Şili agroendüstrisinde düzenleme değişti: Yılda 40.000 ton organik atık tarıma kazandırılıyor

Ekim 2020'de yürürlüğe yakın bir değişiklikle, gıda işleme kaynaklı çamurların tarımda kullanımını zorlaştıran nem kriteri kaldırıldı. Karar, yılda yaklaşık 40.000 ton organik maddeye ikinci bir yaşam yolu açıyor.

Şili agroendüstrisinde atık yönetiminde önemli düzenleme değişikliği

Tarih: Ekim 2020 (onay tarihi: Ekim başı)

Şili'de meyve ve sebze işleyen tesislerden kaynaklanan çamur atıklarının büyük bölümü daha önce düzenlemeler nedeniyle düzenli depolama alanlarına gönderiliyordu. Sektör temsilcilerinin çalışmalarının ardından, Sürdürülebilirlik Bakanları Konseyi (Council of Ministers for Sustainability) Ekim başında ilgili hükümlerde değişiklik yaparak bazı kısıtlamaları kaldırdı.

Mevcut verilere göre, yıllık yaklaşık 40.000 ton çamurun yalnızca %10'u toprak iyileştirmesinde veya kompost üretiminde kullanılıyordu; kalan atık doğrudan düzenli depolama alanlarına gidiyordu. Yeni düzenleme, bu organik materyalin tarımda ve toprak iyileştirmede daha fazla değerlendirilebilmesinin önünü açıyor.

Hangi düzenleme değişti?

Önceden atık çamurlarına yönelik nem (rutubet) üst limiti olarak %70 gibi sıkı bir kriter uygulanıyordu; bu değer kanalizasyon çamuru için belirlenenle örtüşüyordu ve endüstriyel çamurlar için ulaşılması güç kabul ediliyordu. Yapılan değişiklikle bu nem şartı kaldırıldı, böylece daha yüksek rutubetli atıkların tarımda kullanılmasının önü açıldı.

Hedeflenen faydalar ve uygulama gereklilikleri

Değişiklikle birlikte amaçlanan başlıca kazanımlar şunlar:

• Yıllık ~40.000 ton organik atığın toprağa veya komposta kazandırılması,
• Toprak iyileştirme ve erozyonla mücadele çalışmalarına katkı,
• Endüstriyel süreçlerde temiz üretim uygulamalarının yaygınlaştırılması.

Aynı zamanda düzenlemede koku kontrolüne ilişkin sıkı kurallar getirildi: depolama süreleri sınırlandırıldı, düzenli temizlik kayıtları tutulması zorunlu hale getirildi, arazide uygulamalarda maksimum birikim süresi belirlendi ve rüzgâr yönü dikkate alınarak uygulama programlanması istendi.

Sektör ve bölgesel etki

Bu atık akışı meyve püresi, konsantre meyve suları, dondurulmuş ürünler, kurutulmuş mamuller ve domates püresi gibi işleme kollarından geliyor. Sektörün yoğunlaştığı Valparaíso, O'Higgins ve Maule bölgelerinde faaliyet gösteren birçok firmayı doğrudan ilgilendiriyor; öne çıkan şirket örnekleri arasında Alifrut (Minuto Verde), Patagonia Fresh, Sugal ve Invertec sayıldı.

Yetkililer ve sektör temsilcilerinin görüşleri

Sektör birliği Chilealimentos, düzenleme değişikliğinin atıkların yeniden değerlendirilmesini ve farkındalığın artmasını sağlayacağını belirtti; kuruluşun sürdürülebilirlik yöneticisi, birlik dışındaki firmalar da dahil edildiğinde bu miktarın iki katına çıkabileceğini ifade etti (aktarılan beyanlar kaynakta yer alıyor).

Çevre Bakanlığı ve Tarım Bakanlığı'na bağlı Tarımsal Araştırma ve Politika Ofisi (Odepa) da sürece katıldı. Çevre Bakanı dönemin açıklamasında, daha önce düzenli depolamaya gönderilen besin zengini materyalin şimdi geri kazanılarak çevresel etkinin azaltılabileceği belirtildi. Odepa direktörü ise hamlenin yalnızca üretim boyutuna değil, insan ve çevre sağlığı etkilerine odaklanan bir yaklaşım değişikliği olduğunu vurguladı.

Öne çıkan maddeler (hızlı özet)

• Yıllık atık miktarı: ~40.000 ton (gıda işleme kaynaklı),
• Kapsam: 21 gıda işleme şirketinden gelen atıklar (kaynağa göre),
• Daha önce yalnızca yaklaşık %10'u toprak veya komposta gidiyordu,
• Nem limiti (%70) kaldırıldı; bu sınır önceki düzenlemede engel teşkil ediyordu,
• Koku kontrolü, depolama süreleri ve uygulama planlaması gibi çevresel koşullar sıkılaştırıldı.

Bu gelişme, Şili agroendüstrisinde atık yönetimi ve döngüsel ekonomi uygulamalarında önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Uygulamanın saha sonuçları ve sektörün uyumu izlenecek.