Kolombiya'da yaban mersini ekim alanı hızla büyüyor; üretimin büyük kısmı iç piyasada kalıyor

Cundinamarca ve Boyacá'nın yüksek yaylalarında yaban mersini ekimleri son 5 yılda iki katına çıktı; üretimin yaklaşık %95'i iç piyasada tüketiliyor, ihracat ise %5 seviyesinde.

Özet

Kolombiya'da yaban mersini üretimi ve ekim alanı son yıllarda belirgin biçimde genişliyor. Yüksek rakımlı bölgelerde (yaklaşık 2.400–2.800 m) kurulan dikim alanı beş yıl önceki yaklaşık 500 hektardan bugün 1.000 hektara çıktı; sektör yetkilileri 2026 sonunda bu rakamın yaklaşık 1.200 hektara ulaşmasını öngörüyor.

Üretim ve iç talep

Bir sezonda üretilen yaban mersininin hacmi sektör kaynaklarına göre yaklaşık 12.000 tona ulaşıyor ve bunun yaklaşık %95'i ülke içinde tüketiliyor. Asocolblue başkanı Freddy Cortés, yerel talebin beklenenden güçlü olduğunu belirtiyor ve tüketimde henüz bir doygunluk görülmediğini aktarıyor.

Kalite avantajı

Kolombiya üretiminin öne çıktığı noktalardan biri, yüksek rakımda gündüz-gece sıcaklık farkının meyvede şeker birikimini ve organoleptik özellikleri olumlu etkilemesi; bu durum meyvenin dengeli asitlik ve tat profili sağlamasına yardımcı oluyor. Sektör temsilcileri, bu niteliklerin ihracatta rekabet avantajı yaratabileceğine dikkat çekiyor.

Maliyet yapısı ve çeşit denemeleri

Üretim maliyetleri Peru ve Meksika'ya kıyasla daha yüksek. Yağış döneminde ürünleri korumak için plastik örtüler kullanılması gerekiyor; işçilik giderleri toplam maliyetin yaklaşık %75'ini oluşturuyor. Ayrıca hükümetin asgari ücreti artırması nedeniyle 2026'da işçilik maliyetlerinde %24 civarında artış kaydedildi. Çeşit denemeleri sürüyor; Biloxi ve Legacy gibi çeşitlerin yerini Üniversite kaynaklı ve Planasa materyalleri almaya başladı, fakat en uygun çeşit henüz netleşmediği için seçimler deneysel aşamada.

Yatırım ve fiyat dinamikleri

Çiçekçilik şirketleri, tarım fonları ve yatırım bankaları sektöre ilgi gösteriyor. İç pazarda kilogram başına ortalama fiyat yaklaşık 10 ABD doları seviyesinde seyrediyor; bu, uluslararası piyasalarda görülen 6,50–7,50 dolar aralığının üzerinde olduğundan ürünlerin yerel pazarda kalmasında etkili oluyor. Yerel arzda doyum oluştuğunda ihracatın hızlanması bekleniyor.

İhracat önündeki engeller

ABD gibi hedef pazarlar için en önemli engel fitosanitasyonla ilgili: meyve sineği riski nedeniyle Kuzey Amerika'ya girişte 15 günlük soğuk işlemin (cold treatment) uygulanması gerekiyor; bu uygulama toplam taşımacılık süresini yaklaşık 15–18 güne çıkarıyor. Son beş yıldır Asocolblue ile Kolombiya Tarım Denetim Kurumu (ICA) arasında zararlıdan arınmış bölgeler oluşturmaya yönelik iş birliği yürütülüyor; bu uygulama sürecin kolaylaştırılmasına katkı sağlıyor.

Gelecek görünümü

Sektör temsilcileri, zorluklara rağmen iş modelinin sürdürülebilir göründüğünü ve dış yatırımcılar için Kolombiya'nın yıl boyunca düzenli üretim kapasitesinin bölgesel rakiplere göre avantaj sunduğunu belirtiyor.

Hızlı veri noktaları

• Ekim alanı: ~500 ha (5 yıl önce) → ~1.000 ha (bugün) → proje: ~1.200 ha (2026 sonu)
• Yıllık üretim: ~12.000 ton (son sezon)
• Tüketim/ihracat dağılımı: %95 iç tüketim, %5 ihracat
• Yetiştirme rakımı: 2.400–2.800 metre (Cundinamarca ve Boyacá)
• Yerel fiyat: ~10 $/kg; uluslararası fiyat bandı: 6,50–7,50 $/kg
• İhracat kısıtlayıcı faktör: meyve sineği riski → 15 günlük soğuk işlem gerekliliği
• İşçilik maliyetleri: toplam maliyetin ~%75'i; 2026'da işçilik maliyetlerinde ~%24 artış bildirildi

Detaylı bilgi için Asocolblue'nin web sitesi: https://asocolblue.com/