İnflamatuvar bağırsak hastalıklarında meyve müdahaleleri: Klinik kanıt henüz sınırlı

Sistematik derleme, meyve kaynaklı ve meyve temelli müdahaleleri inceleyen 19 çalışmayı değerlendirdi. Klinik veriler 68 katılımcıyı kapsıyor; araştırmacılar etkinlik hakkında kesin sonuca varmak için daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç olduğunu belirtiyor.

İnflamatuvar bağırsak hastalıklarında (İBH) meyve kaynaklı ve meyve temelli müdahaleleri ele alan sistematik derlemede, hayvan deneyleri ile hastalarda yürütülen klinik çalışmalar birlikte incelendi. Derlemeye toplam 19 çalışma alındı: 16’sı hayvan modellerinde, üçü klinik ortamda gerçekleştirildi.

Klinik çalışmalar beş yayında raporlandı ve toplam 68 farklı katılımcıyı kapsadı. İki yayın aynı hasta gruplarının ikincil analizlerini içerdiği için katılımcılar mükerrer sayılmadı. Derlemenin arama kapsamı Temmuz 2026’ya kadar yayımlanan çalışmaları içeriyor.

İncelenen müdahaleler arasında yaban mersini, kızılcık, bilberry, goji berry, Solanum nigrum meyveleri ve maqui gibi meyveler yer aldı. Derleme, bu meyvelerde bulunan polifenol ve antosiyaninler gibi biyoaktif bileşiklere odaklandı. Bunların bağırsak iltihabıyla ilişkili etkileri hem deneysel modellerde hem de sınırlı sayıdaki klinik araştırmada değerlendirildi.

Hayvan çalışmalarında bağırsak iltihabını destekleyen sitokinlerin azalması, bağırsak bariyerinin bütünlüğünün iyileşmesi ve bağırsak mikrobiyotasının yeniden dengelenmesi yönünde bulgular bildirildi. Bunlar klinik sonuç değil, deneysel modellerden elde edilen bulgulardır.

Üç klinik çalışmada ülseratif kolitli hastalarda hastalık aktivitesi, dışkı kalprotektin düzeyleri, yaşam kalitesi ve remisyon oranlarında iyileşmeler raporlandı. Ancak çalışma sayısının azlığı ve klinik kanıtların heterojenliği, bu sonuçların meyve müdahalelerinin etkinliğini kesin olarak gösterdiği anlamına gelmiyor. Derleme, klinik verileri ön bulgu olarak nitelendiriyor.

Araştırmacılara göre, deneysel çalışmalardaki olası biyolojik etkiler insan araştırmalarını yorumlamaya yardımcı olabilir; ancak bunların hastalar için klinik açıdan anlamlı faydaya dönüşüp dönüşmediği henüz belirlenmiş değil. Bu soruyu yanıtlamak için daha büyük ve daha güçlü tasarlanmış randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç bulunuyor.