Michigan’de yaban mersininde çiçeklenme kapanırken yaprak biti artışı: Meyve kurdu uçuşları izleniyor

Michigan’ın güneybatısında yaban mersininde çiçeklenme büyük ölçüde sona yaklaşırken, tarlalarda yaprak biti kolonilerinin arttığı bildirildi. MSU Extension’ın haftalık gözlem notlarında meyve kurdu türleri için tuzak takibi ve derece-gün (GDD) eşiklerine vurgu yapılıyor.

Michigan’de yaban mersininde haftalık zararlı gözlemi (14–20 Mayıs 2012)

Michigan State University Extension kaynaklı haftalık saha notları, Van Buren ve Ottawa ilçelerinde yaban mersini bahçelerinde fenolojik gelişim ile başlıca zararlıların seyrini özetliyor.

Bahçelerde gelişim durumu: çiçekten meyveye geçiş

18 Mayıs itibarıyla Van Buren County’de birçok çeşitte çiçeklenmenin tamamlandığı ya da bitmek üzere olduğu aktarılıyor. Bazı lokasyonlarda meyvelerin yeşil döneme geçtiği, bazı çeşitlerde ise taç yaprak dökümünün (petal fall) farklı aşamalarda seyrettiği belirtiliyor.

Ottawa County (West Olive) tarafında da çeşitlere göre değişmekle birlikte taç yaprak dökümünün sonuna yaklaşan bahçeler olduğu; bazı çeşitlerde ise bu dönemin ortasında ya da başlangıcında olunduğu kaydediliyor.

Meyve kurtları: tuzak uçuşları ve yumurta bırakma penceresi

Raporda iki farklı meyve kurdu türü için feromon tuzaklarından gelen sinyaller öne çıkıyor. Van Buren’de kiraz meyve kurdu (cherry fruitworm) uçuşunun gerileme eğiliminde olduğu; Ottawa’da ise uçuşun zirveyi geride bıraktığı ifade ediliyor. Buna karşın, sahada yumurta bırakmanın bir süre daha devam etmesinin beklendiği not ediliyor.

Kızılcık meyve kurdu (cranberry fruitworm) içinse Van Buren ve Ottawa’da uçuşun artış yönünde olduğu; önümüzdeki günlerde beklenen daha sıcak gecelerin uçuşu belirgin biçimde hızlandırabileceği aktarılıyor.

MSU Extension, her iki tür için de tuzak kontrollerinin hasada kadar sürdürülmesini öneriyor. Özellikle üretimin daha kuzeyde olduğu alanlarda, ilk yakalamanın doğru tespit edilmesi için tuzakların haftada iki kez kontrol edilmesi gerektiği vurgulanıyor.

Derece-gün (GDD) eşiği ve “biofix” vurgusu

Raporda, kızılcık meyve kurdunun yumurta bırakma başlangıcının, tuzaklarda düzenli yakalama sonrası belirli bir GDD birikimi ile ilişkilendirildiği belirtiliyor. Metinde, yumurta bırakmanın yaklaşık 85 GDD (baz 50°F) civarında başlayabildiği bilgisi yer alıyor.

Ayrıca Van Buren’de ilk yakalamanın 5 Mayıs, Ottawa’da ise 11 Mayıs tarihinde görüldüğü; bu tarihler üzerinden GDD birikiminin izlenerek bölgesel zamanlamanın yapılabileceği aktarılıyor. MSU’nun Enviro-weather platformundaki modelin, yumurta bırakma döneminin yaklaşmasını takip etmek için kullanılabileceği ifade ediliyor.

Yaprak bitleri artıyor: koloni büyüklüğü ve bulaşıklık oranı

Saha gözlemlerinde yaban mersini yaprak biti kolonilerinin sayıca ve boyutça arttığı bildiriliyor. Kolonilerin çoğunun hâlâ küçük olduğu; ancak daha kalabalık kolonilerin de daha kolay bulunur hâle geldiği kaydediliyor.

İzlenen bahçelerde yaprak biti görülen sürgün oranının %0 ile %35 aralığında değiştiği aktarılıyor. Yaprak biti takibi için, her çalıda taç bölgesine yakın iki genç sürgünün kontrol edilmesi ve 10 çalı üzerinden kayıt tutulması gibi bir örnekleme yaklaşımı tarif ediliyor. Parazitleme belirtileri olan bireylerin ayrıca not edilmesi öneriliyor.

Raporda, parazitoit yaban arıları, uğur böcekleri, dantel kanatlılar ve bazı sinek larvaları gibi doğal düşmanların popülasyonu baskılayabildiği; ancak yaprak bitlerinin blueberry shoestring virus (shoestring virüsü) taşıyabilmesi nedeniyle, hassas çeşitlerin bulunduğu işletmelerde kimyasal mücadele seçeneğinin gündeme gelebileceği ifade ediliyor.

Arıların hâlâ bahçede bulunduğu koşullarda, arılara toksik olabilecek ürünlerin kullanılmaması gerektiği uyarısı da yer alıyor.

Yaprak sarıcı (leafroller) larvası görülmedi

İncelenen işletmelerde yaprak sarıcı larvasına rastlanmadığı; meyve kurdu hedefli uygulamaların diğer bazı güve zararlılarını da baskılamış olabileceği değerlendiriliyor. Yine de sınır ve iç kısımlarda çiçek ve yaprak kümelerinin kontrol edilmesine dayalı bir izleme yöntemi tarif ediliyor.

Michigan koşullarında bu grubun çoğu zaman ekonomik açıdan sınırlı önem taşıdığı; ancak tomurcuklarda belirli bir hasar düzeyine ulaşıldığında hedefli müdahalenin düşünülebileceği aktarılıyor. Meyve kurdu programı başladıktan sonra yaprak sarıcı izlemenin görece daha az kritik hâle geldiği not ediliyor.

Gal arısı (gall wasp): çıkış hızında yavaşlama

Ottawa County’de bulaşık alanlarda gal arısı çıkışının son hafta yavaşladığı; önümüzdeki hafta daha da azalmasının beklendiği belirtiliyor. Çıkışın yaklaşık iki hafta içinde sona erebileceği öngörüsü paylaşılıyor.

Sahaya dönük öne çıkan notlar

• Meyve kurdu tuzakları hasada kadar izlenmeli; ilk yakalama tarihleri bölgesel zamanlama için kritik.
• GDD takibi, kızılcık meyve kurdunun yumurta bırakma dönemini öngörmede yardımcı bir araç olarak öne çıkıyor.
• Yaprak biti için haftalık ve geniş alanı kapsayan örnekleme, erken tespit şansını artırıyor.
• Doğal düşmanlar popülasyonu baskılayabilir; ancak virüs taşınımı riski hassas çeşitlerde karar sürecini etkileyebilir.
• Arı güvenliği: Arıların bulunduğu dönemde arılara zararlı olabilecek insektisitlerden kaçınma uyarısı yapılıyor.
• Yaprak sarıcılar bu hafta görülmedi; meyve kurdu uygulamaları yan etkiyle baskı sağlamış olabilir.
• Gal arısı çıkışının Ottawa’da azalma eğiliminde olduğu ve kısa vadede bitebileceği aktarılıyor.