Çin'de liman ve taşımacılık kilitlendi: Sıfır COVID gevşese bile toparlanma hızlı olmayabilir

Kapanmalar ve deniz taşımacılığındaki darboğazlar, Çin ticaretinde bozulma yaratıyor; Nisan verileri tam etkiyi gösterebilir. Soğuk zincir ve karayolu taşımacılığı öne çıkan sorunlar arasında.

Özet

Çin'in uyguladığı katı COVID-19 önlemleri nedeniyle liman operasyonları ve lojistik zincirinde ciddi aksaklıklar yaşanıyor. Gümrük verilerine göre, dolar bazında ithalat yıllık %0,1 gerileyerek Ağustos 2020'den bu yana ilk düşüşü kaydetti; ihracat ise %14,7 artış bildirdi ancak önceki aylardaki tempo altında kaldı.

Liman ve deniz trafiğinde tıkanma

Mart ayında limanlardaki yoğunluk ve lojistik darboğazları belirgin şekilde kötüleşti. Şanghay çevresinde yönlendirilen yüklerin etkisiyle gemi kuyrukları büyüyor; 11 Nisan itibarıyla Şanghay açıklarında bekleyen konteyner gemisi sayısı bir önceki aya göre yaklaşık %15 daha fazlaydı (Bloomberg verilerine göre).

Karayolu taşımacılığı ve soğuk zincir sorunları

Yaklaşık 17,3 milyon kamyon şoförü çeşitli denetimler ve sık test uygulamalarıyla karşılaşıyor; bu durum limanlar ile üretim merkezleri arasındaki yük akışını yavaşlatıyor. Konteyner sahalarının kapanması ve soğuk zincir bağlantılarındaki azalma yüzünden frigorifik (reefer) yüklerin bir kısmı alternatif limanlara yönlendiriliyor.

Taşıyıcı uyarıları ve rota değişiklikleri

Büyük taşıyıcılar müşterilerine bazı reefer gönderilerinin başka limanlara aktarılabileceğini bildirdi; bazı hizmetlerde ise Maersk'in Şanghay çağrılarını atladığı aktarılıyor. Bu durum özellikle taze gıda ve sıcaklık kontrollü gönderimler için riski artırıyor.

İthalat ve mal gruplarındaki değişim

İlk çeyrekte bitkisel yağlar, et, demir cevheri ve otomotiv parçaları ithalatında keskin düşüşler göze çarptı. İlaç, tekstil ve kozmetik alımları yüzde 10'un altında gerilerken, ham/rafine petrol, kömür ve LNG alımlarında artış kaydedildi.

Enerji talebi ve kısa vadeli projeksiyonlar

Mart ayında LNG alımları 8 milyon tondan düşük seviyeye inerken, bu rakam Ekim 2020'den beri görülen en düşük aylık düzey olarak not edildi. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından aktarılanlara göre, jet yakıtı talebinde yıllık bazda günlük 25.000 varil azalma (yaklaşık %3,5) tahmin ediliyor; IEA daha önce küçük bir artış bekliyordu.

Üretim tarafında baskı

Küçük ve orta ölçekli ihracata dönük işletmeler Mart ayında üretim sıkıntısı yaşadı; bazı büyük üreticiler, örneğin Foxconn ve bazı otomotiv fabrikaları Mart ayında üretimi askıya aldı. Öte yandan kapalı-devre çalışma (çalışanların tesis içinde kalması) uygulayan tesisler faaliyetlerini sürdürebildi.

Gelecek aylara ilişkin beklentiler

Gümrük yetkililerinin ve uluslararası kurumların değerlendirmeleri, uygulanan sıkı önlemlerin kısa vadede dış ticareti baskılayacağı yönünde. Bloomberg analizleri Nisan (ve muhtemelen Mayıs) verilerinin bu bozulmanın tam etkisini yansıtacağını öne sürüyor; bazı uzmanlar ise politikadaki gevşemenin bile hızlı bir toparlanmayı garanti etmeyeceği uyarısını yapıyor.

Önemli çıkarımlar

• Ticaret verileri: İthalatta %0,1 düşüş; ihracatta %14,7 artış (yıllık, dolar bazında).
• Gemi kuyruğu artışı: Şanghay açıklarında bekleyen konteyner gemilerinde yaklaşık %15 artış (11 Nisan karşılaştırması).
• Taşımacılık etkisi: 17,3 milyon kamyon şoförü düzenlemelerden etkileniyor.
• Enerji: Mart LNG seviyesi 8 milyon tonun altında; jet yakıtı talebinde günlük ~25.000 varillik düşüş tahmini.
• Sektör uyarıları: Büyük konteyner taşıyıcıları ve bazı üreticiler rota/operasyon değişiklikleri bildirdi.
• Üretim: Foxconn, bazı otomotiv firmaları üretimi durdurdu; kapalı-devre model kısıtlı esneklik sağladı.
• Kurumsal değerlendirme: Gümrük sözcüsü ve uluslararası kuruluşlar dış ticaret görünümünün zorlaştığını belirtiyor.
• Gelecek riskleri: Nisan-Mayıs verileri tam etkiyi gösterebilir; politik gevşeme hızlı toparlanma sağlamayabilir (uzman görüşü/aktarılıyor).