Rabobank’a göre yaban mersininde geleceği şekillendirecek trendler: daha gelişmiş genetik ve işgücü verimliliği

RaboResearch’ün çalışması, sektörün önümüzdeki sezonlarda yeni çeşitler ve işgücü verimliliğine odaklanmasının beklendiğini gösteriyor. 2023-24 ihracat düşüşü sonrası toparlanma zaman alabilir.

Rabobank’a göre yaban mersininde geleceği şekillendirecek trendler: daha gelişmiş genetik ve işgücü verimliliği

RaboResearch tarafından yayımlanan analiz, küresel yaban mersini pazarında önümüzdeki yıllarda etkili olacak başlıca değişimleri sıralıyor. Çalışmada, geliştirilmiş genetik materyal ve üreticilerin işgücü verimliliğine artan odaklanması öne çıkan iki ana eğilim olarak belirtildi.

2023-24 sezonunun etkisi ve kısa vadeli görünüm

Rapor, 2023-24 sezonunun hava koşullarının etkisiyle üretimi düşürdüğünü ve bunun sonucunda küresel ihracatta 15 sezonluk dönemde ilk kez düşüş yaşandığını; toplam ihracatın yaklaşık yüzde 10 gerilediğini aktarıyor. İyileşmenin beklenenden daha yavaş olabileceği not ediliyor.

RaboResearch’ün kıdemli analisti David Magaña’ya atfen, 2024-25 sezonunda rekor ihracat bekleniyor ancak bunun 2022-23 düzeyine göre yalnızca %3 civarında bir artış olacağı belirtiliyor. Analiz, sonraki sezonlarda büyüme hızlarının normale dönebileceğini ve 2027-28 civarında yıllık 1 milyon ton eşiğinin aşılma ihtimalinin bulunduğunu öngörüyor.

Bölgesel dinamikler: Çin ve Güney Amerika

Rapor Çin’in üretimde lider konumunu sürdüreceğini, ancak yılın bazı dönemlerinde kalite odaklı Güney Amerika tedarikine ihtiyaç duyacağını vurguluyor. Güney Amerika ihracatları 2023-24 sezonunda 11 sezon sonra ilk kez gerileme gösterdi; bu durumun bölgesel dinamikleri etkilediği belirtiliyor.

Peru’nun küresel ticarette güçlü bir rol oynamaya devam etmesi bekleniyor; fakat büyümenin itici güçlerinin çeşit yenilemesi ve verim artışına dayalı olarak değiştiği ifade ediliyor.

Çeşit yenileme ve sezon uzatma

Rapor, yeni ve patentli çeşitlerin payının artmasının büyümayı ekim alanı genişlemesinden çok verim artışıyla getireceğini öngörüyor. Farklı iklim ve bölgelere uygun çeşit portföyü, üretim mevsimini genişleterek arzın daha dengeli dağılmasını sağlayabilir; örneğin Peru’da tepe döneminin orta vadede birkaç haftadan birkaç aya uzaması bekleniyor. Bu durum pazarlama planlamasını kolaylaştırıp arz fazlası ve fiyat çöküşü riskini azaltabilir.

İşgücü sorunları ve teknolojik adaptasyon

Rapor işgücünün birçok bölgede azaldığını ve diğer sektörlerle rekabetin arttığını belirtiyor. İşgücü-intensif ürünler için hasat döneminde yeterli personel bulma, konaklama ve ulaşım lojistiği üreticiler için temel zorluk olarak öne çıkıyor.

Bu koşullar, üreticileri farklı stratejilere yönlendirebilir: daha iri meyve veren veya meyve dökümü daha kolay çeşitlere geçiş, mekanize hasada yönelme, hasat öncesi ve sonrası süreçlerin otomasyonu, hasat sayısının azaltılması ve sezonun uzatılması bunlardan bazıları. Mekanize hasadın başarılı olabilmesi için ise bahçe yapısı ve çeşit seçiminin uyumlu olması gerektiği vurgulanıyor; zamanlaması belirsiz bir öğrenme süreci olduğu belirtiliyor.

Öne çıkan maddeler

• RaboResearch, genetik yenileme ve işgücü verimliliğini sektör için ana trendler olarak sıralıyor.
• 2023-24 sezonu, hava koşullarından kaynaklı düşüşle birlikte küresel ihracatta yaklaşık %10 gerilemeye yol açtı.
• 2024-25'te ihracatta artış bekleniyor; kısa vadeli artış sınırlı (%3 civarı) kalabilir.
• Peru pazar payını koruyacak; gelecek büyüme daha çok yeni, patentli çeşitlerin veriminden gelecek.
• İşgücü kıtlığı, mekanizasyon ve otomasyona yatırım ihtiyacını artırıyor; başarı, bahçe yapısı ve çeşit uyumuna bağlı.