Çalışma: 12 hafta yaban mersini tüketimi, menopoz sonrası kadınlarda damar fonksiyonunu iyileştirdi

Food & Function dergisinde yayımlanan randomize kontrollü çalışmada, 12 hafta boyunca günlük yaban mersini tozu tüketen menopoz sonrası kadınlarda endotel fonksiyonunda artış görüldü. Araştırmacılar etkinin oksidatif stresin azalmasıyla ilişkili olabileceğini bildiriyor.

12 haftalık müdahale: Yaban mersini tozu ve plasebo karşılaştırıldı

PubMed’de yer alan ve Food & Function dergisinde 20 Mart 2023’te yayımlanan bir randomize, çift kör, plasebo kontrollü klinik çalışmada; 45–65 yaş aralığındaki menopoz sonrası kadınlarda yaban mersini tüketiminin damar sağlığı göstergeleri üzerindeki etkisi değerlendirildi. Katılımcılar, “yüksek” ya da “evre 1 hipertansiyon” aralığında kan basıncına sahip kişilerden seçildi.

Araştırmada toplam 43 kişi yer aldı; endotel fonksiyonuna ilişkin ana ölçüm seti 32 katılımcı üzerinden raporlandı. Müdahale grubuna 12 hafta boyunca günde 22 gram dondurularak kurutulmuş “highbush” yaban mersini tozu verilirken, kontrol grubuna benzer görünümlü plasebo tozu uygulandı.

Endotel fonksiyonu nasıl ölçüldü?

Endotel fonksiyonu, brakiyal arterde ultrasonla yapılan akım aracılı genişleme (FMD) ölçümüyle izlendi ve “shear rate” alanı altında kalan eğriye göre normalize edilmiş bir metrikle (FMD/SRAUC) raporlandı. Ayrıca, oksidatif stresin rolünü test etmek amacıyla katılımcılara damar yanıtı ölçümü öncesi ve sonrası damar içi yüksek doz askorbik asit (C vitamini) infüzyonu uygulandı.

Öne çıkan bulgular

Çalışma sonuçlarına göre, yaban mersini grubunda 12. haftada FMD/SRAUC değerinde başlangıca kıyasla artış gözlendi; plasebo grubunda ise belirgin bir değişim raporlanmadı. Gruplar arası karşılaştırmada da 12 haftalık değişimin yaban mersini lehine daha yüksek olduğu bildirildi (p

Askorbik asit infüzyonuna verilen FMD/SRAUC yanıtının, yaban mersini grubunda 12. haftada başlangıca göre daha düşük bulunması (p

Kan basıncı ve diğer göstergelerde belirgin fark yok

Araştırmada hemodinamik ölçümler, arteriyel sertlik, kardiyometabolik kan biyobelirteçleri ve venöz endotel hücre protein ekspresyonu gibi ek çıktılar da izlendi. Yazarlar, bu başlıklarda yaban mersini tüketimi sonrasında “majör” farklılıklar saptanmadığını belirtiyor. Buna karşın, plazmadaki (poli)fenol metabolitlerinin toplamında 4., 8. ve 12. haftalarda artış görüldüğü ve bu artışın plaseboya kıyasla daha yüksek olduğu raporlandı (tümü p

Hızlı özet

• Tasarım: Randomize, çift kör, plasebo kontrollü, paralel kollu klinik çalışma
• Katılımcılar: 45–65 yaş menopoz sonrası kadınlar; toplam n=43 (endotel fonksiyonu analizi n=32)
• Müdahale: 12 hafta boyunca günlük 22 g dondurularak kurutulmuş yaban mersini tozu
• Sonuç: Endotel fonksiyonunda artış; mekanizma olarak oksidatif stres azalması olasılığı

Klinik kayıt: NCT03370991