Zimbabve ilk taze yaban mersini sevkiyatını Çin'e gerçekleştirdi

2025'te imzalanan pazar erişim protokolünün ardından Zimbabve, ilk taze yaban mersini sevkiyatını Çin'e gönderdi; üretim artışı ve uyum maliyetleri ihracatın kaderini belirleyecek.

Zimbabve'den Çin'e ilk gönderi

Zimbabve, Eylül 2025'te yürürlüğe giren pazar erişim anlaşmasının ardından ilk taze yaban mersini sevkiyatını Çin'e yaptı. Anlaşma, iki ülke arasında yürütülen fitosaniterya görüşmelerinin tamamlanmasının ardından etkili oldu.

Anlaşma, Zimbabve ürünlerinin Çin pazarına belirlenmiş fitosaniterya protokolü çerçevesinde girişine izin veriyor. Bu protokol, 2024'te benzer bir düzenlemeye bağlanan avokado ihracatı düzenlemeleriyle tutarlı bir adım olarak değerlendiriliyor.

Çin'in yaban mersini talebi son yıllarda yükseldi: 2005'te yaklaşık 665 ton olan ithalat, 2024'te neredeyse 39.000 tona ulaştı. Bu pazarda hâlihazırda Peru ve Şili en büyük tedarikçiler konumunda.

Zimbabve'de yaban mersini üretimi 2008'de küçük ölçekli başlayan bir süreç; ülke ilk yurt dışı sevkiyatını 2017'de gerçekleştirdi. Üretim 2024'te 8.000 tona ulaştı ve 2026 için 12.000 ton hedefi belirtiliyor. Mevcut ihracat pazarları arasında Avrupa Birliği, Birleşik Krallık ve Orta Doğu bulunuyor.

Yaban mersini sektörü, Zimbabve'nin Horticulture Recovery and Growth Plan (Süs Bitkileri İyileştirme ve Büyüme Planı) kapsamında ele alınıyor; planın hedefi ülke genelinde 2 milyar ABD doları değerinde bir bahçe ürünleri sektörü oluşturmak.

Sektör yetkilileri, Çin pazarına erişim sağlanmasının önemli bir fırsat sunduğunu ancak ihracatın sürdürülebilmesi için üretim kapasitesi, fitosaniterya uyumu ve pazara uygun lojistik hatlarının geliştirilmesi gerektiğini vurguluyor. Bu açıklama Zim-China Yatırım Sempozyumu'nda sektörü temsil eden Horticultural Development Council yetkilileri tarafından yapıldı.

Üreticiler genişlemeyi sınırlayan başlıca sorunlar olarak yüksek kredi faizleri ve uzun vadeli finansmana erişimdeki zorlukları gösteriyor. Mevcut tarım arazisinin 600 hektardan 1.500 hektara çıkarılması hedefleniyor; bu genişleme, Infrastructure Development Bank of Zimbabwe tarafından önerilen 50 milyon ABD doları tutarındaki finansman mekanizmasıyla desteklenmesi bekleniyor.

Öne çıkan noktalar

• İlk taze yaban mersini sevkiyatı, Eylül 2025'te imzalanan pazar erişim anlaşmasına dayanıyor.
• Fitosaniterya protokolü, Zimbabve ürünlerinin Çin'e giriş koşullarını belirliyor.
• Çin'in yaban mersini ithalatı 2005'ten 2024'e büyük oranda arttı; ana tedarikçiler Peru ve Şili.
• Zimbabve üretimi 2024'te 8.000 ton; 2026 için 12.000 ton hedefi belirtiliyor.
• İhracatın sürdürülebilirliği uyum maliyetleri, üretim ölçeği ve finansmana bağlı.
• 1.500 hektara genişleme için önerilen finansman: 50 milyon USD (öneri aşamasında).

Bu gelişme, Zimbabve için yeni bir ihracat kapısı açarken, sektörün kapasite ve uyum yatırımlarına ihtiyaç duyduğunu gösteriyor.