Rotterdam limanında Güney Afrika menşeli yaban mersini sevkiyatı el konuldu; hak sahipliği soruşturması başlatıldı

Rotterdam'da bir konteyner dolusu Güney Afrika'dan çıkan yaban mersini, yetiştirici haklarına aykırı olduğu iddiasıyla el konuldu. Olayla ilgili ihracatçı, taşıyıcı ve Avrupa’daki toptancıya karşı süreç başlatıldı.

Rotterdam limanında el konulan yaban mersini sevkiyatı

Güney Afrika üretimine ait bir parti yaban mersini, 26 Ekim haftasında Hollanda'nın Rotterdam limanında durduruldu. El konulan yükün, hak sahibi izni olmadan Avrupa Birliği içinde satılmak üzere gönderildiği bildiriliyor.

Gümrük yetkililerinin bildirdiğine göre konteyner, 20 palet ve her palette 3 kilogramlık karton kutularda paketlenmiş premium yaban mersinleri içeriyordu. Meyvelerin AB'de dağıtım amacıyla sevk edildiği iddia ediliyor.

Üretimin Rossberries tarafından gerçekleştirildiği, hak sahibi olarak gösterilen United Exports Group'un ise ilgili çeşit üzerinde topluluk bitki ıslahçı haklarına sahip olduğu aktarılıyor. United Exports Group yetkilileri, izin olmadan üretim ve ihracat yapıldığı gerekçesiyle harekete geçildiğini belirtti.

Olay üzerine Hollanda Gümrük İdaresi bir bildirim (red alert) çıkararak Avrupa Birliği Gümrük Otoritesi'ne durumu bildirdi. Avrupa yetkililerinin anılan bitki çeşitlerinin haklarını tanıması sonucunda mallara el konuldu ve imha prosedürleri başlatıldı.

Şirket kaynaklarına göre, bahsi geçen üretici Mayıs ayında ilgili lisansı sona erdirmişti; lisansın iptal edilmesi ile devam eden üretimin hak sahibiyle uyuşmadığı iddia ediliyor. United Exports Group bu tür hak ihlallerinin yeni genetik materyalin Güney Afrika'dan başka ülkelere kaymasına yol açabileceğine dikkat çekti.

Güney Afrika üretici derneği Berries ZA, konunun soruşturulacağını ve uluslararası bitki çeşitleri koruması çerçevesinde (UPOV ile bağlantılı kurallar dahil) uyumun önemine vurgu yaptı. Dernek yetkilileri üreticiler ve sektör ortaklarının yasal düzenlemelere riayet etmesi çağrısında bulundu.

Sevkiyatı gerçekleştiren aracı firmalardan Freshworld, Rossberries adına hareket ettiğini ve sektör kurallarına bağlı olduğunu belirten bir açıklama yaptı. Freshworld yetkilileri, United Exports Group'un müdahalesi öncesinde kendilerine danışılmadığını, bu nedenle konuyu incelemeye devam ettiklerini söyledi.

Olayın kısa özeti

• Konuyla ilgili parti Rotterdam'da ele geçirildi; yük 20 palet ve 3 kg'lık kutular halinde idi.
• Rossberries üretici, United Exports Group ise hak sahibi olarak gösterildi.
• Avrupa Gümrük Otoritesi, topluluk bitki ıslahçı haklarını tanıyarak el koyma ve imha sürecini başlattı.
• Berries ZA soruşturma ve mevzuata uyum çağrısı yaptı; Freshworld olayla ilgili inceleme sürdürüyor.
• Hak sahibi firma, lisans iptalinin ardından izinsiz üretim ve ihracatın tespit edildiğini belirtti.

İlgili taraflar arasında devam eden iddialar ve başlatılan yasal süreçler, hibrit genetik hakları, lisans uygulamaları ve tedarik zinciri denetimi açısından sektördeki uyum uygulamalarının önemini yeniden gündeme taşıdı.