Küresel yaban mersini piyasası (2017/18): Güney Afrika ve Arjantin üretimi yükseliyor, Peru ABD pazarında büyüyor

2017/18 sezonunda Güney Afrika ve Arjantin üretimlerinde güçlü artış bildirildi. Peru ise özellikle ABD pazarında hacim yükseltmeyi hedefliyor; kalite ve fiyat trendleri bölgelere göre farklılaşıyor.

Küresel görünüm

2017/18 sezon raporlarına göre bazı üretici ülkelerde önemli hacim artışları gözleniyor. İhracat eğilimleri ve fiyat performansı, bölgesel arz değişimleriyle şekilleniyor.

Güney Afrika: Hızlı büyüme ve fiyat baskısı

Hasat Haziran ayında başladı ve üreticiler pazar boşluklarını doldurmaya çalışıyor. 2017/18 sezonu üretimi 10.000–11.000 ton aralığında tahmin ediliyor; bu, bir önceki yıl bildirilen yaklaşık 5.869 tona göre belirgin bir artış anlamına geliyor. İhracat hedefinin önceki sezonun ~4.154 tonundan bu sezonda yaklaşık 8.000 tona yükselmesi bekleniyor.

Artan arz, piyasa fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı yaratıyor. Resmi olarak bildirilen ekili alan 1.598 hektar olarak kalsa da bazı uzmanlar 2.000 hektarın üzerinde alan olduğunu tahmin ediyor. Yeni plantasyonlar özellikle ülkenin kuzeyinde, daha az soğuk gereksinimi olan çeşitlerle kuruluyor.

Güney Afrika ihracatının yaklaşık %60’ı Birleşik Krallık’a; AB ise yaklaşık %30 pay alıyor. Diğer pazarlar arasında Afrika, Asya ve Orta Doğu yer alıyor.

Arjantin: İhracatta belirgin artış

Arjantin, sezonun ilk 40 haftasında geçen yıla göre ihracatını %35 civarında artırdı; söz konusu dönemde bildirilen miktar 4.234 ton oldu (2016 için ~3.111 ton). Hem hava hem deniz taşımacılığında artış var: hava yoluyla taşınan miktar yaklaşık %18 artarak 2.849 tondan 3.383 tona çıktı; denizyolunda ise 272 tondan 851 tona yükselerek yüksek oranda artış kaydedildi.

Üreticiler bu sezon lojistik ve üretim planlamasına daha fazla odaklandıklarını, deniz taşımacılığına daha fazla önem verildiğini belirtiyor. Bölgesel rakiplerin durumuna göre Arjantin, haftalar 48–50 için fiyat beklentilerini olumlu görüyor.

Peru ve ABD piyasası

Kuzey yarımkürede yerel sezonun sona ermesiyle ABD pazarındaki talep Güney Amerika ve Meksika kaynaklı tedarike kaydı. ABD’ye yapılan arz şu anda ağırlıklı olarak Arjantin ve Peru kaynaklı; Meksika daha küçük pay alıyor. Sektör aktörleri Peru ve Arjantin’in bu sezonda hacimlerini yaklaşık %20 artırmayı planladığını bildiriyor.

Peru’nun Arjantin ve Şili arasındaki geçiş döneminde (özellikle Arjantin-Şili sezon aralığı) ABD pazarında daha fazla pay elde etmek istediği aktarılıyor. Fiyatlar genel talebe göre geçen yıla kıyasla hafifçe yüksek seyrediyor; FOB bazında alt sınır ~20 USD, bazı dönemlerde ~30 USD'ye kadar çıkabiliyor.

Hollanda ve Kuzey Avrupa: Kalite tartışmaları

Kuzey Avrupa sezonu sona ererken pazarda az miktarda Avrupa menşeli ürün (ör. Polonya) bulunuyor, ancak bazı ithalatçılar bu ürünlerin kalite açısından pazara uygun olmadığını bildiriyor. Şu anda tedarik Güney Afrika, Arjantin, Peru ve küçük ölçekte Uruguay kaynaklı ürünlerden sağlanıyor.

Hollandalı ithalatçılar özellikle Perulu ürünün kalitesine eleştirel yaklaşırken, Arjantin kaynaklı partiler genel olarak daha olumlu değerlendiriliyor.

Almanya, İsrail ve Avustralya pazarları

Almanya’da ithal yaban mersinleri (özellikle Güney Amerika kaynaklı) şu dönemde en çok talep gören ürünler arasında. İthal ürünlerin perakende fiyatı 12–14 €/kg bandında, Avrupa menşeli olanlarda ise 8–10 €/kg aralığında bildirildi.

İsrail’de fiyatlar yüksek olsa da talep artışı sürüyor; taze ürün fiyatları bazı dönemlerde 25 €/kg’ye kadar çıkarken ortalama yaklaşık 20 €/kg seviyesinde. Donmuş ithal üründe ise fiyatlar yaklaşık 10 €/kg civarında seyrediyor. Yerel üretim sınırlı olduğu için ülkede taze ürüne talep yüksek.

Avustralya’da yıllık üretim yaklaşık 4.500 ton olarak veriliyor; bunun %75’i taze iç tüketime, %15’i Asya ve Avrupa’ya ihracata, %10’u işleme sektörüne gidiyor. Üretimde genişleme sürüyor ve 2015 sonunda Avustralya ürünleri Hindistan pazarına giriş yaptı.

Özet ve kilit veriler

• Güney Afrika üretimi 2017/18: ~10.000–11.000 ton; önceki yıl ~5.869 ton.
• Güney Afrika ihracat beklentisi: yaklaşık 8.000 ton (geçen yıl ~4.154 ton).
• Arjantin ihracatı (hafta 40’a kadar): 4.234 ton; önceki yıl ~3.111 ton (yaklaşık %35 artış).
• Arjantin hava taşımacılığı: 2.849 → 3.383 ton (%18 artış); denizyolu: 272 → 851 ton (%213 artış).
• Avustralya yıllık üretimi: ~4.500 ton; satışların %75’i iç pazarda taze tüketim için.

Not: Bu özet, piyasadaki üretim, ihracat ve fiyat eğilimlerini bir araya getirir. Raporun bazı kısımlarında sektör aktörlerinin değerlendirmeleri ve yerel kaynaklara dayanan bilgiler bulunmaktadır.