Zimbabve çiftçileri 4.000 ha için 140 milyon USD yatırım planlıyor: yaban mersini üretimi genişliyor

Horticulture Development Council (HDC) ve ZIDA arasındaki plan, Zimbabve’de yaban mersini üretimini 4.000 hektar daha artırmak üzere 140 milyon ABD doları yatırım öngörüyor; kahve ve gül üretiminde de genişleme hedefleniyor.

Zimbabve’de üreticiler, yaban mersini alanını genişletmek amacıyla yaklaşık 140 milyon ABD doları tutarında yatırım planı hazırladı. Proje, 4.000 hektarlık ek üretim sahası kazanılmasını hedefliyor.

Plan Horticulture Development Council (HDC) tarafından hazırlandı ve Zimbabwe Investment Development Agency'ye (ZIDA) sunuldu. Başvuru, yalnızca yaban mersinini değil; turunçgiller, kahve ve çiçek üretiminin de büyütülmesini kapsıyor.

Kahve için HDC, Doğu Highlands bölgesinde 1.000 hektar yeni kahve alanı kurulmasını ve 1.300 küçük ve orta ölçekli kahve üreticisinin desteklenerek yıllık yaklaşık 2.220 ton üretime ulaşılmasını hedefliyor. Bu üretimin yıllık brüt değerinin 11 milyon ABD dolarını aşması bekleniyor.

Ayrıca kesme gül üretiminde 800 hektarlık ek alan oluşturulması planlanıyor; hedef pazarlar arasında Güney Afrika, Rusya ve Uzak Doğu ülkeleri yer alıyor.

ZIDA raporuna göre kurum, arazi tespiti ve edinimi konusunda kolaylaştırıcı rol üstlenecek; ihracata yönelik özel tarım bölgeleri ve katma değer yaratacak parkların oluşturulması da gündemde. Bu adımların, 2030 yılında 1 milyar ABD doları değerinde bir bahçecilik sektörü hedefiyle uyumlu olduğu belirtildi.

Tarım Bakanlığı tarafından Nisan ayında yayımlanan 2022–2023 ürün değerlendirmesine göre; bu yıl yaban mersini üretiminde %69 artış bekleniyor. Aynı raporda bahçecilikte en hızlı artış gösteren diğer ürünler ise pecan cevizinde %43 ve elmada %29 olarak kaydedildi.

Bir dönem meyve ihracatı ülke gelirlerinde önemli yer tutarken, arazi reformları sonrası üretim düşüş göstermişti; son dönemde sektörün yeniden canlandırılması için girişimler arttı. 2021'de hükümet, Horticulture Export Revolving Fund adı verilen 30 milyon ABD dolarlık bir fon duyurmuş; bu fonun bir kısmı, COVID yardımına ayrılan ve IMF tarafından sağlanan 960 milyon ABD dolarlık tahsisten finanse edildi.

Yatırım planı onaylanır ve uygulamaya konulursa, hem üretim hacminde hem de ihracata yönelik kapasitede önemli bir artış yaşanması öngörülüyor. Ancak proje uygulaması, arazi temini, finansman akışı ve uluslararası pazar erişimi gibi unsurlara bağlı olacak.

Öne çıkan noktalar

• Öngörülen yatırım tutarı: 140 milyon ABD doları.
• Hedeflenen ek yaban mersini alanı: 4.000 hektar.
• Kahve: 1.000 ha yeni alan ve 1.300 üreticinin desteklenmesi (yıllık ~2.220 ton).
• Gül üretiminde 800 ha ekleme; hedef pazarlar Güney Afrika, Rusya, Uzak Doğu.
• ZIDA, arazi temini ve ihracata yönelik özel bölge/park oluşturulmasında kolaylaştırıcı rol üstlenecek.
• 2022–2023 değerlendirmesine göre yaban mersini üretiminde %69 artış bekleniyor.

Projenin başarılı sayılabilmesi için yatırımın zamanında devreye alınması, üreticilere teknik ve finansal destek sağlanması ile dış pazarlara erişimin güçlendirilmesi gerekecek. Bu faktörler gerçekleştikçe Zimbabve'nin bahçecilik ihracatında toparlanma beklenebilir.