UdeC araştırmacılarından tarlada hızlı Botrytis tanısı: taşınabilir, renk değişimli kit geliştiriliyor

Şili merkezli bir ekip, çiftçilerin laboratuvara örnek göndermeden Botrytis cinerea varlığını tarlada tespit edebileceği, bir saate yakın sonuç veren uygun maliyetli bir tanı kiti geliştiriyor.

Projenin arka planı ve ekonomik önem

Son on yılda Şili, dünya üretiminde ikinci sıraya yerleşti; yurt içinde 15.000 hektarın üzerinde mavi yemiş (blueberry) ekim alanı bulunuyor ve sektörden sağlanan gelir 600 milyon doların üzerinde seyrediyor. Ancak bir sezon içinde Botrytis cinerea'nın yol açtığı gri çürüklük, yalnızca ihracat tarafında 85 milyon doların üzerinde bir kayba neden olarak sektörün en büyük sorunu haline geldi.

DiagnoChrome projesi: amaç ve finansman

DiagnoChrome adıyla yürütülen çalışma, Concepción Üniversitesi (UdeC) Biyoteknoloji Merkezi (CB-UdeC) çatısı altında geliştiriliyor. Projenin yürütücüsü Andrea Donoso ve ekip, FIA Young Innovators 2015 çağrısından sağlanan destekle saha için pratik bir tanı aracı oluşturmayı hedefliyor.

Nasıl çalışıyor? Sahada kullanım özellikleri

Geliştirilen kit, laboratuvar altyapısı veya moleküler biyoloji uzmanlığı gerektirmeden uygulanacak şekilde tasarlanıyor. Numune işleminden sonra kitte oluşacak renk değişimi, patojen DNA'sının varlığını gösteriyor; sonuç süresinin bir saate yakın olduğu ve uygulamanın çiftçi veya saha personeli tarafından kolayca yorumlanabileceği belirtiliyor.

Bilimsel destek ve hassasiyet

Projeye akademik katkı sunan Dr. Sofía Valenzuela ve Dr. Ernesto Moya, kitin saha için hazırlanmasının yenilikçi yönlerine vurgu yapıyor. Araştırmacılar, geliştirdikleri yöntemin patojen DNA'sını çok düşük konsantrasyonlarda tespit edebildiğini; bunun mevcut pazardaki teşhis sistemleriyle karşılaştırılabilir düzeyde bir duyarlılık gösterdiğini aktarıyorlar.

Karar desteği ve uygulanabilirlik

Araştırma ekibi, bu tip hızlı teşhis araçlarının iklim koşullarındaki dalgalanmalara bağlı olarak geleneksel yönetim programlarını tamamlayıcı nitelikte olduğunu; özellikle ilaçlama kararlarının daha hedefli alınmasında fayda sağlayacağını ifade ediyor.

Gelecek hedefleri

Mevcut model öncelikle B. cinerea algılama üzerine odaklanmış durumda; ekip ilerleyen dönemlerde aracı daha fazla mantar ve bakteri türünü kapsayacak şekilde genişletmeyi, hem blueberry hem de diğer tarım ürünleri için uygulanabilir bir platforma dönüştürmeyi amaçlıyor.

DiagnoChrome kitinin öne çıkan özellikleri

• Sahada uygulanabilir; laboratuvar gereksinimini azaltır.
• Uzman olmayan personel tarafından kullanılabilecek basitlikte tasarlanmıştır.
• Renk değişimiyle görsel olarak yorumlanabilen sonuç.
• Sonucun alınma süresi yaklaşık bir saat.
• Araştırmacılar minimal DNA seviyelerini tespit edebildiklerini bildiriyor; hassasiyet mevcut sistemlerle karşılaştırılabilir.

Tarım sektörü için potansiyel etkiler

Bu tür bir saha tanı kiti, özellikle ihracata dönük üretimde zararlı patojenlerin erken saptanmasıyla kayıpların azaltılmasına katkı sağlayabilir. Ayrıca ilaçlama ve hastalık yönetimi stratejilerinin daha veri odaklı kararlarla uygulanmasını kolaylaştırabilir.