Meksika limanlarında PIS dönemi: Akıllı ve Güvenli Liman platformu yaygınlaşıyor

Meksika'nın başlıca ticari limanlarında, liman yönetimlerine kurulan PIS (Akıllı ve Güvenli Liman) platformu ile dijitalleşme, operasyon kontrolü ve siber güvenlik önlemleri artırılıyor. Sistem 2023 içinde ulusal düzeyde yaygınlaşması hedefleniyor.

Meksika limanlarında PIS dönemi: Akıllı ve Güvenli Liman platformu yaygınlaşıyor

Meksika'nın önde gelen liman yönetimleri, dijital kayıt, süreç otomasyonu ve siber güvenlik önlemlerini bir arada sunan yeni platformu —PIS (Akıllı ve Güvenli Liman)— uygulamaya aldı. Sistem, halihazırda kullanılan Kağıtsız Liman (PSP) uygulamalarının geliştirilmiş bir versiyonu olarak tanımlanıyor.

Resmî açıklamalara göre PIS'in 2023 yılında Ulusal Liman Sistemi'nde teknolojik ve akıllı işlevlerle yaygın şekilde kullanılmaya başlaması bekleniyor. Bu hedef, Limanlar ve Ticaret Donanması Koordinatörü Ana Laura López Bautista tarafından 2022 boyunca çeşitli platformlarda duyuruldu.

Teknolojik geliştirme süreci Manzanillo limanında başlatıldı; pilot uygulamanın etkinliği nedeniyle Veracruz'a ve ardından başka limanlara genişletildi. Uygulama aşamalarının tamamlanmasıyla sistemin daha fazla limanda devreye alındığı bildiriliyor.

Manzanillo Liman Topluluğu (Copoma) Başkan Yardımcısı Sergio Quiñones Rosales, PIS'in liman sahalarına giriş yapan personel, araç ve yük hareketlerini kaydederek operasyonel işlemlerin hızlanmasını ve yönetimin kolaylaşmasını sağladığını belirtti. Sistemin sağladığı veri akışı, ithalat-ihracat süreçlerinin izlenebilirliğini artırıyor.

Siber güvenlik yaklaşımı

PIS, siber dayanıklılığı temel alan dört aşamalı bir modelle çalışıyor. Bu modelin amaçları; tehditleri önceden tespit etmek, saldırılara karşı direnç sağlamak, olay sonrası müdahale ve toparlanma kapasitesini geliştirmek ile altyapıyı uluslararası standartlara göre güncellemek şeklinde özetleniyor.

• Önleme: Dış kaynaklı siber tehditlerin erken tespiti ve veri sızıntı risklerinin azaltılması.
• Direnç: Uygulamalara yönelik saldırı simülasyonları ile güvenlik açıklarının belirlenmesi.
• Toparlanma: Siber olayların soruşturulması ve müdahale prosedürlerinin önceliklendirilmesi.
• Evrim: Uluslararası normlara göre karşı önlemlerin değerlendirilmesi ve altyapı değişikliklerinin uygulanması.

Bu yaklaşım, liman yönetimleri ile liman topluluğu kullanıcıları arasındaki operasyonel süreçlerin daha güvenli ve basit biçimde yürütülmesine katkı sağlamak üzere tasarlanmış.

Uluslararası uyum ve amaç

PIS uygulaması, denizaşırı ticareti ve yasadışı yük hareketlerini önleme yönündeki uluslararası beklentilerle paralel. Sistem, Birleşmiş Milletler'e bağlı Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) tarafından yönlendirilen kurallar ile Denizcilikte ve Liman Tesislerinde Güvenlik Koduna (PBIP/ISPS) ilişkin gereksinimleri karşılamayı hedefliyor.

Platformun işleyişi; lojistik verimliliği artırma, çevresel öngörüleri iyileştirme ve iç piyasayla ticari ilişkilerde sürekliliği sağlama gibi operasyonel avantajlar sunuyor. Dijital belgeler e-check sürecini hızlandırıyor; QR kod okuma ile işlemlerin yetkili olup olmadığı kısa sürede doğrulanabiliyor.

PIS, terminal operatörleri, gemi acenteleri, gümrük müşavirleri, liman hizmet sağlayıcıları ve taşıma modları gibi ticari aktörleri birbirine bağlı bir ekosistem içinde topluyor. Sistem, şirket, personel, araç ve taşıma operatörlerine ait ana veri tabanlarını kullanarak güvenlik ve izlenebilirlik eksenlerinde standart materyaller ve çalışma kılavuzları sağlıyor.

Bugüne dek sistemin uygulandığı limanlar arasında Lázaro Cárdenas (LC), Vallarta, Chiapas, Dos Bocas, Altamira, Tuxpan, Progreso, Guaymas, Manzanillo, Tampico, Veracruz, Topolobampo, Mazatlán, Ensenada, Salina Cruz ve Coatzacoalcos yer alıyor.

Öne çıkan faydalar

• Operasyonel süreçlerin hızlandırılması ve kağıt kullanımının azaltılması.
• Gerçek zamanlı veri ile sevkiyatların daha iyi izlenebilmesi.
• Siber tehditlere karşı entegre bir direnç ve müdahale mekanizması.
• Uluslararası güvenlik standartlarıyla uyumun güçlendirilmesi.
• Liman aktörleri arasında koordinasyonun ve bilgi paylaşımının artması.