Konteynerlerde uzun vadeli sözleşme ücretleri geçtiğimiz yıla göre yaklaşık %200 arttı

Analist ve haber kaynaklarına göre 2021'de konteyner taşımacılığında uzun vadeli sözleşmelerle belirlenen ücretler bir yıl öncesine kıyasla yaklaşık %200 artış gösterdi. Artışı hızlandıran faktörler arasında liman tıkanmaları, konteyner sıkışıklığı ve pandemi kaynaklı talep artışı öne çıkıyor.

Kısa özet

Denizyolu konteyner taşımacılığında, uzun vadeli anlaşmalarla belirlenen fiyatların son bir yılda önemli ölçüde yükseldiği aktarılıyor. Haber ve sektör izleyicileri, trendin hem spot hem de sözleşmeli navlunlarda belirgin bir artışa işaret ettiğini bildiriyor.

Fiyat dinamikleri ve endeksler

Analist Lars Jensen ve çeşitli endeksler, 2021 sonu itibarıyla navlunların hızlı yükseldiğini bildiriyor. Dördüncü çeyrekte ortalama navlunların yaklaşık %80 arttığı; SCFI, Drewry WCI, CCFI ve CTS gibi göstergelerin sırasıyla yüksek iki basamaklı artışlar gösterdiği ifade ediliyor (kaynaklarda belirtilen dönemde SCFI ~+170%, WCI ~+179%, CCFI ~+192%, CTS ~+136% olarak aktarılmıştır).

Spot ücretler ve örnekler

Asya–ABD Batı Kıyısı rotasında 40 feet konteyner için geçen yıl görülen spot fiyatların, ek ücretler dahil edildiğinde 20.000 USD'yi aştığı; bunun daha önce birkaç yıl öncesine göre çok daha yüksek bir seviye olduğu belirtiliyor. Haber akışlarında son dönemde bu rota için fiyatların yaklaşık 14.000 USD civarına gerilediği de aktarılıyor.

Taşıyıcı performansı ve kârlar

Bazı büyük taşıyıcıların uzun vadeli kontratlara yönelerek spot oynamalarından nispeten korunmayı tercih ettiği bildiriliyor. Örneğin Maersk için aktarılan rakamlar çeyreklik 8 milyar USD düzeyinde bir EBITDA gösterdiğini ve çeşitli kaynaklarda 2021 yılı için daha yüksek yıllık kârlılık beklentilerinin konuşulduğunu belirtiyor (yıllık beklentilere ilişkin sayısal ifadeler kaynakta aktarılan şekilde verilmiştir ve farklı biçimlendirmeler içeriyor olabilir).

Sektör toplamı ve yoğunlaşma

Sektör geneli için 2021'deki toplam kârlılığın medya/analiz kaynaklarında yaklaşık 150 milyar USD civarı olarak aktarıldığı; bu yüksek payın büyük kısmının MSC, Maersk, CMA CGM ve Cosco gibi başlıca 10 şirket tarafından taşındığı, bu şirketlerin küresel konteyner kapasitesinin yaklaşık %85'ini kontrol ettiğinin bildirildiği aktarılıyor.

Pandeminin rolü

Analizlerde pandemi kaynaklı talep artışı, tüketici taleplerindeki yükseliş, liman ve lojistik zincirindeki darboğazlar ile konteyner kıtlığının fiyatları yukarı çeken ana etmenler olduğu vurgulanıyor. 2020–2021 dönemindeki karantinaların ve tedarik zinciri aksaklıklarının etkileri ön plana çıkıyor.

Çin'deki gelişmeler ve tedarik zinciri gecikmeleri

Yıl başında Çin'de Omicron kaynaklı yerel salgınların Ningbo, Tianjin, Dalian ve Shenzhen gibi önemli liman şehirlerinde görüldüğü, Ningbo'da kısmi kısıtlamaların uygulandığı ve bazı kolaylaştırma adımlarının atıldığı bildirildi. Tianjin'deki yeni vakaların çoğunun karantinadaki kişilerden geldiği ve yetkililerin bulaş riskinin azaldığına dair yorumları aktardı.

Nakliye sürelerindeki artış

Flexport verilerine göre, ihracatın hazır hale gelmesinden ithalatçının teslim almasına kadar geçen ortalama sürede pandemi öncesi ve 2022 başı karşılaştırmaları dikkat çekiyor: Trans-Pasifik doğu rotasında 2019'da ortalama 45–50 gün iken 2 Ocak 2022'de 110 güne ulaşmış; Asya–Avrupa hattında ise pandemi öncesi 55–60 gün civarı olan ortalama, aynı tarihte yaklaşık 108 gün olarak raporlanmış.

Ana çıkarımlar

• Uzun vadeli sözleşmelerdeki artış, taşıyıcılar ve ihracatçılar için maliyet baskısını yükseltiyor.
• Pandemi kaynaklı tedarik zinciri bozulmaları navlun ve işlem sürelerini önemli ölçüde uzattı.
• Büyük taşıyıcı grupları piyasa payını güçlendirirken sektörün kârlılığı 2021'de belirgin biçimde arttı (kaynak raporlarında tahmini rakamlar aktarılmaktadır).
• Çin'deki kısıtlamalar yeniden tırmanırsa navlunlar ve transit süreleri üzerinde ek baskı oluşabilir.
• Spot ve sözleşmeli fiyatlardaki volatilite, ihracat planlamasında ek risk unsuru oluşturuyor.

Not: Metinde aktarılan bazı sayısal ifadeler, kaynak metinde kullanılan biçimlendirmeye (binlik ayırıcı vs.) bağlı olarak farklı yorumlanabilir; kesin rakam teyidi için orijinal kaynağa bakılması önerilir.