12 haftalık yaban mersini konsantresi takviyesi, yaşlılarda beyin kanlanması ve aktivasyonla ilişkilendirildi

Appl Physiol Nutr Metab’de yayımlanan randomize kontrollü bir çalışmada, 12 hafta boyunca antosiyanin içeren yaban mersini konsantresi tüketen sağlıklı yaşlılarda bazı beyin bölgelerinde dinlenim perfüzyonu ve görev sırasında aktivasyon artışı raporlandı.

Çalışmanın odağı

Yaban mersininin (blueberry) flavonoid/antosiyanin içeriği nedeniyle antioksidan ve anti-inflamatuvar etkilerle ilişkilendirildiği; yaşa bağlı bilişsel gerileme üzerinde olası rolünün ise insan müdahale çalışmalarında sınırlı veriyle tartışıldığı belirtiliyor. Bu kapsamda araştırmacılar, düzenli yaban mersini konsantresi kullanımının beyin kanlanması (perfüzyon), görevle ilişkili beyin aktivasyonu ve bilişsel performans göstergeleriyle ilişkisini inceledi.

Tasarım ve katılımcılar

Çalışma randomize kontrollü olarak yürütüldü. Katılımcılar iki gruba ayrıldı: Bir grup 12 hafta boyunca günde 30 mL yaban mersini konsantresi tüketti; diğer grup ise izoenerjetik plasebo aldı.

Kaynak özete göre yaban mersini konsantresi, günlük dozda 387 mg antosiyanidin sağlıyordu. Yaban mersini grubunda 12 kişi (5 kadın, 7 erkek) yer aldı; ortalama yaş 67,5 ± 3,0, BKİ 25,9 ± 3,3 kg/m2 olarak verildi. Plasebo grubunda 14 kişi (8 kadın, 6 erkek) bulunuyor; ortalama yaş 69,0 ± 3,3, BKİ 27,1 ± 4,0 kg/m2.

Ölçümler: fMRI, perfüzyon ve biyobelirteçler

Katılımcılar takviye öncesi ve sonrası dönemde bilişsel testlerden oluşan bir bataryaya girdi. Ayrıca 1.5T MRI cihazı içinde sayısal Stroop görevi uygulanırken fonksiyonel MRI görüntüleri alındı.

Dinlenim durumundaki beyin perfüzyonu, arterial spin labelling (ASL) tekniğiyle nicel olarak değerlendirildi. Bunun yanında, kanda inflamasyon ve oksidatif stres ile ilişkili biyobelirteçlerin ölçüldüğü aktarılıyor.

Öne çıkan bulgular

Çalışma özetinde, yaban mersini konsantresi alan grupta plaseboya kıyasla bazı beyin bölgelerinde görev sırasında aktivasyon artışı görüldüğü bildirildi. Bu artışın Brodmann alanları 4/6/10/21/40/44/45 ile birlikte precuneus, anterior singulat ve insula/talamus bölgelerini kapsadığı; istatistiksel eşik olarak p verildi.

Dinlenim perfüzyonunda ise gri madde kanlanmasının parietal ve oksipital loblarda arttığı raporlandı. Kaynak özette parietal lob için değişim %5,0 ± 1,8 (plaseboda -%2,9 ± 2,4; p=0,013), oksipital lob için %8,0 ± 2,6 (plaseboda -%0,7 ± 3,2; p=0,031) olarak yer aldı.

Bilişsel testler tarafında, çalışma belleği ile ilişkilendirilen 2-back testinde yaban mersini grubunda plaseboya göre iyileşme olabileceğine işaret eden bir bulgu olduğu; bu sonucun p=0,05 düzeyinde raporlandığı belirtiliyor.

Gıda/tarım sektörü açısından neden izleniyor?

Bu tür insan müdahale çalışmaları, yaban mersini ve türevlerinin (konsantre, ekstrakt, fonksiyonel içecek vb.) katma değerli ürün konumlandırması, Ar-Ge ve sağlık beyanı tartışmaları açısından yakından takip ediliyor. Ancak çalışma, klinik sonuçlar yerine ağırlıkla görüntüleme ve performans testleri üzerinden değerlendirme sunuyor.

Hızlı özet (madde madde)

• Yayın türü: Randomize kontrollü çalışma
• Süre: 12 hafta
• Müdahale: 30 mL/gün yaban mersini konsantresi (387 mg antosiyanidin)
• Karşılaştırma: İzoenerjetik plasebo
• Katılımcılar: Sağlıklı yaşlı yetişkinler (toplam 26 kişi; 12 müdahale, 14 plasebo)
• Ölçümler: fMRI (sayısal Stroop), ASL ile dinlenim perfüzyonu, kan biyobelirteçleri
• Bulgular: Bazı beyin bölgelerinde aktivasyon artışı; parietal ve oksipital loblarda gri madde perfüzyonunda artış; 2-back testinde sınıra yakın iyileşme sinyali

Not: Bulgular, çalışmanın özetinde raporlanan sonuçlara dayanmaktadır; klinik uygulamaya dönük çıkarımlar için daha geniş örneklemli ve farklı tasarımlı çalışmalar gerekebilir.