Michigan Grand Rapids’te geç don uyarısı: Erken sezon yaban mersininde sınırlı zarar tespiti

Michigan State University Extension’ın saha gözlemlerine göre 12-13 Mayıs gecesi görülen düşük sıcaklıklar, Grand Rapids çevresinde özellikle erken sezon yaban mersininde yer yer çiçek ve tomurcuk zararına neden oldu.

Minnesota değil, Michigan: Grand Rapids çevresinde küçük meyvelerde geç don değerlendirmesi

Michigan (ABD) Grand Rapids bölgesinde Mayıs ortasında yeniden düşen sıcaklıklar, küçük meyve üretim alanlarında geç don riskini gündeme getirdi. Michigan State University (MSU) Extension tarafından paylaşılan bölgesel raporda, en belirgin etkinin yaban mersini (blueberry) bahçelerinde görüldüğü aktarılıyor.

12-13 Mayıs gecesi sıcaklıklar kritik eşiğe indi

Rapor, 14 Mayıs 2013 itibarıyla bölgedeki hava seyrinin dalgalı olduğunu; son bir haftada gündüz sıcaklıklarının yüksek seviyelere çıkarken geceleri belirgin biçimde düştüğünü belirtiyor. En düşük değerlerin 12 Mayıs’ı 13 Mayıs’a bağlayan gece ile 13 Mayıs sabahının erken saatlerinde kaydedildiği ifade ediliyor.

MSU’nun Enviro-weather istasyon verilerine göre bazı noktalarda sıcaklıklar don eşiğinin altına indi. İstasyon bazında saatlik ölçümler tabloda paylaşılmış olsa da, raporun saha değerlendirmesi açısından öne çıkardığı konu, bu kısa süreli soğuğun özellikle çiçeklenmenin hassas evrelerinde olan bahçelerde risk oluşturması.

MSU Extension sahaya çıktı: En çok etkilenen ürün yaban mersini

MSU Extension ekipleri, don/ayaz döneminin ardından Allegan ve daha kuzeydeki bazı ilçelerde risk altındaki küçük meyve alanlarını temsil eden tarlalarda inceleme yaptı. Paylaşılan gözlemlere göre, incelenen ürünler içinde belirgin etki yaban mersininde görüldü.

Raporda, gün nötr çilekte Hudsonville çevresinde sınırlı sayıda çiçekte zarar tespit edildiği; ahudududa ise etkilenme gözlenmediği aktarılıyor.

Zarar hangi evrede ve nerede yoğunlaştı?

Yaban mersininde zarar, rapora göre özellikle çiçeklerin açıldığı veya tomurcukların “geç pembe” olarak tanımlanan ileri gelişim evresinde olduğu bahçelerde görüldü. Ottawa ve Allegan ilçelerindeki çeşitli alanlarda çiçek ve tomurcuklar incelenerek don etkisi araştırıldı.

En çok etkilenen alanların, raporda belirtildiği üzere, Allegan County’nin güneyinde yer alan bazı bahçeler olduğu ifade ediliyor. Bu bölgelerde 12-13 Mayıs gecesi yaşanan soğukla birlikte, koruma önlemlerinin devreye alınmadığı yerlerde çiçek dokularında zarar bulgularına rastlandığı aktarılıyor.

Çeşit bazında durum: Bluecrop öne çıkıyor

İncelenen çeşitler arasında Bluecrop, Jersey, Rubel(s) ve Elliott yer aldı. Raporda, don eşiğinin altındaki sürenin dört saatten kısa olduğu belirtilmekle birlikte, erken sezon çeşitlerinde etkinin daha dikkat çekici olabildiği vurgulanıyor.

Özellikle Bluecrop ve diğer erken sezon çeşitlerinde, bazı bahçelerde çiçeklenmenin bir kısmının başlamış olması nedeniyle riskin arttığı; buna karşılık Jersey, Rubel(s) ve Elliott bahçelerinde inceleme yapılan alanlarda belirgin bir etkilenme görülmediği bildiriliyor.

Kuzeyde çiçeklenme geriden geldiği için risk daha düşük

Rapor, Allegan’ın kuzeyindeki Ottawa, Muskegon ve Kent gibi ilçelerde çiçeklenmenin birkaç gün daha geriden geldiğini; bu nedenle bu alanların genel olarak daha az risk altında göründüğünü aktarıyor. Ottawa County’de incelenen bazı Bluecrop bahçelerinde zarar gözlenmediği belirtiliyor.

Bununla birlikte, raporda “soğuk çukur” olarak nitelenebilecek mikro alanlarda sıcaklıkların daha da düşebildiği ve bu tür noktalarda, gelişim evresi ileri olan bahçelerde riskin tamamen ortadan kalkmadığına işaret ediliyor.

Ticari açıdan neden önemli?

Geç don olayları, küçük meyvelerde özellikle çiçeklenme döneminde verim ve kaliteyi etkileyebildiği için üretim planlaması, sözleşmeli tedarik ve ihracat bağlantıları açısından yakından izleniyor. Bu raporda da, kısa süreli soğuğun etkisinin ürün ve bölgeye göre değiştiği; yaban mersininde ise erken sezon çeşitlerinde daha hassas bir tablo oluşabildiği görülüyor.

Öne çıkan bulgular (rapordan)

• 12-13 Mayıs gecesi bazı istasyonlarda sıcaklıklar don eşiğinin altına indi.
• Saha incelemelerinde en belirgin etki yaban mersininde raporlandı.
• Gün nötr çilekte Hudsonville çevresinde sınırlı çiçek zararı; ahudududa etkilenme olmadığı bildirildi.
• Yaban mersininde zarar, çiçeklerin açık olduğu veya tomurcukların ileri evrede bulunduğu bahçelerde görüldü.
• En çok etkilenen alanların Allegan’ın güneyindeki bazı bahçeler olduğu aktarıldı.
• Çeşit bazında Bluecrop ve erken sezon çeşitleri daha hassas görünürken, Jersey, Rubel(s) ve Elliott için incelenen alanlarda belirgin zarar bildirilmedi.
• Kuzey ilçelerde çiçeklenme daha geç olduğu için genel riskin daha düşük olduğu, ancak mikroklima kaynaklı soğuk noktaların izlenmesi gerektiği not edildi.

Kaynak notu: Bu içerik, MSU Extension tarafından yayımlanan bölgesel saha raporunda yer alan gözlem ve istasyon verilerinin haberleştirilmiş özetidir.