UBA, Arjantin'de geliştirilen ilk yaban mersini çeşidini (Naike) resmi olarak tescilledi

Buenos Aires Üniversitesi Ziraat Fakültesi, INASE'de ülke kaynaklı ilk yaban mersini çeşidini kaydetti. 'Naike' adı verilen çeşit, iklim ve uzun ihracat rotaları dikkate alınarak geliştirildi.

Üniversite kaynaklı ilk Arjantin çeşidi: Naike

Buenos Aires Üniversitesi (UBA) Ziraat Fakültesi, Arjantin menşeli ilk yaban mersini (blueberry) çeşidini Ulusal Tohum Enstitüsü (INASE) nezdinde tescil ettirdi. Çeşit, FAUBA Genetik Kürsüsü İyileştirme Programı kapsamında incelenen yaklaşık 20.000 genotip arasından seçildi; geliştirme sürecinde Tucumán merkezli EarlyCrop şirketi ile iş birliği yapıldı.

Naike'in geliştirilme hedefi

Programın öncelikli amacı, Arjantin'in agroekolojik koşullarına uyum sağlayan ve ihracat rotalarında uzun dayanıma sahip bir cultivar üretmekti. Seçilen Naike çeşidi, karşı sezon üretiminde yüksek verim, meyve eti sertliği ve tat açısından olumlu özellikler gösterdiği bildirildi; tadım testlerinde rekabetçi bulunduğu aktarıldı.

Bölgesel performans ve üretim

Denemeler, Naike'nin özellikle Tucumán bölgesinde diğer bölgelere kıyasla iki kat daha fazla verim verdiğini ortaya koydu. FAUBA araştırmacıları, Arjantin'deki ortalama verimin hâlihazırda 6,5 ton/ha civarında olduğunu; bölgedeki bazı ülkelerde bu rakamın 10–13 ton/ha aralığında seyrettiğini belirtiyor.

Genetik kaynak ve üretim altyapısı

Geliştirme çalışmaları, 'Southern highbush' tipi genetik materyalin Sargento Moya (San Miguel de Tucumán güneyi) istasyonunda adaptasyon seçimlerini içeriyor. Mikroçoğaltım ve yeni materyal üretimi ise Buenos Aires tesislerinde yürütülüyor.

Hak sahipliği ve ticarileştirme

Programa katkıda bulunan akademisyenlerden Pablo Peralta Roa'nın aktardığına göre, çeşit hakkı şirkette bulunuyor; üniversite ise büyük ölçekli çoğaltım teknolojilerini sağlayarak ticarileştirme sürecine destek veriyor. Bu model, kamu kurumu ile özel sektör arasında nadir görülen bir iş birliği örneği olarak kaydedildi.

Yeni çeşit planları

Genetik Departmanı, farklı özellikler taşıyan bir dizi seleksiyon üzerinde çalışıyor. Yaklaşık 20.000 genotip arasından birden fazla seçimin öne çıktığı; yıl sonu veya bir sonraki yıl başında iki yeni çeşidin daha INASE'e kaydedilmesinin planlandığı bildirildi. Bu yeni varyetelerden birinin Entre Ríos üretim koşularına daha uygun, diğerinin ise daha yüksek don toleransına sahip olması bekleniyor.

İsim ve kişisel boyut

Çeşide verilen 'Naike' adı (Mapuçe dilinde "sonbahar çiçeği" anlamında olduğu aktarılıyor) araştırma ekibi içindeki bir öneri ile belirlendi; akademisyen Peralta Roa, seçimin kendisi için büyük gurur kaynağı olduğunu söyledi.

Özet maddeler

• İlk Arjantin menşeli yaban mersini çeşidi INASE'de tescillendi: Naike.
• Naike, FAUBA Genetik İyileştirme Programı kapsamındaki ~20.000 genotipten seçildi.
• EarlyCrop (Tucumán) ile işbirliği sağlandı; verim ve post-harvest dayanım öncelikli hedeflerdi.
• Tucumán'da diğer bölgelere göre iki kat daha yüksek verim gözlendi; ülke ortalaması 6,5 ton/ha olarak verildi.
• Gelecek dönemde iki yeni çeşidin daha kaydedilmesi planlanıyor; hedefler arasında Entre Ríos'e uyum ve don toleransı var.

FAUBA'nın Damızlık İyileştirme Programı 2009'dan beri devam ediyor; son yıllarda çeşit tescili ve ticarileştirme adımları hız kazandı.