Rapor: Temiz enerji patentlerindeki büyüme hızı geriliyor

Avrupa Patent Ofisi (EPO) ve Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ortak raporuna göre temiz/low-carbon teknoloji patentlerinin yıllık büyüme hızı son yıllarda belirgin şekilde yavaşladı. IEA yönetimi, 2050'de karbon nötrlüğe ulaşmak için gereken azaltımların önemli bölümünün henüz piyasada olmayan teknolojilerden gelmesi gerektiğini belirtiyor.

Temiz enerji inovasyonunda yavaşlama işaretleri

Avrupa Patent Ofisi (EPO) ile Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) ortak raporu, düşük karbon teknolojilerine ait uluslararası patent başvurularının 2000–2019 döneminde büyüdüğünü, ancak son yıllarda bu ivmenin düştüğünü gösteriyor.

Yıllık büyüme hızında belirgin düşüş

Raporda, 2000–2013 dönemindeki ortalama yıllık büyüme oranı ile 2017 sonrası dönemin oranı karşılaştırılıyor. Buna göre 2000–2013 döneminde yıllık artış yaklaşık %12,5 iken, 2017 sonrası için bu oranın yaklaşık %3,3 seviyesine indiği belirtiliyor; yani son dönem büyümesi öncekine kıyasla önemli ölçüde yavaşlamış durumda.

Enerji üretimine ilişkin patentlerde gerileme

Belgeye göre, enerji üretimini kapsayan teknoloji patent başvuruları 2012'den bu yana azalma gösteriyor. Bununla birlikte, son beş yılda yeniliklerin %60 civarı son kullanıcı odaklı alanlarda toplandığı; ulaştırma sektörünün bu alanda başı çektiği ifade ediliyor.

Elektrikli araçlar ve batarya gelişmeleri

Elektrikli araçlar hareketin önemli bir itici gücü olarak öne çıkıyor; özellikle lityum-iyon batarya teknolojilerindeki ilerlemeler, bu alanda yoğunlaşan patent başvurularını destekliyor.

Coğrafi dağılım: Avrupa önde

Rapor, Avrupa'yı 2010–2019 döneminde düşük karbon enerji patentleri açısından en önde gelen bölge olarak tanımlıyor; bu dönemde Avrupa kaynaklı başvuruların yaklaşık %28 pay aldığı aktarılıyor.

2050 hedefleri için yeni teknolojiler gerekecek

IEA Direktörü Fatih Birol'a atıfla raporda, 2050'de karbon nötrlüğe ulaşmak için sera gazı azaltımının yaklaşık yarısının henüz piyasada olmayan teknolojilerden gelmesi gerektiğine dair değerlendirmeler paylaşılıyor (aktarılan değerlendirme).

EPO başkanından hızlanma çağrısı

EPO Başkanı Antonio Campinos, raporun karbon nötr enerji alanındaki inovasyonların daha da hızlandırılmasının gerekliliğini vurguladığını belirtiyor; raporun bir kısmında bazı karbon-nötr çözümlerin henüz emekleme aşamasında olduğu kaydediliyor.

Ne değişiyor, neden önemli?

Patent başvurularındaki yavaşlama, temiz enerji teknolojilerinin ticarileşme ve yayılım hızı açısından risk işaretleri taşıyor. Karbon nötrlüğe yönelik hedeflerin yakalanabilmesi için Ar-Ge, yatırım ve politik desteklerin güçlendirilmesi gerektiği sonucu çıkarılabilir.

Raporun öne çıkan bulguları

• 2000–2019 döneminde düşük karbon teknoloji patentleri artış gösterdi, ancak 2017 sonrası büyüme hızı düştü.
• 2000–2013 ortalaması ≈ %12,5 iken, 2017 sonrası ≈ %3,3 seviyesine geriledi (raporda karşılaştırma olarak veriliyor).
• Enerji üretimine ilişkin patent başvuruları 2012'den itibaren azalma eğiliminde.
• Son beş yılda yeniliklerin ~%60'ı son kullanım alanlarına yönelik; ulaştırma sektörü ön planda.
• Elektrikli araçlar ve lityum-iyon bataryalar, inovasyon hareketinin önemli merkezi konumunda.
• 2010–2019 döneminde Avrupa, düşük karbon enerji patentlerinde yaklaşık %28 pay alıyor.
• IEA değerlendirmesine göre 2050 hedefleri için önemli ölçüde henüz geliştirilmemiş teknolojilere ihtiyaç olabileceği aktarılıyor (aktarılan değerlendirme).

Bu haber, EPO ve IEA tarafından hazırlanan "Patents and energy transition" başlıklı çalışmanın özetlenen bulgularına dayanır. Sektör paydaşları için sonuçlar, Ar-Ge süreçlerinin, yatırım modellerinin ve politika araçlarının yeniden değerlendirilebileceğine işaret ediyor.