Peru'da yaban mersini üreticilerini endişelendiren iki yaprak hastalığı: pas ve külleme

Trujillo'daki uluslararası seminerde bitki patoloğu Andrés France, Peru'da yaban mersini bahçelerinde artan yaprak hastalıkları—özellikle pas (Pucciniastrum vaccinii) ve külleme (Microsphaera vaccinii)—konusundaki bulgularını paylaştı.

Peru'da yaban mersini üreticilerini endişelendiren iki yaprak hastalığı: pas ve külleme

Tarih: 22/07/2022 — Etkinlik: XXIII International Seminar on Blueberries, Trujillo

Trujillo'da düzenlenen seminerde sunum yapan bitki patoloğu ve ziraat mühendisi Andrés France, Peru'daki yaban mersini bahçelerinde sıkça karşılaşılan yaprak hastalıklarını fotoğraflarla anlattı. Katılımcılar sunum sırasında ortaya konan semptomların görsellerini kaydetti.

France, yaprak hastalıkları arasında ekonomik kayba yol açması, bitkiyi zayıflatması ve verimi düşürmesi nedeniyle en çok dikkat çeken iki etkenin pas (Pucciniastrum vaccinii) ve külleme (Microsphaera vaccinii) olduğunu belirtti. Pasın ABD kaynağında tanımlanan Doğu ve Batı tipleri bulunduğu, lezyon renkleri farklı olsa da müdahale yaklaşımının benzer olduğu aktarıldı.

Her iki patoloji de yaprak yüzey alanını azaltarak fotosentezi sınırlıyor; bunun sonucu olarak bitkinin enerji rezervleri düşüyor, meyve kalite ve veriminde azalma meydana geliyor. Özellikle pas, nekrotik kabarcıklar ve çok sayıda spor üreterek hızla yayılıyor; bu durum yaprak dökümüne ve dolayısıyla üretim düşüşüne yol açıyor.

Külleme ise genellikle yaprağın alt yüzeyinde başlar; ilerledikçe beyaz toz görünümlü tabakalar ya da yağlı/isu benzeri lekeler oluşuyor. France, hastalık tarım alanına cinsel fazda ulaştığında fungisitlere direnç geliştirme ve yeni ırkların ortaya çıkma riskinin yükseldiğini vurguladı.

Hastalık tespitinin güçlüğü, farklı patojenlerin benzer lezyonlar oluşturabilmesinden kaynaklanıyor; bu nedenle doğru tanı için dikkatli gözlem ve gerektiğinde laboratuvar onayı öneriliyor. France, hastalıkların tamamen ortadan kaldırılamayacağını, en etkili yaklaşımın girişini önlemek ve bulaşmayı sınırlamak olduğuna işaret etti.

Seminerde önerilen önlemler; karantina uygulamaları, kontamine saha-personel hareketlerinin kısıtlanması, doğru fungisit seçimi ve uygulama tekniğine dikkat edilmesi şeklinde özetlendi. Özellikle küllemeyle mücadelede ilaçların yaprağın alt yüzeyine ulaşmasını sağlamak için püskürtmenin yönlendirilmesi gerektiği ifade edildi.

Ek olarak; sulama yönetimi, köklerde agresif budama ile hava dolaşımının ve ışığın artırılması, dökülen yaprakların temizlenmesi gibi kültürel önlemler de tavsiye edildi. France, düzenli izlemenin önemini vurgulayarak; ihmal edilmesi durumunda hem doğrudan kalite kaybı (daha az şeker birikimi) hem de toplam ürün kayıplarının yaşanabileceği uyarısında bulundu.

Uygulama önerileri

• Karantina ve saha giriş-çıkış kontrolleri ile bulaşmanın önlenmesi.
• Gözlem sıklığının artırılması; yaprak altı incelemesinin rutin hale getirilmesi.
• Fungisit uygulamalarında hedefleme: külleme için alt-yüzey püskürtme tekniği.
• Kök budaması ve budama ile hava akışının iyileştirilmesi; sulama yönetimiyle nem dengesi sağlanması.
• Dökülen yaprakların temizlenmesi ve alan hijyeninin korunması.
• Şüpheli durumlarda örnekleme ve laboratuvar tanısı ile kesin patojen tespiti.

Not: Seminer sunumundan aktarılan bulgular ve öneriler, üretim alanı koşullarına göre uyarlanmalıdır.