Doğu Michigan’da kuraklık meyvede boyu küçülttü: Elma, şeftali ve yaban mersininde hasat sürüyor

Michigan State University Extension’ın 9 Ağustos 2016 tarihli bölgesel değerlendirmesine göre Doğu Michigan’daki birçok meyve işletmesinde kuraklık kaynaklı stres belirtileri artarken, hasat takvimi normalin birkaç gün önünde ilerliyor.

Doğu Michigan’da kuraklık baskısı: Hasat devam ediyor, zararlı takibi öne çıktı

Genel durum

Michigan State University Extension (MSU Extension) tarafından paylaşılan bölgesel raporda, Doğu Michigan’daki meyve çiftliklerinin büyük bölümünde yağış eksikliğinin sürdüğü bildirildi. Özellikle genç tesislerde kuraklık stresi daha belirgin hale gelirken, köklü ağaç ve küçük meyve plantasyonlarında da solma, yaprak dökümü ve meyve iriliğinde gerileme gibi etkiler gözlendi.

Rapor, sıcak gündüz ve gece sıcaklıklarının etkisiyle ısı birikiminin (degree-day) hızlandığını; fenolojik gelişim ve hasat başlangıcında sezonun normalin önünde seyrettiğini aktarıyor. Ürün gelişim evreleri ve hasat başlangıcı açısından yaklaşık 5 gün erken bir gidişattan söz ediliyor.

Hava koşulları ve ısı birikimi

MSU’nun Enviroweather istasyonlarından derlenen 1 Mart–8 Ağustos 2016 dönemi ısı birikimi verileri, bölge genelinde yüksek sıcaklıkların etkisini ortaya koyuyor. Raporda farklı lokasyonlar için GDD42/GDD45/GDD50 değerleri paylaşılıyor; bu veriler üreticilerin zararlı mücadelesi ve hasat planlamasında kullandığı temel göstergeler arasında yer alıyor.

Ağaç meyveleri: Elma, armut, şeftali, kiraz ve erik

Elma bahçelerinde meyve çaplarının çoğu işletmede yaklaşık 2,5 inç seviyesinde olduğu, bazı parsellerde 2,75 inçe yaklaştığı belirtiliyor. Daha önce yağış alan işletmelerde meyve iriliğinde toparlanma gözlenirken, yazlık elma çeşitlerinde hasadın sürdüğü; Ginger Gold için hasada yaklaşık 1–10 gün kaldığı, Paula Red çeşidinde ise renklenmenin başladığı ve hasadın yaklaşık iki hafta içinde gündeme gelebileceği aktarılıyor. Bazı işletmelerde Paula Red’de su çekirdeği (water core) görüldüğü not ediliyor.

Elmada güneş yanıklığı ve kuş zararının bazı erken çeşitlerde raporlandığı; kuş zararının kuraklıkla ilişkili olabileceği değerlendiriliyor. Ayrıca bazı üreticilerin Gala ve McIntosh gibi çeşitlerde Retain uygulamalarını sürdürdüğü ve diğer çeşitler için de planlama yaptığı bilgisi yer alıyor.

Zararlı tarafında, elma iç kurdu (codling moth) için ikinci döl ergin uçuşunda tuzak yakalamalarının arttığı; feromonla çiftleşme engelleme uygulanan bloklarda yakalamaların düşük seyrederken, geleneksel bloklarda çok daha yüksek sayılara çıktığı bildiriliyor. Bu uçuşun birçok sezona kıyasla daha geç gerçekleştiği notu da raporda yer alıyor. Kahverengi kokarca (brown marmorated stink bug) için ise ilgili hafta tuzak yakalaması görülmediği aktarılıyor.

Elma sineği (apple maggot) yakalamalarının, birkaç hafta önce iyi yağış alan işletmelerde daha güçlü seyrettiği; kuru toprak koşullarında ise genel olarak düşük kaldığı belirtiliyor. Elma pas akarı bazı bloklarda eşik seviyelere yaklaşırken, Avrupa kırmızı akarı popülasyonunun genel olarak gerilediği; buna karşılık iki noktalı kırmızı örümcek yoğunluğunun arttığı ve bazı bloklarda eşik üstüne çıktığı ifade ediliyor. Faydalı akarların (ör. Zetzellia mali ve velvet mites) sayısında artış gözlendiği de raporun dikkat çeken noktaları arasında.

Hastalık tarafında, raporu hazırlayan uzman; sezon boyunca yaklaşık bir düzine elma üreticisinde ateş yanıklığı (fire blight) kaynaklı ciddi sorunlar görüldüğünü, vakaların bir bölümünün yeni tesislerde, bir bölümünün ise daha önce bu hastalığın raporlanmadığı bahçelerde ortaya çıktığını aktarıyor. Gözlemlerin çiçek yanıklığından ziyade travmaya bağlı enfeksiyonlarla ilişkili olabileceği değerlendirmesi paylaşılıyor. Ayrıca black rot belirtilerinin meyve ve yapraklarda görüldüğü; sooty blotch ve flyspeck belirtilerinin de yakında ortaya çıkmasının beklendiği ifade ediliyor.

Armut bahçelerinde meyve çapının çoğunlukla yaklaşık 2,25 inç olduğu, kuraklığın iriliği aşağı çektiği belirtiliyor. Bazı armut bloklarında San Jose kabuklu biti izlerine rastlandığı; armut psillidinin sürgünlerde yüksek seyrettiği aktarılıyor.

Şeftalide meyve çaplarının çoğu işletmede 2,5–3 inç bandında olduğu; bu sezon küçük meyve iriliğinin yaygınlaştığı ve bunun başlıca nedeninin kuraklık olduğu vurgulanıyor. Red Haven ve PF Lucky 13 hasadının sürdüğü, Bellaire hasadının güney kesimlerde yeni başladığı belirtiliyor. İlgili haftada kahverengi çürüklük (brown rot) belirtisi görülmediği; ancak yağış alan işletmelerde koruyucu amaçlı fungisit uygulamasının gündeme gelebileceği ifade ediliyor.

Kirazda (tatlı ve vişne) yaprak sararması ve dökümün arttığı; bunun bir kısmının yaprak lekesi hastalığıyla ilişkili olabileceği, ancak ana etkenin kuraklık olduğu aktarılıyor. Bazı tatlı kiraz bloklarında iki noktalı kırmızı örümceğin yapraklarda bronzlaşmaya yol açmaya başladığı not ediliyor.

Erikte Avrupa tiplerinde renklenmenin başladığı, meyve çapının çoğunlukla yaklaşık 1,375 inç olduğu; Japon çeşitlerinde hasadın sürdüğü belirtiliyor. Ürün yükünün hem Avrupa hem Japon tiplerinde değişken seyrettiği, bazı Japon çeşitlerinde ise ürünün çok az ya da yok denecek düzeyde olduğu aktarılıyor.

Küçük meyveler: Üzüm, çilek, ahududu, böğürtlen ve yaban mersini

Üzümde gelişimin yavaş seyrettiği; Concord üzümlerinde ben düşmenin (veraison) başladığı, Avrupa çeşitlerinde salkımlarda tanelerin birbirine değmeye başladığı bildiriliyor. Japon böceği erginlerinin görüldüğü ancak sayının düşük olduğu not ediliyor.

Çilekte yenilenmiş (renovasyon yapılmış) tarlalarda yaprakların yeniden geliştiği; yağış alan veya sulanan alanlarda bitki örtüsünün daha iyi kapandığı aktarılıyor. MSU Extension, yeni ve mevcut çilek alanlarında su yönetiminin önemine dikkat çekiyor. Yeni tesislerde patates yaprak pireciği (potato leafhopper) popülasyonunun arttığı; kıvrık yaprak belirtisinin izlenmesi gerektiği, ancak kuraklık stresinin de benzer belirti verebileceği uyarısı paylaşılıyor.

Ahudududa sonbahar kırmızı ahududu çeşitlerinde hasadın sürdüğü; böğürtlen hasadının da birçok işletmede devam ettiği belirtiliyor.

Raporun öne çıkan başlıklarından biri benekli kanatlı drosophila (Spotted Wing Drosophila, SWD). Bölge genelinde SWD tuzak yakalamalarının çok yüksek seyrettiği ve ilgili hafta yeni bir artış dalgası görüldüğü aktarılıyor. Bazı işletmelerin meyvede SWD larvası tespit etmesi üzerine hasada birkaç hafta ara verdiği; popülasyon baskılanana kadar önlemlerin artırıldığı belirtiliyor. Üreticilere, tüm böğürtlenimsi meyvelerde SWD’ye karşı koruma programlarını devreye alma çağrısı yapılıyor.

Yaban mersini hasadının sürdüğü; ancak birçok işletmede kuraklık nedeniyle tane iriliğinin küçük kaldığı ifade ediliyor. SWD yakalamalarının yaban mersininde de belirgin şekilde yükseldiği ve ürünün SWD’ye karşı korunması gerektiği vurgulanıyor.

Ticari açıdan öne çıkanlar

• Kuraklık, meyve iriliği ve kalite parametreleri üzerinde baskı oluşturuyor; sulama imkânı olan işletmeler avantajlı görünüyor.
• Hasat takviminin normalin önünde seyretmesi, işçilik ve lojistik planlamasını öne çekebilir.
• SWD’de bölgesel artış, özellikle taze tüketim pazarına çalışan küçük meyve üreticileri için kayıp riskini yükseltiyor.
• Elmada ikinci döl elma iç kurdu uçuşu ve akar dinamikleri, entegre mücadele (IPM) programlarında yakın izleme gerektiriyor.
• Ateş yanıklığı vakalarının yeni alanlarda ve daha önce görülmeyen bahçelerde raporlanması, hijyen ve budama/yaralanma yönetimini kritik hale getiriyor.
• Şeftalide yağış alan bölgelerde kahverengi çürüklük riskine karşı zamanında koruyucu uygulamalar gündeme gelebilir.

Kaynak notu: Bu içerik, MSU Extension tarafından yayımlanan bölgesel saha gözlemleri ve tuzak izleme bulgularının özetlenmiş bir yeniden anlatımıdır.