Güneydoğu Michigan meyveciliğinde hasat hızlandı: Elma, şeftali, yaban mersini ve erikte son durum

Güneydoğu Michigan’da ağustos başındaki yağış ve sıcaklık dalgası, büyüme derece günlerini artırırken birçok meyve türünde hasat takvimini birkaç gün öne çekti. Elmada bazı alanlarda Avrupa kırmızı akarı bronzlaşması ve San Jose kabuklubiti hareketliliği öne çıktı.

Güneydoğu Michigan’da meyve üretimi: Ağustos başı saha notları

Michigan State University Extension’ın 4 Ağustos 2015 tarihli bölgesel değerlendirmesi; yağış, sıcaklık ve zararlı/hastalık baskısının elma başta olmak üzere farklı meyve gruplarında nasıl seyrettiğine dair öne çıkan gözlemleri bir araya getiriyor.

Hava durumu: Yağış geldi, sıcaklık baskısı arttı

2 Ağustos akşamı Ann Arbor’un kuzeyi ile Detroit çevresinde etkili olan kuvvetli gök gürültülü fırtınalar bazı noktalarda yaklaşık 1,5 inç yağış, saatte 60 mile varan rüzgâr ve yer yer küçük taneli dolu ile raporlandı. 29 Temmuz ve 3 Ağustos’taki ilave yağışlarla birlikte haftalık toplam yağışın sahada yaklaşık 1 inçten, birçok noktada 2,1 inçe uzanan bir aralıkta gerçekleştiği belirtiliyor.

Bu tablo, kuraklaşan toprakların yeniden daha “normal” nem seviyelerine yaklaşmasına yardımcı olurken, aynı dönemdeki sıcak hava dalgası büyüme derece günlerinde (GDD) hızlı artış yarattı. Rapora göre sezon, doğu Michigan’ın önemli bir bölümünde GDD toplamları bakımından mevsim normallerinin birkaç gün önüne geçti; hasat başlangıçları da benzer şekilde çoğu işletmede birkaç gün erkene kaymış görünüyor.

MSU’nun istasyon bazlı hesaplarına göre 1 Mart–3 Ağustos döneminde GDD değerleri istasyonlara göre değişkenlik gösterdi. Örneğin GDD42 toplamı Pigeon’da 2.232 iken Flint’te 2.647 seviyesine ulaştı; GDD50 tarafında da 1.422 (Pigeon) ile 1.750 (Flint) aralığı bildirildi.

Ağaç meyveleri: Elmada yazlık çeşit hasadı, şeftalide Red Haven eşiği

Elma tarafında yazlık çeşitlerde hasadın sürdüğü; Jersey Mac, Vista Bella, Melba, Williams Pride, Sunrise ve Pristine gibi çeşitlerin öne çıktığı aktarılıyor. Paula Red çeşitlerinde renklenmenin iyi seyrettiği, hasadın ise yaklaşık 2–2,5 hafta içinde başlamasının beklendiği belirtiliyor. Paula Red’de son günlerde görülen dökülmenin önemli bir kısmı, meyve irileşmesi ve dal üzerindeki yüklenmeyle ilişkilendiriliyor.

Elma iriliği açısından sezonun güçlü seyrettiği, birçok işletmede çapın yaklaşık 2,25 inç düzeyinde olduğu; en iri meyvelerde 2,875 inç çapa kadar çıktığı not ediliyor. Yaz budaması uygulamalarının da pek çok bahçede devam ettiği vurgulanıyor.

Zararlı baskısının genel olarak düşük seyrettiği ifade edilirken, iki başlık istisna olarak öne çıkıyor: Avrupa kırmızı akarı ve San Jose kabuklubiti. Sıcak hafta sonrasında, özellikle geçen hafta akar ergin ve yumurta yoğunluğunun yüksek olduğu “sıcak noktalarda” yaprak bronzlaşması görüldüğü; bu alanlarda akarisit/mitisit müdahalesi gerekebileceği belirtiliyor. San Jose kabuklubitinde ise ikinci döl erkek uçuşuna ilişkin tuzak yakalamalarının üst üste ikinci haftadır birçok blokta yüksek seyrettiği; üreticilerin yakın dönemde nimf (crawler) hareketi için gözlem yapmasının önemli olduğu aktarılıyor.

Diğer elma zararlılarında ise elma sineği yakalamalarının önceki haftaya göre daha düşük seyrettiği ve çoğunlukla sarı yapışkan tuzaklarda görüldüğü; elma içkurdu (codling moth) ve şeftali/oryantal meyve güvesi (oriental fruit moth) yakalamalarının da genel olarak düşük olduğu bildiriliyor. Patates yaprakpirelerinde (potato leafhopper) erginlerin büyük ölçüde kaybolduğu ancak kıvrılmış yaprak belirtisinin sahada hâlâ görülebildiği; Japon böceği (Japanese beetle) erginlerinin ise sezon sonuna doğru gerilediği not ediliyor.

Dikkat çeken bir diğer gözlem, kahverengi kokarca (brown marmorated stink bug) için meyve/sebze işletmelerindeki tuzaklarda sezon boyunca yakalama bildirilmemesi; buna karşın ev ve müştemilatlarda görülmeye devam ettiğine ilişkin ev sahibi bildirimlerinin sürmesi. Ayrıca elma bloklarında faydalı böcek aktivitesinin güçlü olduğu, bu hafta özellikle suikastçı böcek (assassin bug) yumurta kümelerinin sıkça görüldüğü ifade ediliyor.

Hastalık tarafında elma kara lekesi (apple scab) lezyonlarının yaprak ve meyvede görünmeye devam ettiği; ilaçlanmamış ve yabani elmalarda yaprak dökümünün sürdüğü belirtiliyor.

Armutlarda meyve çapının çoğunlukla 2,125–2,5 inç bandında olduğu; Clapp’s Favorite çeşidinde hasada yaklaşık 10 gün kaldığı ve renklenmenin iyi seyrettiği aktarılıyor. Bazı alanlarda hafif armut yaprak/kabuk lekesi (sheet scab) işaretleri görülmeye başlarken, armut psillidinin (pear psylla) farklı dönemlerinin sahada gözlendiği not ediliyor.

Şeftalide meyve iriliğinin çoğunlukla 2,5–3 inç aralığında olduğu ve Red Haven hasadının hafta sonuna doğru başlamasının beklendiği ifade ediliyor. Kahverengi çürüklüğün (brown rot) erken çeşitlerde birkaç hafta önce görülmeye başladığı; hazirandaki yoğun yağış döneminde mücadele sıkılaştırılsa dahi bazı bloklarda varlığını koruduğu aktarılıyor. Ayrıca bakteriyel yaprak lekesi kaynaklı enfekteli yaprak ve meyvelerin birçok şeftali bloğunda görülmeye devam ettiği; özellikle bu yıl ürünsüz kalan ve koruma programı azaltılan alanlarda daha belirgin olabildiği belirtiliyor.

Tatlı kirazlarda, önceki iki kışın yaralanmalarına bağlı olarak bazı ana dallarda çökme ve geriye ölüm gözlemlerinin sürdüğü; ayrıca benekli kanatlı drosophila (SWD) tuzak yakalamalarının bazı tatlı kiraz bloklarında, hasat biteli haftalar olmasına karşın hızlı biçimde arttığı rapor ediliyor (nedenine dair net bir açıklama yapılmıyor).

Vişnede kiraz yaprak lekesi (cherry leaf spot) nedeniyle sararma ve yaprak dökümünün pek çok işletmede devam ettiği; bazı ağaçlarda tüm dalın yapraksız kalmasına varan defoliasyon görülebildiği belirtiliyor.

Erikte Shiro tipi Japon eriklerinde hasadın başladığı, Avrupa eriklerinin ise yaklaşık 1,25 inç çapta olduğu ve renklenmenin hızlandığı aktarılıyor. Bazı bloklarda, çoğunlukla yapraklarda bakteriyel leke sorunlarının yoğunlaşabildiği; ayrıca yabani ve ilaçsız ağaçlarda siyah ur (black knot) bulgularının sürdüğü not ediliyor.

Küçük meyveler: Üzümde salkım dolumu, çilekte güçlü sürgünlenme

Üzümde Concord tipleri ve Avrupa çeşitlerinde salkımların dolmaya devam ettiği; bu yıl ürünü olan az sayıdaki çeşitte gelişimin sürdüğü belirtiliyor. Japon böceği erginlerinde azalma eğilimi burada da vurgulanırken, mildiyö (downy mildew) ve külleme (powdery mildew) bulgularının sahada görülmeye devam ettiği aktarılıyor.

Çilek tarlalarında görüntünün kısa sürede değiştiği, yeni yaprakların güçlü bir büyüme gösterdiği; bunun da yağışların ve ılık-sıcak hava koşullarının etkisiyle hızlandığı ifade ediliyor. Kuru toprak koşullarına sahip üreticiler için sulamanın bu dönemde kritik olduğu özellikle not ediliyor.

Ahudududa yaz meyvesi veren tiplerde hasadın çoğu işletmede sona yaklaştığı bildiriliyor. Yeni sürgünlerin (primocane) sezon boyunca “olağanüstü” bir büyüme gösterdiği; bunun da hazirandaki yüksek nem/yağış koşullarıyla bağlantılı olabileceği aktarılıyor. Sonbahar kırmızı ahududu sürgünlerinde tomurcuklanmanın sürdüğü; ana üründen ayrı olarak, kısa yan dallarda oluşan ve erken hasat edilebilen bazı “tomurcuk meyvelerinin” bu yıl daha sık görüldüğü belirtiliyor.

SWD erginlerinin ahududu tuzaklarında yakalanmaya devam ettiği ve kontrol programlarının sürdürülmesi gerektiği vurgulanıyor. Japon böceği erginlerinde azalma eğiliminin son yıllardaki genel düşüşle uyumlu olduğu not ediliyor.

Yaban mersininde hasadın devam ettiği; birçok işletmede meyve iriliğinin iyi-çok iyi aralığında olduğu ve olgunlaşmanın hızlı seyrettiği belirtiliyor. Yaban mersini sineği (blueberry maggot) için tuzaklarda yakalama bildirilmemesi “alışılmadık/şaşırtıcı” bir durum olarak işaretleniyor. Buna karşılık SWD yakalamalarının sürdüğü ve mücadele programlarının devam etmesi gerektiği ifade ediliyor. Ayrıca bazı ocaklarda Phomopsis kanseri ve sürgün yanıklığı (Phomopsis canker and twig blight) ile uyumlu şekilde solan yaprak-sürgünler ve açık kahverengiye dönen yapraklar görüldüğü aktarılıyor.

Öne çıkan başlıklar

• Hafta içi/sonu yağışlarıyla toprak nemi toparlanırken, sıcak hava GDD birikimini hızlandırdı ve hasat takvimi birçok üründe birkaç gün öne geldi.
• Elmada bazı alanlarda Avrupa kırmızı akarı kaynaklı bronzlaşma; San Jose kabuklubiti erkek uçuşunda yüksek tuzak yakalamaları ve yaklaşan crawler riski öne çıktı.
• Elma kara lekesi belirtileri yaprak ve meyvede görülmeye devam ederken, ilaçsız/yabani ağaçlarda yaprak dökümü dikkat çekti.
• Armutta Clapp’s Favorite için hasada yaklaşık 10 gün kalırken, armut psillidinin farklı dönemleri sahada gözlendi.
• Şeftalide Red Haven hasadı eşiğinde; kahverengi çürüklük erken çeşitlerde sürüyor, bakteriyel yaprak lekesi bazı bloklarda belirgin.
• Tatlı kirazda SWD yakalamalarında artış raporlandı; vişnede kiraz yaprak lekesine bağlı defoliasyon devam ediyor.
• Çilekte hızlı yeni yaprak büyümesi gözlenirken, kuru topraklı işletmeler için sulama uyarısı yapıldı.
• Yaban mersininde tuzaklarda maggot yakalanmaması “alışılmadık” not edildi; SWD ve Phomopsis ile ilişkili bulgular için izleme ve kontrol vurgulandı.

Bu içerik, MSU Extension’ın saha gözlemlerini temel alarak yeniden yazılmış bir özet niteliğindedir; yerel koşullar işletmeden işletmeye değişebilir.