Peru: Yaban mersini üretiminde hızlı büyüme — 2025 için 20 bin hektar hedefi

Peru, coğrafi ve iklim avantajları sayesinde kısa sürede önemli bir yaban mersini üreticisi ve ihracatçısı haline geldi. Sektör temsilcileri 2025'e kadar ek 20 bin hektarlık bir genişleme öngörüyor.

Peru'nun kredi artıran üretim potansiyeli

Peru, elverişli iklim ve coğrafi koşullarıyla yaban mersini (blueberry) üretiminde bölgedeki ülkeler arasında öne çıkıyor. Sektör temsilcilerine göre ülke, güney yarımkürenin en büyük üreticisi ve dünya çapında önemli bir ihracatçı konumuna geldi.

Uzman görüşü: Alan genişlemesi bekleniyor

Agromarketing Peru direktörü Ing. Agr. Edgar Huamán Carbajal ile yapılan röportaja göre, Peru'daki yaban mersini ekim alanlarının 2025'e kadar yaklaşık 20.000 hektara ulaşması bekleniyor. Bu değerlendirme, mevcut büyüme trendleri ve yeni yatırımlar göz önüne alınarak aktarılıyor.

Fiyat, verim ve kârlılık dinamikleri

Röportaja göre son yıllarda fiyat dalgalanması görülse de verim artışı dikkat çekiyor: üretim verimi hektar başına yaklaşık 12 tondan 24 tona yükselmiş. Fiyat ortalamaları da zaman içinde değişti; kaynakta 7 yıl önce ortalama yaklaşık 11,5 ABD$ iken 2020'de ortalama yaklaşık 6,1 ABD$ seviyelerine gerilediği belirtiliyor. Bu veriler kârlılığı değerlendirmek için kullanılırken maliyet yönetimi, mekanizasyon ve işgücü eğitiminin kritik olduğu vurgulanıyor.

Pessimist senaryoda önlemler

Olumsuz fiyat senaryolarında (kaynakta son beş yılda Güney Amerika örneklerinde en düşük fiyatın 4,1 ABD$ olduğu belirtiliyor) üretim verimini artırma, genetik iyileştirmelerle kaliteyi yükseltme ve maliyetleri düşürmek amacıyla mekanizasyon ile hasat eğitimine önem verilmesi gerektiği ifade edildi.

Pazar talepleri ve hedefler

Uluslararası alanda talep gören meyve özellikleri arasında sertlik, meyve yüzeyindeki doğal mum tabakası (bloom) ve tat öne çıkıyor; eskiden sorun olan asitlik ise genetik yatırım ve çeşit seçimi ile azalmış durumda. Çin pazarı, son 5 yılda ithalatını üç katına çıkardığı için öncelikli hedeflerden biri olarak gösteriliyor.

İhracat ve ana pazarlar (kaynak verileri belirtiliyor)

Kaynağa göre 2020 yılında Peru'nun en büyük ihracat pazarı ABD olup ihracat değeri yaklaşık 530 milyon ABD$ seviyesinde bildirildi. Aynı kaynakta Hollanda, Çin, Birleşik Krallık, Hong Kong, Kanada, İspanya, Belçika ve Singapur diğer önemli destinasyonlar olarak sıralanıyor; ayrıca Tayvan, Filipinler, Guadeloupe ve Martinique gibi yeni pazarlardan da bahsediliyor. (Not: Kaynakta yer alan yüzdelerin hangi metrik için verildiği açıkça belirtilmemiştir.)

Coğrafi dağılım ve potansiyel alanlar

Yetiştiricilik ağırlıklı olarak La Libertad, Lambayeque (özellikle Olmos) ve Lima çevresinde yoğunlaşıyor. Bitkinin deniz seviyesinden 3.000 m'ye kadar uyum sağlayabildiği, en uygun üretim alanlarının kıyı ve 1.000–2.000 m arası iç And dağ vadileri olduğu belirtiliyor. 2012–2020 döneminde ekim alanlarının yaklaşık 70 hektardan 14.000 hektara yükseldiği; 2025 hedefinin ise yaklaşık 20.000 hektar olduğu aktarılıyor.

Öne çıkan çıkarımlar

• Peru, kısa sürede büyük bir üretim ve ihracat gücü haline geldi.
• Verim artışı (12 t/ha → 24 t/ha) fiyat baskılarını kısmen dengeleyebiliyor.
• Maliyet kontrolü, mekanizasyon ve hasat eğitimi kârlılık için belirleyici.
• Çin, büyüyen talebiyle öncelikli hedef pazar konumunda.
• 2012–2020 arası hızlı alan genişlemesi; 2025 için 20.000 ha hedefi bildiriliyor.

Kaynak notu: ADEX veri tabanına atıf yapılmış, belirtilen bazı oranların (yüzdeler) hangi göstergeye karşılık geldiği orijinal metinde net değil.