Avrupa'da donmuş ahududu açığı büyüyor; tedarik yönü Ukrayna, Fas ve Sırbistan'a kayıyor

Analist raporlarına göre Avrupa'da donmuş ahududu arzı daralmaya devam ediyor; alıcılar bölge dışı kaynaklara yönelirken fiyatlar Şubat 2024'ten bu yana artış gösterdi.

Avrupa'da donmuş ahududu arzındaki daralma sürüyor

Analistlerin aktardığına göre Avrupa ülkelerindeki donmuş ahududu stokları düşüyor; Fransa, Almanya ve Polonya gibi pazarların alıcıları, ihtiyaçlarını karşılamak için bölge dışı tedarikçiler arıyor.

Neden tedarik kayıyor?

Raporlarda, Ukrayna'daki iyi nitelikli stokların alışılmadık derecede düşük olduğu; ayrıca Polonya'nın bir süredir Ukrayna menşeli tarım ürünlerinin kendi sınırlarından taşınmasını sınırladığı belirtiliyor. Bu gelişmeler alıcıları Sırbistan ve Fas başta olmak üzere alternatif ülkelere yönlendiriyor.

Diğer potansiyel tedarikçilerin rolü

İthalatçılar aynı zamanda Şili, Meksika ve hatta Çin menşeli donmuş ahududu tekliflerini de değerlendiriyor. Bu çeşitlenme, Avrupa pazarındaki arz açığını kapatmaya yönelik girişimlerin arttığını gösteriyor.

Pazar fiyatları ve talep dinamikleri

Şubat 2024 itibarıyla fiyatlarda kilogram başına yaklaşık 20–30 euro centlik bir artış kaydedildi. Uzun süre düşük seviyelerde kalan fiyatlar nedeniyle gıda üreticilerinin ahududuyu ürün tarifelerine yeniden dahil etmesi talebi canlandırdı; bu durum yıl başında belirgin bir talep artışıyla yansıdı.

Ukrayna üreticileri için fırsat

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) Yatırım Merkezi'nden ekonomist Andriy Yarmak'ın değerlendirmesine göre, yeniden artan talep ve fiyat seviyesi Ukrayna üreticileri için daha yüksek gelir potansiyeli yaratıyor. Yarmak, Ukrayna'nın işleme, paketleme ve pazarlamaya yatırım yapması halinde katma değeri yükselterek gelirlerini artırabileceğini ifade ediyor.

Katma değer zincirinde değişim

Analizler, geçmişte Polonya'nın Ukrayna kaynaklı donmuş ahudududan önemli oranda katma değer elde ettiğini, işleme ve yeniden ihracat sayesinde gelir sağladığını aktarıyor. Şu aşamada Ukrayna'nın yaklaşık 50.000 ton civarında donmuş ahududu ihracata hazır bulunduğu belirtiliyor; bu hacim yerel üreticilerin işleme kapasitesine yatırım yapmaları için bir dayanak oluşturabilir.

Yatırımlar ve piyasa beklentileri

EastFruit analistlerine göre 2023/24 döneminde Ukrayna'da işleme ve pazarlama yatırımları belirgin şekilde arttı ve son yılların en yüksek düzeylerine ulaştı. Rusya'nın devam eden askeri eylemlerine rağmen bu eğilim, üreticiler için olumlu bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Özet niteliğinde kilit noktalar

• Avrupa'da donmuş ahududu arzı azalıyor; alıcılar bölge dışına yöneliyor.
• Ukrayna stokları düşük; Polonya kaynaklı taşıma kısıtları raporlarda yer alıyor.
• Sırbistan ve Fas öne çıkan alternatif tedarikçiler; Şili, Meksika ve Çin de ilgi görüyor.
• Şubat 2024'ten beri fiyatlar kg başına ~0,20–0,30 € arttı.
• Ukrayna için işleme ve pazarlama yatırımları artıyor; ~50.000 ton ihracata hazır donmuş ürün olduğu aktarılıyor.

Bu gelişmeler, tedarik zinciri ve fiyatlandırma açısından Avrupa donmuş meyve pazarında gözlemlenen yeniden denge sürecinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.