Çin’in taze yaban mersini ihracatı 2023-2025’te 7 katı aştı: Asya’da sezon takvimi yeniden şekilleniyor

Blueberries Consulting’in derlediği 2023-2025 verileri, Çin’in taze yaban mersini ihracatında hızlı büyümenin yanı sıra Asya’daki arz takvimini de genişlettiğine işaret ediyor.

Çin’in taze yaban mersini ihracatı hızlandı, Asya’da arz takvimi genişledi

Blueberries Consulting News’te yer alan değerlendirmeye göre Çin, 2023-2025 döneminde taze yaban mersini ihracatında belirgin bir artış kaydetti. Analizde, büyümenin yalnızca miktar artışıyla sınırlı kalmadığı; sevkiyatların yıl içine yayılması ve yeni alıcı pazarların devreye girmesiyle bölgesel rekabetin yeniden tanımlandığı vurgulanıyor.

2023’ten 2025’e ihracat hacminde sıçrama

Haberde paylaşılan verilere göre Çin’in taze yaban mersini ihracatı 2023’te 1.011 ton seviyesindeyken 2025’te 7.098 ton olarak raporlandı. Bu artış, Asya’da taze ürün tedarik pencerelerinin (özellikle sezon dışı dönemlerde) yeniden kurgulanmasına zemin hazırlayan bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Sezon uzuyor: Erken ve geç dönem sevkiyatları öne çıkıyor

Geleneksel ana üretim ve ihracat penceresinin Mart–Haziran aralığında yoğunlaştığı belirtilirken, 2025 verilerinde yılın farklı dönemlerinde de dikkat çeken hareketlilik görülüyor. Özellikle Ocak–Şubat aylarında erken dönem artışları, Eylül ayında geç dönem sıçraması ve son çeyrekte devam eden sevkiyatlar, Çin’in tedarik takvimini genişlettiğine işaret ediyor.

2025’te en yüksek aylık hacimlerin Nisan (1.657 ton), Mayıs (1.165 ton), Mart (919 ton) ve Haziran (923 ton) aylarında gerçekleştiği aktarılıyor. Aynı yıl Ocak (130 ton), Şubat (375 ton), Eylül (233 ton) ve Aralık (559 ton) gibi dönemlerde de kayda değer sevkiyatlar raporlanıyor.

Farklı iklim kuşakları, farklı hasat takvimleri

Analizde, sezonun uzamasının arkasında Çin’de farklı üretim bölgelerinin takvimlerinin birbirini tamamlaması olduğu belirtiliyor. Subtropikal iklim özellikleri taşıyan Yunnan, Guizhou ve Sichuan gibi bölgelerin daha erken dönemde ürün sağlayabildiği; daha ılıman/serin kuşaktaki Liaoning ve Shandong gibi kuzeydoğu bölgelerinin ise daha geç hasat pencereleriyle arzı desteklediği ifade ediliyor.

Hedef pazarlar çeşitleniyor: Hong Kong, Malezya ve Singapur öne çıkıyor

2025’te büyümeyi taşıyan başlıca destinasyonlar arasında Hong Kong (2.395 ton), Malezya (1.128 ton) ve Singapur (928 ton) yer alıyor. Haberde ayrıca bazı pazarlarda “yapısal sıçrama” olarak nitelenen artışlar dikkat çekiyor.

Örneğin Kırgızistan için 2023’te görünmeyen bir hacimden 2025’te 706 ton seviyesine çıkıldığı; Vietnam için ise 2024’te 57 ton olan hacmin 2025’te 182 ton olarak kaydedildiği aktarılıyor. Endonezya ve Singapur gibi Güneydoğu Asya pazarlarının yanı sıra, Rusya ve Orta Asya hattının da daha görünür hale geldiği belirtiliyor.

Rusya hattında Eylül etkisi

Haberde Rusya’ya 2025’te 868 ton sevkiyat kaydedildiği ve Eylül ayında tek seferlik/olağandışı bir talep artışının, yılın geç dönemindeki yükselişi kısmen açıklayabileceği ifade ediliyor.

2025’te değer ve birim fiyatlar: Pazarlar arası makas açılıyor

Analizde 2025 kampanyası için beyan edilen toplam katma değer/ticari değer 50.823,24 bin ABD doları olarak veriliyor. Ağırlıklı ortalama birim fiyatın ise yaklaşık 7,16 ABD doları/kg olduğu belirtiliyor.

Bununla birlikte destinasyon bazında birim değerlerin ciddi şekilde ayrıştığı aktarılıyor: Endonezya (12,16 ABD doları/kg) ve Tayland (10,26 ABD doları/kg) en yüksek birim değerlerin görüldüğü pazarlar arasında sayılırken; Makao (1,12 ABD doları/kg) ve Kırgızistan (1,93 ABD doları/kg) düşük birim değerlerle öne çıkıyor. Bu farkların; ürün kalitesi, ambalaj/segment, satış kanalı (ör. yeniden ihracat veya toptan satış) ve pazarlık gücü gibi unsurlarla ilişkili olabileceği değerlendirmesi yapılıyor.

Lojistikte yeni denge: Güney limanları Güneydoğu Asya’ya, kuzey limanları Rusya-Orta Asya’ya

Uzayan sezon ve genişleyen pazarların, lojistik açıdan hem fırsat hem de operasyonel baskı yarattığı belirtiliyor. Haberde, Nansha/Guangzhou, Şanghay ve Ningbo gibi güney/doğu limanlarının Hong Kong ve Güneydoğu Asya tedarikinde kritik rol oynadığı; Qingdao ve Tianjin gibi kuzey limanlarının ise Rusya ve Orta Asya yönlü sevkiyatları kolaylaştırdığı aktarılıyor.

Ticari çıkarımlar: Alıcılar, rakip ihracatçılar ve lojistikçiler için notlar

• Alıcılar için: Erken ve geç dönem pencereleri dikkate alarak tedarik planlaması yapmak; maliyet simülasyonlarında ağırlıklı ortalama birim fiyatı referans almak.
• Rakip ihracatçılar için: Kitle pazarı baskısına karşı kalite, sertifikasyon ve sunum/ambalaj gibi alanlarda farklılaşmaya odaklanmak.
• Lojistik operatörleri için: Soğuk zincir kapasitesini güçlendirmek, liman ve rota çeşitliliğini artırmak; olağandışı aylarda ek kapasite planlamak.
• Pazar stratejisi açısından: Bölgesel “hub” noktalarına (Hong Kong, Singapur gibi) artan arzın fiyat pazarlıklarını etkileyebileceğini hesaba katmak.
• Takvim yönetimi açısından: Mart–Haziran ana sezon korunurken, Ocak–Şubat ve yıl sonu sevkiyatlarının artmasının rekabeti yıl geneline yayabileceğini izlemek.

Haberdeki genel veri kaynağı olarak Agronometrics Global Trade Data gösterilirken, bazı grafiklerin IBO Report 2025 uyarlamalarına dayandığı belirtiliyor.