ABD pazarındaki fiyat baskısı Şili meyve ihracatını zorladı

2016-17 sezonunda ihracat hacmi artarken ABD pazarındaki fiyatlar sert düştü; üreticiler kar yerine zarar riskiyle karşılaştı.

ABD pazarındaki fiyat baskısı Şili meyve ihracatını zorladı

2016-2017 sezonunda Şili'den gönderilen bazı yaz meyvelerinin hacmi artmasına rağmen, ABD'deki düşük fiyatlar yerel üreticilerin gelirlerini olumsuz etkiledi.

Hacim yükseldi, gelirler düşme eğiliminde

Verilere göre bu dönemde Şili ihracatında toplamda yaklaşık %9 civarında bir artış kaydedildi. Özellikle kiraz gönderimleri önceki sezona kıyasla %13,3 artarak yaklaşık 94.869 tona ulaştı; yaban mersini (blueberry) sevkiyatları ise %12,4 artışla 102.771 tona çıktı.

Erken hasat ve lojistik etkileri

İlkbahar-yaz dönemindeki yüksek sıcaklıklar ile bazı don ve yağış olayları hasadı öne çekti; pek çok bölgede rekoltenin pazara ulaşma zamanı 1–3 hafta ivmelenmiş durumda. Bu durum hem pazar takvimini hem de lojistiği ve ürün kalibrasyonunu etkiledi.

Yoğun rekabet ve arz fazlası

ABD, Şili ürünleri için ana pazar konumunda. Ancak aynı dönemde Peru, Meksika ve ABD iç üretimi de pazara güçlü miktarlarda ürün sundu. Bu birlikte gelme, hedef pazarda stok birikimine yol açtı ve fiyatlarda baskı yarattı.

Fiyatlardaki düşüşün boyutu

Tarım politikaları ve analiz ofisi ODEPA'nın verilerine göre bu sezon sofralık üzüm ortalama ihracat fiyatları ABD pazarında önceki döneme göre %37'den fazla geriledi. Benzer düşüşler yaban mersini gibi diğer ürünlerde de gözlemlendi.

Sektör temsilcilerinin değerlendirmesi

ASOEX başkanı durumu hasadın öne çekilmesi ve bunun pazara ulaşma zamanlamasıyla ilişkilendirdi; Fedefruta lideri ise ABD pazarında iç arz ve Peru kaynaklı ürünlerle rekabetin arttığını belirtti. SNA ve SAN temsilcileri ise mevsimsel faktörlerle yapısal değişiklikleri ayırmak gerektiğini vurguladı; bazı üretici bölgelerde önemli gelir kaybı yaşandığı aktarıldı.

Ekonomik etki ve bölgesel zarar

Kuzey bölgelerden gelen değerlendirmelerde sofralık üzüm sektöründe iş kaybı ve işletme sermayesi sorunları yaşandığı; Region IV için tarımsal kaybın yaklaşık 40 milyon ABD doları seviyesinde olduğu bildirildi.

Öne çıkan veriler

• Sezonda toplam ihracat hacmi yaklaşık %9 arttı (avokado, kiraz, yaban mersini etkili).
• Kiraz ihracatı: ~94.869 ton (%13,3 artış).
• Yaban mersini ihracatı: 102.771 ton (%12,4 artış; ilk kez 100.000 tonu aştı).
• Sofralık üzümün ABD'deki ortalama ihracat fiyatı bu sezonda %37'den fazla düştü (ODEPA verisi).
• Hasadın 1–3 hafta öne çekilmesi ürün zamanlamasını ve kalibrasyonu olumsuz etkiledi.
• Pazara aynı dönemde Peru, Meksika ve ABD kaynaklı yoğun arz geldi; stok birikimi yaşandı.
• Region IV tarımsal sektörü için yaklaşık 40 milyon USD zarar aktarıldı (aktarılıyor).
• Üreticiler bazı sevkiyatlarda kar yerine maliyetleri bile karşılamama riski bildirdi.