Güneydoğu Michigan’da meyvecilik: Aşırı yağış, zararlı baskısı ve hasatta son durum (6 Ağustos 2013)

MSU Extension’ın 6 Ağustos 2013 tarihli bölgesel değerlendirmesi, Güneydoğu Michigan’da bazı alanlarda aşırı yağışın toprakları suya doyurduğunu, bazılarında ise yağış açığı oluştuğunu bildiriyor; birçok meyve türünde hasat sürerken zararlı izleme uyarıları öne çıkıyor.

Güneydoğu Michigan’da meyve üretimi: hava koşulları, fenoloji ve zararlı-hastalık durumu

Tarih: 6 Ağustos 2013

Hava koşulları: dengesiz yağış ve doygun topraklar

Rapor, son 60 günde yağışın bölge içinde çok değişken seyrettiğine dikkat çekiyor. Monroe, Wayne ve Macomb’un doğu kesimlerinde 60 günlük toplamın 12–16 inç bandına çıktığı; bazı noktalarda bunun mevsim normallerinin %150–%300 üzerine denk geldiği aktarılıyor. Bu alanlarda toprakların suya doygun hale gelmesiyle alçak kesimlerde yer yer su birikmesi görüldüğü, ağaç ve küçük meyvelerde solma ve bazı parsellerde toprak kaynaklı hastalıklarla bitki kayıpları yaşandığı belirtiliyor.

Buna karşılık, aynı zaman diliminde yalnızca birkaç inç yağış alan sınırlı sayıda işletme bulunduğu; sezonun bazı çiftlikler için “yağış fazlası”, bazıları içinse “yağış eksiği” ile geçtiği ifade ediliyor. Geçen hafta yavaş hareket eden gök gürültülü sağanakların çoğu işletmeye yaklaşık 1 inç ilave yağış getirdiği; daha serin sıcaklıkların sürmesi ve yeterli toprak nemiyle meyvelerin irileşmesinin olumlu seyrettiği not ediliyor.

Isı birikimi ve sezonun seyri

Mevsimin büyüme derece-gün (GDD) toplamları açısından normalin bir miktar gerisinde seyrettiği, ancak fenolojik evreler ve hasat başlangıçlarının genel olarak normale yaklaştığı bildiriliyor. Raporda 1 Mart–5 Ağustos 2013 dönemi için Doğu Michigan’daki farklı istasyonlara ait GDD42/GDD45/GDD50 değerleri tablo halinde sunuluyor; bu veriler üreticilerin bölge bazında gelişim farklarını izlemesine yardımcı oluyor.

Ağaç meyveleri: elma, armut, şeftali, kiraz, erik

Elma parsellerinde, nemin yeterli olduğu alanlarda meyvelerin iyi irileştiği ve birçok çeşitte çapın 2,5 inçin üzerine çıktığı belirtiliyor. Pristine gibi bazı yazlık çeşitlerde hasadın sürdüğü, serin gecelerin son iki haftada renklenmeyi hızlandırdığı aktarılıyor. Sürgün uçlarındaki tomurcuk bağlama (terminal bud set) tamamlanmadan yaz budamasına başlanmasının erken olacağı; tomurcukların yaklaşık dörtte üçü bağladığında yaz budamasına geçilebileceği ifade ediliyor. Ayrıca yaklaşık bir hafta içinde Mac grubu ve bazı erken sonbahar çeşitlerinde Retain uygulamalarının gündeme gelebileceği notu yer alıyor.

Elmada zararlı izleme bölümünde; elma sineği (apple maggot) yakalamalarının sarı yapışkan tuzaklarda sürdüğü, elma iç kurdu (codling moth) tuzak yakalamalarının düşük seyrettiği ve serin havanın 2. döl uçuşunu geciktiriyor olabileceği değerlendirmesi paylaşılıyor. Şeftali güvesi (oriental fruit moth) ergin yakalamalarının düşük düzeyde devam ettiği ve bunun 2. döl uçuş başlangıcına işaret ettiği belirtiliyor. Bazı bahçelerde sonbahar ağkurdu yuvaları görüldüğü; bazı bloklarda yaprakbüken (obliquebanded leafroller) larvalarına rastlandığı aktarılıyor. Pas akarı (apple rust mite) sayılarının doğal düşman baskısıyla gerilediği; Avrupa kırmızı akarı ve iki noktalı kırmızıörümcek yumurta/az sayıda ergin varlığının düşük yoğunlukta izlendiği ifade ediliyor. Kahverengi kokarca (brown marmorated stink bug) için ise bölgede o sezon henüz tuzak yakalaması ya da saha bildirimi olmadığı kaydediliyor. Mantar kaynaklı yüzey lekeleri olarak bilinen sooty blotch ve flyspeck belirtilerinin elmalarda devam ettiği de raporda yer alıyor.

Armut bahçelerinde meyvelerin büyümeyi sürdürdüğü ve çapın çoğunlukla 2 inç civarına geldiği aktarılıyor. Clapp’s Favorite hasadının başladığı; armut psillidi (pear psylla) popülasyonlarının pek çok işletmede birkaç haftadır yüksek seyrettiği belirtiliyor.

Şeftali hasadının devam ettiği, Red Haven hasadının bölgenin güneyinde çok yakında; diğer alanlarda ise yaklaşık bir hafta içinde başlamasının beklendiği ifade ediliyor. Meyve iriliği ve dış görünümün genel olarak iyi olduğu; ancak erkenci çeşitlerde “çekirdek yarılması” (split pit) probleminin bu sezon yaygın görüldüğü aktarılıyor. Kahverengi kokarca için şeftalide de saha bildirimi olmadığı belirtilirken, bakteriyel leke (bacterial spot) kaynaklı akıntıların meyve ve sürgünlerde sürdüğü; X hastalığının (X disease) da bazı alanlarda görüldüğü not ediliyor.

Kiraz tarafında, hasat sonrası yaprak leke hastalığına (cherry leaf spot) karşı uygulama yapılmayan bloklarda yaprakların sararıp döküldüğü; bazı vişne ağaçlarında neredeyse tüm yaprakların dökülerek geç sonbahar görüntüsüne benzer bir tablo oluştuğu aktarılıyor. Hasat sonrası insektisit uygulaması yapılan alanlarda kiraz meyve sineği (cherry fruit fly) tuzak yakalamalarının gerilediği ifade ediliyor.

Erik grubunda, Avrupa kökenli çeşitlerde renklenmenin sürdüğü ve meyve çapının çoğunlukla 1,25 inç civarında olduğu; Japon grubu Shiro ve Santa Rosa gibi çeşitlerde hasadın devam ettiği belirtiliyor.

Küçük meyveler ve bağ: çilek, ahududu-böğürtlen, yaban mersini, üzüm

Çilek tarlalarında yenileme (renovation) sonrası bitkilerin toparlandığı, yeni tesis edilen alanlarda kolların (runner) gelişmeye devam ettiği aktarılıyor. Yeni dikimlerde patates yaprak piresi (potato leafhopper) beslenmesine bağlı kıvrılmaların görüldüğü; son 60 günde yoğun yağış alan bölgelerde alçak kesimlerde siyah kök çürüklüğü (black root rot) ile bitki ölümlerinin arttığı belirtiliyor.

Ahududu ve böğürtlen tarafında yazlık kırmızı ve siyah ahudududa hasadın bittiği, böğürtlende hasadın pek çok işletmede sürdüğü ifade ediliyor. Sonbaharlık kırmızı ahudududa bazı işletmelerin “yan sürgünlerden gelen erken meyveler” olarak tanımlanan sınırlı bir erken dönemi topladığı; bunun ana ürün olmadığı belirtiliyor. Ayrıca bazı sonbaharlık ahududu alanlarında son iki ayda aşırı yağış alan parsellerde Phytophthora kök çürüklüğü ile bitkilerin çöktüğünün gözlendiği aktarılıyor.

Raporda, benekli kanatlı drosophila (spotted wing Drosophila) için tuzak izlemelerinin önemine özel vurgu yapılıyor: Bölgedeki çoğu işletmede son haftada böğürtlenimsi meyvelerde (brambles) yakalamaların başladığı, sayımların düşük seviyede (çoğunlukla tek haneli) olduğu aktarılıyor. Buna karşın Güneybatı Michigan’da aynı hafta yaban mersini ve ahudududa yakalamaların çok yüksek olduğu; bu nedenle Güneydoğu Michigan’da da önümüzdeki iki hafta içinde yakalamaların hızla artabileceği beklentisi paylaşılıyor. Üreticilerin kendi işletmelerinde ilk yakalamayı yakından takip etmesi gerektiği belirtiliyor. Raporda ayrıca Michigan ahududu ve böğürtlen üreticileri için benekli kanatlı drosophila yönetim önerileri dokümanının birkaç gün önce güncellendiği bilgisi yer alıyor.

Yaban mersini tarafında birçok çeşitte hasadın sürdüğü ve ürünün “çok iyi” göründüğü aktarılıyor. Son haftada bazı işletmelerde yaban mersininde de benekli kanatlı drosophila yakalamalarının başladığı, ancak bu bölgede de sayıların düşük olduğu belirtiliyor. Öte yandan yaban mersini sineği (blueberry maggot) sarı yapışkan tuzak yakalamalarının sürdüğü; bazı plantasyonlarda yüksek yakalama görülebildiği ifade ediliyor. Kuş zararının çoğu alanda belirgin olduğu; bu hafta özellikle sığırcıklar ve kızıl kanatlı karatavukların yoğun beslendiği bilgisi paylaşılıyor.

Üzüm bağlarında sürgün gelişiminin hızlı devam ettiği; Japon böceği (Japanese beetle) popülasyonlarının çoğu dikimde kademeli yükseldiği belirtiliyor. Üzüm salkım güvesi (grape berry moth) tuzak yakalamalarının sürdüğü; serin ve yağışlı koşulların etkisiyle mildiyö (downy mildew) belirtilerinin pek çok bağda görüldüğü aktarılıyor.

Sahadan öne çıkanlar: üretici için kontrol listesi

• Su stresi iki yönlü: Bazı ilçelerde aşırı yağışla doygun toprak ve hastalık riski artarken, sınırlı sayıda işletmede yağış açığı gözleniyor.
• Fenoloji normale yaklaşıyor: Isı birikimi bir miktar geride olsa da gelişim evreleri ve hasat başlangıçları genel olarak normal çizgiye dönüyor.
• Elmada operasyon zamanlaması: Tomurcuk bağlama tamamlanmadan yaz budaması için erken; erken sonbahar çeşitlerinde Retain uygulaması yakında gündeme gelebilir.
• Benekli kanatlı drosophila alarmı: Bölgesel yakalamalar düşük başlasa da Güneybatı Michigan’daki yüksek değerler, yakın dönemde artış riskine işaret ediyor.
• Yaban mersininde iki risk: SWD başlangıcı düşük olsa da yaban mersini sineği bazı alanlarda yükseliyor; kuş zararında artış var.
• Şeftalide kalite notu: Erkenci çeşitlerde çekirdek yarılması yaygın; bakteriyel leke kaynaklı akıntılar izleniyor.
• Kirazda yaprak dökümü: Hasat sonrası yaprak leke hastalığına karşı uygulama yapılmayan bloklarda erken yaprak dökümü belirginleşiyor.
• Bağlarda mildiyö: Serin-ıslak hava koşulları bazı bağlarda hastalık baskısını artırıyor; izleme ve koruyucu programlar kritik.

Kaynak notu: MSU Extension’ın bölgesel saha gözlemleri üretim sezonuna ilişkin bir durum özetidir; yerel koşullara göre uygulama kararları için uzman danışmanlık gerekebilir.