama ile eşik-temelli mücadeleye ihtiyaç duyulabileceği belirtiliyor.

Öne çıkan noktalar

• 7–8 Temmuz fırtınalarıyla 1–2 inç yağış: bazı alanlarda su birikimi ve uygulama zorluğu.
• GDD birikimi uzun dönem ortalamasının 1+ hafta gerisinde: fenoloji ve hasat planı etkilenebilir.
• Şeftalide kahverengi çürüklük, bakteriyel leke ve kokarca böceği zararları; tuzak verilerinde dal güvesi ikinci döl sinyali.
• Ekşi kirazda rüzgâr sürtünmesi kaynaklı kalite kaybı; yaprak lekesinde artan görünürlük.
• Elmada birinci döl iç kurdu larvası bulguları ve yağışa bağlı hastalık baskısı.
• Yaban mersininde erkenci çeşitlerde hasat güçlü; yağış operasyonel risk.
• SWD düşük seyretse de olgun meyvede koruma ve izleme vurgusu.
• Bağda hastalıklar ve üzüm salkım güvesi için biofix ve GDD temelli zamanlama öne çıkıyor.