Juan Hirzel: Yeni yaban mersini çeşitleri 'hassas' besleme gerektiriyor

Trujillo 2026 seminerinde konuşan Chileli araştırmacı Juan Hirzel, yeni yaban mersini genotiplerinin farklı beslenme stratejileri gerektirdiğini ve biyostimülanların daha titiz seçilmesi gerektiğini belirtti.

Yeni çeşitler, farklı besleme ihtiyaçları

Tarih: 29/07/2026 — Etkinlik: International Blueberries Seminar, Trujillo

Şilili araştırmacı Juan Hirzel, Trujillo 2026'da yaptığı sunumda, yaban mersini üretiminde artık tek tip besleme yaklaşımlarının yetersiz kaldığını aktardı. Hirzel'e göre her genetik hattın fizyolojisi, besin alım kapasitesi ve verim yanıtı farklı olduğundan, besleme programları çeşide özgü verilere dayanarak hazırlanmalı.

Besleme standartlarının oluşturulmasında üç yaklaşım

Hirzel, uygulamada uluslararası olarak kullanılan üç yöntemi özetledi:

• Farklı besin dozlarının mevsimler boyunca denendiği saha denemleri (en güvenilir yöntem olarak gösterildi).
• Uzun süre boyunca yüksek verim ve kalite gösteren üretim popülasyonlarının istatistiksel analizine dayanan normlar.
• Ticari gözleme dayalı yaklaşımlar; pratik veri sunsa da bilimsel dayanağı daha sınırlı olarak değerlendiriliyor.

Peru'da geniş foliar analiz ve izleme verileri bulunduğunu, ancak bu verilerin yeterince referans oluşturmada kullanılmadığını vurguladı.

Reçeteyi kopyalamak maliyetli olabilir

Hirzel, başka bölgelere ait gübreleme reçetelerinin aynen uygulanmasının riskine dikkat çekti. Gösterdiği örneklere göre sulama suyunun, bazı durumlarda kalsiyum gibi besinleri zaten önemli düzeyde sağladığı; buna rağmen dışarıdan aynı besinleri eklemenin gereksiz maliyete ve besinsel dengesizliklere yol açabileceğini belirtti. Fazla kalsiyumun demir kullanılabilirliğini azaltarak fotosentezi ve dolayısıyla verimi olumsuz etkileyebileceği uyarısını yaptı.

Ayrıca modern çeşitlerin yaklaşık 20 ton/ha civarında ürün verdiği ve birçok üreticinin uyguladığından daha az azot tükettiğini gösteren çalışmalara atıf yaptı; bu verilerin daha verimli gübre programları tasarlamada kullanılabileceğini söyledi.

Biyostimülanların seçimi ve etkileri

Sunumun ikinci bölümünde biyostimülanlar ele alındı. Hirzel, bu ürünlerin bitkinin metabolik süreçlerini ve savunma mekanizmalarını aktive ederek strese yanıtı veya bazı fizyolojik prosesleri değiştirebildiğini kaydetti, ancak ticari önerilere göre rastgele seçilmemesi gerektiğini vurguladı.

Hirzel'in sınıflandırmasına göre biyostimülanlar iki ana gruba ayrılıyor: mikrobiyal (ör. yararlı bakteriler, mikoriza mantarları) ve mikrobiyal olmayan (deniz yosunu özütleri, amino asitler, peptitler, humik maddeler, kitosan vb.). Deneysel veriler şunları gösterdi:

• Hasattan önce yapılan en az üç silikon uygulamasının özellikle geç hasatlarda meyve sertliğini artırdığı; boyut ve besin bileşimini değiştirmediği bildirildi.
• Pseudomonas fluorescens gibi fosfor çözünürleştirici bakterilerin topraktaki tutulmuş fosforu serbestleştirip kalsiyum alımını destekleyebildiği aktarıldı.
• Toprakta allelopati sorunları bulunan alanlarda, solucan humusu filtratları içindeki yararlı mikroorganizmaların bitki gelişimini olumlu etkilediği örneklendirildi.

Araştırma, şirketler ve üreticilere çağrı

Hirzel, yeni çeşit geliştiren firmaların her genotip için beslenme yanıtı çalışmaları yapmasının ve bu araştırmaların üniversiteler veya yeterli bilimsel kapasiteye sahip merkezlerce yürütülmesinin önemine dikkat çekti. Şirketlerin kendi yüksek verimli üretim birimleri üzerinden beslenme geçmişleri oluşturmasını, üreticilerin ise yeni biyostimülanları rutin olarak kullanmadan önce bilimsel kanıt talep etmesini önerdi.

Orijinal kaynak

Öne çıkan çıkarımlar

• Her yaban mersini çeşidine özgü besleme gereksinimi var.
• Saha denemeleri ve uzun dönem veri analizi, ticari gözlemlere göre daha güvenilir referans sağlar.
• Sulama suyu ve toprak özellikleri analiz edilmeden reçete kopyalamak maliyetli ve zararlı olabilir.
• Biyostimülanlar yararlı olabilir; etkileri ve kullanım zamanı ürün ve amaç doğrultusunda seçilmeli.
• Şirketler ve araştırma merkezleri arasında daha fazla uygulamalı çalışma gerekli.