Agadir merkezli Sus‑Masa bölgesi Fas'ın meyve-sebze ihracatında öne çıktı

Fas Tarım Bakanlığı verilerine göre Sus‑Masa bölgesi, hem sebze hem de turunçgil üretiminde ülke payında önemli artışlar kaydetti; 2021/22 sezonunda ihracatlar belirgin şekilde yükseldi (bakanlık bildirimi aktarılıyor).

Sus‑Masa'nın tarımdaki ağırlığı

Resmi kaynaklara göre Sus‑Masa bölgesi (başkent Agadir), Fas'ın en büyük sebze‑meyve ve turunçgil üretim alanlarından biri. Bölgenin tarımsal faydalı alanı 453.445 hektar olarak veriliyor; bunun 174.862 hektarı sulanıyor ve >108.000 hektarda damla sulama sistemleri kurulu olduğu aktarılıyor.

Planlar, büyüme ve üretim

Green Morocco Plan (2008–2018) ile başlayan ve daha sonra Génération Green stratejisiyle devam eden süreçlerin ardından Sus‑Masa'da seracılık ve bahçe alanlarında önemli genişleme görüldü. Bakanlık verilerine göre 2008–2019 arasında bölgedeki sebze ekim alanı yaklaşık %44 artışla 15.454 hektardan 22.300 hektara çıktı; bu alan içinde domates ve taze fasulye gibi ürünler öne çıktı. Aynı dönemde üretim hacmi yaklaşık %29 artışla 1,527 milyon tona yükseldi ve bunun 990.000 tonu ihraç edilmek üzere ayrıldı (kaynağa göre bu miktar ülke sebze ihracatlarının yaklaşık %78'ini oluşturuyor).

Turunçgil üretimi ve ihracatı

Turunçgil alanları da genişledi; 2019 itibarıyla alanın yaklaşık %14 artışla 40.300 hektarı aştığı, üretimin %41 artışla 907.000 tona çıktığı ve bunun yaklaşık 450.000 tonunun ihracata yönlendirildiği bakanlık verileriyle aktarılıyor. Küçük turunçgil (mandalina vb.) ihracatı 629.300 ton olarak verildi ve bunun önceki döneme göre %40 artış gösterdiği bildirildi. Portföy içinde portakal ihracatında da %42'lik bir artış kaydedildiği ifade ediliyor.

2021/22 sezonu ihracat performansı

Bakanlık notuna göre 1 Eylül 2021–31 Ağustos 2022 dönemini kapsayan 2021/22 sezonunda Fas'ın sebze‑meyve ihracatında yükseliş gözlendi. Söz konusu notta toplam sebze‑meyve ihracatı 1.607.000,13 ton olarak veriliyor ve turunçgil ihracatında sezon boyunca 766.500 tonluk rekor bir hacim bildirildiği aktarılıyor. Kaynak notunda domates ve kırmızı meyve (red fruit) ihracatlarında önceki döneme kıyasla önemli artışlar yer alıyor; fakat kaynak metindeki bazı yüzdelik ve tonaj ifadeleri biçimlendirme veya aktarım hatası içerebilir, bu nedenle bu özel rakamlar aktarılırken dikkatli olmak gerekiyor (kaynak bildirimi aktarılıyor).

Bölgesel dağılım

2021/22 sezonunda ulusal turunçgil üretimi 2,67 milyon ton olarak belirtiliyor (yaklaşık %14 artış). Üretimin yaklaşık %85'i dört bölgede yoğunlaşıyor: Rabat‑Salé‑Kénitra (700.000 ton), Sus‑Masa (672.000 ton), Oriental (460.000 ton) ve Beni Mellal‑Khenifra (436.000 ton).

Öne çıkan notlar

• Sus‑Masa bölgesi ülke ihracatında yüksek paya sahip; bölgesel tarım Gayri Safi Hasıla içinde önemli bir yer tutuyor (kaynakta %17,3 olarak veriliyor).
• Green Morocco Plan ve Génération Green uygulamaları, seracılık ve sulama altyapısının genişlemesinde etkili oldu.
• 2021/22 sezonu için verilen bazı sayısal ifadeler kaynak metninde biçimlendirme hatası içeriyor olabilir; orijinal Bakanlık notu kaynak gösterilerek aktarılmıştır.