Çin pazarının açılmasıyla Zimbabwe yaban mersini ihracatının 2026'da 12.000 tona ulaşması bekleniyor

Çin’e erişim ve tarifelerin kaldırılmasıyla Zimbabwe’de mavi yemiş yetiştiriciliği genişlemeye hazırlanıyor; sektörün önündeki en önemli engel uzun vadeli uygun maliyetli finansman olarak öne çıkıyor.

Zimbabwe yaban mersini sektörü büyüme hedefi koydu

Zimbabwe'nin yaban mersini üretim sektörü, Çin pazarına girişin etkisiyle 2026 yılı için yaklaşık 12.000 ton ihracat hedefliyor. Horticultural Development Council (HDC) verilerine göre bu miktarın yaklaşık 850 hektardan sağlanması bekleniyor; geçtiğimiz yıl ise yaklaşık 9.500 ton ürün 650 hektardan hasat edilmişti.

Ülke, Temmuz ayında Çin’e ilk sevkiyatını gerçekleştirdi. Bunun öncesinde bir fitosanitasyon anlaşması imzalanmıştı ve Çin, Mayıs ayında 53 Afrika ülkesinden yapılan ithalattaki tarifeleri kaldırmıştı. Zimbabweli üreticiler hâlihazırda Avrupa, Birleşik Krallık ve Orta Doğu pazarlarına gönderim yapıyor.

Harare'nin yaklaşık 100 kilometre kuzeyinde faaliyet gösteren Forrester Estates, önümüzdeki yıl mavi yemiş alanını iki katından fazla büyüterek 50 hektara çıkarmayı planlıyor. Çiftlik yöneticisi Albert Chakala'ya göre yatırım maliyetleri ve finansmana erişim genişlemeyi sınırlayan başlıca faktörler arasında yer alıyor; bir hektar tesis kurulumu için ilk yatırım maliyetinin 50.000–55.000 ABD doları aralığında olduğu aktarılıyor.

HDC yetkilileri, daha fazla alanın kazanılması için üreticilerin uygun koşullarda kredi ve yatırım imkânlarına ihtiyacı olduğunu söylüyor. Sektör temsilcileri hükümetle, sulama, güneş enerjisi ve soğuk zincir altyapısı yatırımları için ihracat finansmanı ve vergi teşvikleri konularını görüşüyor.

HDC verileri Zimbabwe'nin Afrika'da Fas ve Güney Afrika'dan sonra üçüncü büyük yaban mersini üreticisi konumunda olduğunu gösteriyor. Export Produce Growers Association of Zimbabwe başkanı Clarence Mwale ise Çin pazarının açılmasının yeni üreticilerin sektöre girişi için fırsat yaratabileceğini, ancak bunun düşük maliyetli ve uzun vadeli finansmana bağlı olduğunu belirtiyor.

Mwale, yabancı doğrudan yatırım veya 'patient capital' (uzun vadeli sabırlı sermaye) sağlanması halinde yeni çiftçilerin sektöre daha kolay katılabileceğini ifade etti. Sektör temsilcileri, Çin'e erişim sayesinde ülkenin tarımsal ihracat profilinin çeşitleneceğini ve toplam üretim alanının artacağını öngörüyor.

Öne çıkan noktalar

• 2026 için öngörülen ihracat: ~12.000 ton.
• Hedeflenen üretim alanı: yaklaşık 850 hektar (2025: 650 ha).
• İlk Çin sevkiyatı: Temmuz (fitosanitasyon anlaşması bir yıl öncesine dayanıyor).
• Bir hektar başlangıç maliyeti: 50.000–55.000 ABD doları (sulama, üretim materyali, altyapı).
• Sektörün öncelikleri: uygun finansman, vergi teşvikleri, soğuk zincir ve yenilenebilir enerji yatırımları.
• Afrika sıralaması: Fas ve Güney Afrika'dan sonra üçüncü büyük üretici (HDC verisi).
• Yeni üretici girişi, düşük maliyetli uzun vadeli finansmana bağlı olarak değerlendiriliyor.

Kaynak: FreshPlaza, Fri 18 Sep 2026. Makale