Meta-analiz: Yaban mersini, bilişsel gerilemesi olan yaşlılarda bazı bellek alanlarını iyileştirebilir

Biogerontology’de yayımlanan sistematik derleme ve meta-analiz, uzun süreli yaban mersini tüketiminin hafif bilişsel bozukluğu olan yaşlılarda epizodik bellek ve dil belleğinde sınırlı ama istatistiksel olarak anlamlı iyileşmelerle ilişkili olabileceğini bildiriyor.

Çalışma neyi inceledi?

Biogerontology dergisinde 26 Ağustos 2025’te yayımlanan bir sistematik derleme ve meta-analiz, daha önce bilişsel gerileme yaşayan yaşlı bireylerde (ör. hafif bilişsel bozukluk ve öznel bilişsel gerileme) kronik yaban mersini tüketiminin bilişsel performansla ilişkisini değerlendirdi. Araştırmacılar, farklı bellek testleri üzerinden sonuçları birleştirerek etki büyüklüklerini hesapladı.

Çalışmada PubMed, Embase ve Cochrane veritabanlarında tarama yapılarak randomize kontrollü çalışmalar (RCT) seçildi. Uygun bulunan çalışmaların sonuçları, rastgele etkiler modeliyle standartlaştırılmış ortalama fark (SMD) ve %95 güven aralığı kullanılarak bir araya getirildi.

Kaç çalışma ve kaç katılımcı var?

Analize dahil edilen toplam 9 RCT bulunuyor ve bu çalışmaların toplam örneklemi 513 katılımcı olarak raporlanıyor.

Hangi bilişsel alanlarda değişim görüldü?

Meta-analiz sonuçlarına göre, yaban mersini alımı epizodik bellek alanında istatistiksel olarak anlamlı bir iyileşme ile ilişkilendirildi (SMD 0,34; %95 GA 0,11–0,57; phafif bilişsel bozukluğu (MCI) olan grupta dil belleği için de anlamlı bir artış bildirildi (SMD 0,30; %95 GA 0,01–0,60; p

Buna karşılık, bazı alanlarda anlamlı bir fark saptanmadı. Çalışmada işlemleme hızı, tanıma belleği, görsel-uzamsal öğrenme ve çalışma belleği ölçümlerinde istatistiksel olarak anlamlı iyileşme görülmediği aktarılıyor.

Öne çıkan noktalar

• Kanıt, yaban mersininin yaşlılarda tüm bilişsel alanları için değil, daha çok belirli bellek ölçütleri için olası faydaya işaret ediyor.
• Alt grup analizinde, tanının “objektifliği”nin (tanısal yaklaşımın niteliği) sonuçları anlamlı biçimde değiştiren bir etken olmadığı bildirildi.
• Araştırmacılar, bulguların daha geniş ve çok merkezli çalışmalarla doğrulanması gerektiğini vurguluyor.

Not: Bu haber özeti, PubMed’de yer alan özet (abstract) bilgilerine dayanır; tam metindeki ayrıntılar (doz, süre, ürün formu gibi) bu kaynak metinde yer almadığı için burada belirtilmemiştir.