Post-Brexit anlaşması İspanyol meyve-sebze ihracatında yaklaşık 198 milyon €’luk gümrük yükünü engelledi

AB ile Birleşik Krallık arasında sağlanan ticari anlaşma, İspanya’nın taze meyve ve sebze ihracatına uygulanabilecek yaklaşık 198 milyon euroluk gümrük vergisini ortadan kaldırdı. Sektör, yeni belge ve kontrol gereksinimlerine hazırlanılması gerektiğini vurguluyor.

Post‑Brexit anlaşmasının tarım ihracatına etkisi

Tarih: 29/12/2020

Özet

Avrupa Komisyonu ile Birleşik Krallık arasında varılan ticari düzenleme, 1 Ocak 2021 itibarıyla yürürlüğe girerek İspanyol taze meyve ve sebze ihracatına Dünya Ticaret Örgütü (WTO) tarifeleri kapsamında gelebilecek yaklaşık 198 milyon avroluk ek gümrük yükünün önüne geçti.

Sektör temsilcileri anlaşmadan memnun olmakla birlikte, Birleşik Krallık’ın üçüncü ülke statüsüne geçmesiyle ortaya çıkacak yeni rekabet koşulları ve ihracata ilişkin ek dokümantasyon zorunluluklarına (gümrük beyannamesi, pazarlama standardı uygunluk belgesi, fitosanitari belge vb.) dikkat çekiyor.

Birleşik Krallık pazarı ve rakamlar

FEPEX verilerine göre 2020 için Birleşik Krallık pazarına yapılan ihracatın yaklaşık 1.950 milyar avro düzeyinde kapanması bekleniyordu. 2019 yılına ilişkin verilerde ise Birleşik Krallık’a yapılan ihracat 1,5 milyon ton ve 1.780 milyar avro olarak kaydedildi; bu rakamlar İspanya'nın toplam dış satımlarının %15'ini ve toplam meyve satışlarının %9'unu oluşturuyordu.

Öne çıkan ürünler ve Birleşik Krallık’a yönelik ihracat gelirleri (kaynağın raporladığı şekilde):

• Sebzelerde: lahana ~150 milyon €, biber ~125,6 milyon €, domates ~117 milyon €, marul ~116 milyon €
• Meyvelerde: mandalina ~154 milyon €, ahududu ~125 milyon €, üzüm ~102 milyon €, çilek ~96 milyon €

Sektör tepkileri ve beklentiler

İspanya’daki üretici birlikleri FEPEX ve Almería merkezli COEXPHAL, anlaşmanın gümrük maliyetini ortadan kaldırması nedeniyle olumlu tepki verdi. Ancak her iki kuruluş da, Birleşik Krallık’ın üçüncü ülke statüsüne geçmesiyle rekabetin sertleşeceği uyarısını yineliyor; zira Birleşik Krallık’ın başka ülkelerle imzaladığı serbest ticaret anlaşmaları, maliyet ve fiyat açısından İspanyol ürünleri baskı altında bırakabilir.

COEXPHAL yetkilileri, Almería kaynaklı ürünlerin Birleşik Krallık pazarında önemli paya sahip olduğunu; 1,5 milyon tonluk ülke genel ihracatının yaklaşık %20’sinin Almería’dan geldiğini belirtiyor. Ayrıca sektöre yönelik idari işlerin zamanında yapılması gerektiği; gümrük, fitosanitari ve pazarlama standardı belgelerinin eksiksiz hazırlanmasının öncelik olduğu vurgulanıyor.

İhracatçılar için pratik değişiklikler

1 Ocak 2021’den itibaren uygulamada olacak başlıca değişiklikler şunlar:

• İhracat gönderilerinin gümrük beyannamesi düzenlenmesi gerekecek.
• Pazarlama standartlarına uyum belgesi talep edilebilecek.
• Fitosanitari (bitki sağlığı) sertifikası zorunlu olacak.

COEXPHAL ayrıca İspanyol hükümetin sektörle beraber oluşturmayı taahhüt ettiği, ihracat süreçlerini kolaylaştıracak “tek noktadan hizmet” çözümüne ilişkin uygulamaların 2021 sonunda devreye alınmasının beklendiğini aktarıyor.

Sonuç

Anlaşma, kısa vadede İspanyol meyve ve sebze ihracatçılarını önemli bir mali yükten kurtardı. Ancak orta ve uzun vadede artan üçüncü ülke rekabeti ile yeni idari yükümlülükler sektör için ciddi meydan okumalar doğuruyor; ihracatçıların hazırlıklı olması ve rekabet gücünü artırıcı maliyet/lojistik tedbirler alması bekleniyor.