Peru yaban mersini ihracatında rekor: 2025’te 412 bin tonu aştı, 2026 başı için iklim uyarısı

Ön tahminlere göre Peru’nun 2025 yaban mersini ihracatı 412.239 tona ve 2,563 milyar dolara ulaştı. Senamhi ise 2026’nın ilk çeyreğinde bazı üretim bölgeleri için orta-yüksek riskli koşullara dikkat çekiyor.

Peru yaban mersini ihracatında rekor: 2025’te 412 bin tonu aştı, 2026 başı için iklim uyarısı

Peru, 2025 sezonunda yaban mersini (blueberry) ihracatında yeni bir zirveye ulaştı. Ancak 2026’nın ilk aylarına ilişkin meteorolojik değerlendirmeler, özellikle kuzey kıyı kuşağındaki üretim alanlarında sıcaklık ve hastalık baskısı riskinin artabileceğine işaret ediyor.

2025 ihracatında hacim ve değer: ön hesaplamalar

Haberde aktarılan bilgilere göre Peru Tarımsal Kalkınma ve Sulama Bakanlığı (Midagri), 2025 sonu için yaban mersini ihracatını 360 bin ton seviyesinde öngörmüştü. Uzmanların değerlendirmelerinde bu hacmin yaklaşık 2,0 milyar ABD doları gelir yaratabileceği belirtiliyordu.

Buna karşın, Peru Gümrük ve Vergi İdaresi’nin (Sunat) 9 Ocak itibarıyla güncellenen verileri üzerinden yapılan ön hesaplamalarda (Fresh Fruit ve Preciso Consultoría analizleri), 2025 yıl sonu toplamının 412.239 ton ve 2,563 milyar ABD doları düzeyine çıkmış olabileceği ifade edildi.

Söz konusu rakamlar doğrulanırsa, 2024’e kıyasla hacimde %17, değerde %13 artış anlamına geliyor. Haberde ayrıca Peru’nun küresel sevkiyatlar içinde %41 paya ulaştığı değerlendirmesine yer veriliyor.

Fiyat baskısı ve ABD tarifeleri

Rekor ihracat performansına rağmen iki dış unsurun sektörü zorladığı aktarılıyor: uluslararası piyasalarda fiyatların gerilemesi ve ABD’nin uyguladığı tarifeler.

Haberdeki ortalama fiyat verisine göre 2025’te yaban mersininin uluslararası piyasalardaki ortalama kilogram fiyatı %3 düşerek 6,22 ABD doları/kg seviyesine indi (2024’te 6,43 ABD doları/kg).

Diğer yandan, ABD’de Donald Trump yönetiminin Nisan 2025’ten itibaren çeşitli ithal ürünlere %10 oranında “karşılıklı” tarife uyguladığı; daha sonra bazı tarım ihracat kalemlerinde geri adım atılsa da Peru’nun ABD’ye sattığı bazı ürünlerde (yaban mersini, kuşkonmaz ve mandalina dahil) tarifenin sürdüğü belirtiliyor. Bu değerlendirme, Peru Tarımsal Loncalar Birliği (AGAP) Başkanı Gabriel Amaro’nun yerel basına yaptığı açıklamalara dayandırılıyor.

Pazar çeşitlenmesi: Çin’e sevkiyatlarda sıçrama

Analize göre, ABD tarifesine rağmen 2025 kampanyasında Nisan ayından sonra sevkiyat temposu yükseldi; Nisan–Temmuz döneminde gönderilen miktarın arttığı, asıl yüksek hacimlerin ise yılın ikinci yarısında gerçekleştiği aktarılıyor.

Peru’nun 2025 boyunca yaban mersinini 66 farklı pazara gönderdiği; 2024’te bu sayının 52 olduğu belirtiliyor. ABD’nin ana pazar olmayı sürdürdüğü ifade edilirken, Çin hattında dikkat çekici bir büyüme öne çıkıyor.

Haberde yer alan rakamlara göre Çin’e sevkiyatların değeri %153 artarak 105 milyon ABD dolarından 266 milyon ABD dolarına yükseldi. Bu artışta, Chancay Limanı üzerinden sağlanan doğrudan hat ve lojistik maliyetlerdeki düşüşün etkili olduğu değerlendirmesi paylaşılıyor.

Üretim alanı ve ihracatçı sayısı büyüyor

İhracattaki artışın arkasında üretim kapasitesindeki genişleme de bulunuyor. Haberde, yaban mersini ekim alanının 2024’te yaklaşık 26.600 hektardan 2025’te 30.000 hektara yakın seviyeye çıktığı; bunun %12’nin üzerinde bir artışa karşılık geldiği aktarılıyor.

Ayrıca ürünü ihraç eden şirket sayısının 170’ten 207’ye yükseldiği ve bunun %21 artış anlamına geldiği belirtiliyor.

2026 ilk çeyrek için iklim uyarıları

Haberde, Peru Ulusal Meteoroloji ve Hidroloji Servisi’nin (Senamhi) Ocak–Mart 2026 dönemi için yaban mersini üretiminde orta-yüksek risk koşullarına dikkat çektiği ifade ediliyor. Bu dönem, ürünün ana üretim sezonunun sonuna yaklaşan bir zaman aralığı olarak tanımlanıyor.

Aktarılan takvime göre yaban mersini tarımsal kampanyası genellikle Nisan–Mayıs aylarında başlıyor ve ertesi yılın Nisan ayında tamamlanıyor.

Özellikle kuzey kıyısında, yaban mersini dikiminin yoğun olduğu Lambayeque ve La Libertad bölgelerinde, olgunlaşma evresindeki bahçelerde risk seviyesinin yükseğe çıkabileceği uyarısı yer alıyor.

Senamhi’nin değerlendirmesine göre yüksek sıcaklıklar meyvede dehidrasyon (su kaybı) riskini artırabilir. Bu etkinin, su dengesini korumaya dönük hassas sulama yönetimi ile azaltılabileceği belirtiliyor.

Buna ek olarak, çeyrek dönemin tipik yağışlarıyla birlikte mantar hastalıkları açısından da orta düzey riskten söz ediliyor. Yağış ve sıcaklığın birleşmesiyle oluşabilecek yüksek nemin, özellikle sık dikim yapılan ve havalanması zayıf alanlarda patojen baskısını artırabileceği; örnek olarak Botrytis cinerea (gri küf) gibi etmenlerin öne çıkabileceği aktarılıyor.

Öne çıkan göstergeler

• 2025 (ön tahmin): 412.239 ton ihracat, 2,563 milyar ABD doları gelir.
• Artış (2024’e göre): Hacimde %17, değerde %13.
• Ortalama fiyat: 6,22 ABD doları/kg (yıllık %3 düşüş).
• Pazar sayısı: 66 destinasyon (2024: 52).
• Çin’e ihracat değeri: 105 milyon dolardan 266 milyon dolara (+%153).
• Ekim alanı: ~26.600 hektardan ~30.000 hektara (>%12 artış).
• İhracatçı firma sayısı: 170’ten 207’ye (+%21).
• 2026 Ocak–Mart: Senamhi’ye göre bazı bölgelerde orta-yüksek risk; sıcaklık ve mantar hastalıkları izleniyor.

Kaynak notu: Bu içerik, haberde aktarılan kurum verileri ve ön hesaplamalara dayalıdır; nihai resmi teyitlerle güncellenebilir.