Doğu Michigan’da kuraklık meyve iriliğini düşürüyor: kiraz, yaban mersini ve şeftalide hasat sürüyor

MSU Extension’ın 12 Temmuz 2016 tarihli saha raporuna göre Doğu Michigan’daki birçok meyve işletmesinde kuraklık devam ediyor; son yağışlar bazı alanlarda geçici rahatlama sağlasa da meyve iriliğinde düşüş ve yoğun sulama ihtiyacı öne çıkıyor.

Doğu Michigan meyveciliğinde kuraklık baskısı: hasat ve bitki sağlığı gündemi

Michigan State University Extension (MSU Extension) tarafından paylaşılan bölgesel saha notları, Doğu Michigan’daki meyve işletmelerinde kuraklığın üretim ve kalite göstergelerini belirgin şekilde etkilediğine işaret ediyor. Rapor, 12 Temmuz 2016 itibarıyla hem hasat ilerleyişini hem de zararlı-hastalık izlemesini bir arada değerlendiriyor.

Hava koşulları: yağış geldi, ancak toprak hâlâ kuru

Rapor döneminde bölgenin büyük kısmında kuraklık sürerken, 7–11 Temmuz aralığında gerçekleşen dağınık yağışlar bazı işletmelerde geçici rahatlama sağladı. Çoğu çiftlikte toplam yağışın yaklaşık 0,7–1,5 inç bandında olduğu; sınırlı sayıdaki işletmede ise tek bir kısa süreli yağışta 3 inçi aşan miktarlara ulaşıldığı aktarılıyor. Yüksek rüzgâr ve yer yer mermerden beyzbol topuna kadar değişen boyutlarda dolu bildirimleri de raporda yer alıyor.

Buna karşın, toprak neminin bölge genelinde kritik düzeyde düşük kaldığı; bazı üreticilerin 5 haftadır, çoğu meyve işletmesinin ise yaklaşık 8 haftadır “iyi bir yağış” görmediği belirtiliyor. Mid-Mayıs’tan bu yana bölgenin toplamda 3–4 inç yağış açığı verdiği ve bu nedenle yeni tesis edilen bahçeler ile küçük meyve dikimlerinde solgunluk ve hatta bazı ağaçlarda kuruma/kayıp yaşandığı ifade ediliyor. Üreticilerin önemli bir kısmının zaman ve kaynaklarını sulama faaliyetlerine yoğunlaştırdığı vurgulanıyor.

Kuraklığın etkisiyle raporda, bu hafta itibarıyla meyve iriliğinin tüm ürün gruplarında gerilediği; buna elmanın da yeni eklenen bir başlık olarak dahil olduğu kaydediliyor.

Isı birikimi açısından, son haftalardaki sıcak koşulların büyüme dere-gün (GDD) toplamlarını artırdığı ve genel olarak sezonun normallerin yaklaşık bir hafta önüne geçtiği belirtiliyor. Ancak Erie ve Huron gölleri kıyısına yakın işletmelerde sezonun birkaç gün normalin gerisinde kalabildiği not ediliyor. Fenoloji ve hasada başlama penceresi açısından bölgenin yaklaşık 5 gün önde olduğu aktarılıyor.

Ağaç meyveleri: elma, armut, şeftali ve kirazda durum

Elma için, bölge genelinde meyve çapının çoğunlukla yaklaşık 2 inç olduğu; geniş bir coğrafyada benzer irilik görülmesinin sıra dışı bulunduğu ifade ediliyor. Yakın dönemde yüksek yağış alan “az sayıdaki şanslı” işletmelerde meyvelerin diğerlerine kıyasla 1–2 boy daha iri olabildiği gözlemi paylaşılıyor. Bazı bahçelerde elle seyreltme sürerken çoğunda işlemin tamamlandığı; Honeycrisp çeşidinde yaprakta “modelleme/şekil bozukluğu” benzeri belirtilerin bu sezon yaygın olduğu belirtiliyor.

Zararlı izlemesinde, elma sineği (apple maggot) yakalamalarının bu hafta yeni bir bulgu olarak öne çıktığı ve sarı yapışkan tuzaklarda tespit edildiği kaydediliyor; kırmızı küre tuzaklarda ise rapor tarihine kadar yakalama olmadığı aktarılıyor. Elmada ve diğer ağaç meyvelerinde düşük yoğunlukta doğu çadır tırtılı larvaları raporlanıyor. Ayrıca Avrupa kırmızı akarı erginlerinin bazı elma bloklarında eşik seviyelerde veya üzerinde seyrettiği ve yapraklarda bronzlaşma başlangıcının görülebildiği; yünlü elma yaprakbitinin ise hedefli ilaçlama yapılan alanlarda gerilerken ilaçsız bloklarda artış eğilimini koruduğu belirtiliyor.

Sıcak havayla birlikte Japon böceği erginlerinin arttığı; patates yaprakpireleri ve beyaz elma yaprakpirelerinin birçok blokta kademeli yükseldiği not ediliyor. Yırtıcı faydalıların artmasıyla yeşil elma yaprakbiti yoğunluğunda düşüş görülebildiği; bazı alanlarda iki noktalı kırmızı örümcek tespit edildiği ifade ediliyor. Tuzak verilerinde yaprak büken, elma içkurdu (codling moth) ve şeftali güvesi (oriental fruit moth) yakalamalarının azalma eğiliminde olduğu; buna paralel olarak faydalı popülasyonlarının (ör. yusufçuk/lacewing benzeri predatörler, kadife akarlar, çiçek tripsleri) güçlendiği aktarılıyor.

Hastalık cephesinde, özellikle yeni tesislerde ateş yanıklığı belirtilerinin son bir hafta içinde yüksek sayılarda görülebildiği; bunun travma/yaralanma kaynaklı enfeksiyonlarla ilişkili olabileceği ve kökenin önceki rüzgârlı günlere dayanabileceği değerlendiriliyor. Ayrıca siyah çürüklük yaprak lekeleriyle yeni bir bulgu olarak raporlanırken; külleme, sedir-elma pası ve gümüş yaprak belirtilerinin de sahada gözlendiği ifade ediliyor.

Armutta meyve çapının çoğunlukla 1,5–1,625 inç aralığında olduğu, kuraklığın armutta da iriliği etkilemeye başladığı aktarılıyor. Armut psillidinin özellikle sürgünlerde yüksek yoğunlukta olabildiği not ediliyor.

Şeftalide meyve çapı çoğu işletmede 1,75–2 inç bandında veriliyor. Erken olgunlaşan bazı çeşitlerde hasadın sürdüğü; elle seyreltmenin az sayıda işletmede devam ettiği, çoğunda tamamlandığı belirtiliyor. Ayrıca gül böceği/rose chafer erginlerinin şeftalide “cat facing” olarak bilinen yüzey deformasyonlarına yol açabildiği kaydediliyor.

Kirazda tablo karışık: bazı işletmelerde tatlı kiraz hasadı biterken bazılarında devam ediyor. Yağış alan bahçelerde beklenenin aksine çatlamanın daha sınırlı kalmış olabileceği gözlemi paylaşılıyor. Tatlı kirazda benekli kanatlı drosophila (SWD) yakalamalarının bazı bloklarda görüldüğü, ancak sayıların yeni yeni yükseldiği ve hasadını birkaç gün içinde bitirecek bahçeler için düşük riskte olabileceği aktarılıyor. Buna karşılık kiraz meyve sineği yakalamalarının bazı alanlarda sürdüğü; hasada bir haftadan fazla zamanı olan üreticilerin müdahale ihtiyacını değerlendirmesi gerektiği ifade ediliyor. Ayrıca kuraklıkla ilişkilendirilen kuş zararının birçok bahçede arttığı not ediliyor.

Vişne (tart cherry) hasadının bölge genelinde sürdüğü ve rapora göre sezon içinde talebin oldukça iyi seyrettiği belirtiliyor. Ancak küçük meyve iriliğinin birçok işletmede sorun haline geldiği ve bunun muhtemel nedeninin kuraklık olduğu kaydediliyor. Vişnede de düşük düzeyde SWD yakalamaları ile sınırlı sayıda kiraz meyve sineği yakalaması raporlanıyor; hasada uzun süre olan üreticiler için kontrol ihtiyacı gündeme getiriliyor. Kuş zararının vişnede de sezonun öne çıkan başlıklarından olduğu aktarılıyor.

Erikte, kuraklığa rağmen son hafta içinde irileşme görüldüğü; Avrupa tiplerinde meyvenin yaklaşık 1 inç düzeyinde olduğu; Japon tiplerinde renklenmenin başladığı ve bazı erken çeşitlerin 1,75 inçe yaklaştığı belirtiliyor. Yükün (crop load) özellikle bazı Japon çeşitlerinde değişken olduğu, kimi bahçelerde sınırlı ürün bulunduğu ifade ediliyor.

Küçük meyveler: üzüm, çilek, ahududu, yaban mersini

Üzümde gelişimin bu hafta yavaşladığı; Concord çeşitlerinde tanelerin “berry touch” aşamasına yaklaştığı, Avrupa çeşitlerinde ise “buckshot” sonrası evrede olduğu aktarılıyor. Üzümlerde Japon böceği erginleri ve rose chafer yoğunluğunun arttığı; bazı Concord alanlarında üzüm salkım güvesi/berry moth larvalarının beslenme belirtilerine rastlandığı kaydediliyor.

Çilekte yenileme (renovation) çalışmalarının devam ettiği; kuru toprak nedeniyle bazı üreticilerin sıra aralarındaki işlemler için sulama hatlarını tekrar tarlaya alıp iyi sulama yapmasının gerektiği ve bunun alışılmadık bir durum olduğu belirtiliyor. Yenileme biter bitmez iyi bir sulama yapılmasının bu sezon özellikle kritik olduğu vurgulanıyor. Raporda, yeni sürgünlerin “runner” oluşturma performansının iyi olduğu da not ediliyor.

Çilekte ayrıca, güneydoğu Michigan’da bir tarlada hasadın bittiği döneme yakın SWD yakalaması bildirildiği; bu zararlının ilerleyen yıllarda, özellikle geç hasat sezonlarında daha sorunlu hale gelebileceği ve gelecek sezon daha yakından izlenmesi gerektiği ifade ediliyor. Yeni dikimlerde sınırlı sayıda patates yaprakpireleri görülebildiği ve yaprak kıvrılmalarının izlenmesi gerektiği; ancak benzer belirtilerin kuraklık stresinde de görülebileceği uyarısı paylaşılıyor.

Yazlık kırmızı ahudududa hasadın sürdüğü; kuraklık nedeniyle birçok işletmede tane iriliğinin küçük kaldığı bildiriliyor. Bir üreticiden önceki hafta düşük düzeyli SWD yakalaması rapor edilse de, rapor haftasında eyalet genelindeki izleme ağında yakalama görülmediği ve bildirilen seviyelerin kimyasal müdahaleyi gerektirmeyebileceği değerlendiriliyor. Ayrıca, haftalık SWD sonuçlarının MSU Extension’ın Fruit & Nuts News kanallarında ayrıca paylaşılacağına işaret ediliyor.

Sonbaharlık kırmızı ahududu sürgünlerinin bu yıl birçok sezona kıyasla daha kısa kaldığı; bazı tarlalarda sürgünlerin yaklaşık üçte birinden yarısına kadarında uç kısımda tomurcuk ve meyvecik oluşumları görülebildiği anlatılıyor. Bu erken oluşumların, ana sonbahar ürününden ayrı olsa da hasat edilebilir nitelikte olabileceği belirtiliyor (raporda “bud berries” olarak anılan tip).

Yaban mersininde, bazı işletmelerde hasadın son günlerde başladığı, diğerlerinin ise olgunlaşma için birkaç gün daha beklediği ifade ediliyor. Bazı tarlalarda olgunlaşmanın beklenenden hızlı gerçekleştiği ve bunun kuraklıkla ilişkili olabileceği aktarılıyor. İlk toplamada meyve iriliğinin orta-iyi düzeyde olduğu belirtilirken, daha geç olgunlaşacak meyvelerde irileşme sorunları yaşanabileceğine dair endişe paylaşılıyor.

Saskatoon (amelanchier) hasadının ise rapor döneminde tamamlandığı not ediliyor.

Ticaret ve tedarik zinciri açısından öne çıkanlar

• Kuraklığın meyve iriliğini düşürmesi, taze pazar ve işleme sanayii için kalibre/gramaj dağılımını değiştirebilir.
• Yoğun sulama ihtiyacı, üretim maliyetleri ve su yönetimi planlarını (enerji, işçilik, ekipman) öne çıkarıyor.
• Vişnede talebin iyi seyretmesi, işleme ve sözleşmeli alım tarafında kısa vadeli bir destek unsuru olarak not ediliyor; ancak küçük meyve iriliği verim ve randıman üzerinde baskı yaratabilir.
• Zararlı ve hastalık bulguları (elma sineği, SWD, kiraz meyve sineği, ateş yanıklığı vb.) ihracat pazarlarında talep edilen kalıntı yönetimi ve izlenebilirlik uygulamalarını daha kritik hale getirebilir.
• Üzüm, çilek ve ahudududa bildirilen yoğunluklar, sezonun kalanında entegre mücadele (IPM) ve iş gücü planlamasını etkileyebilir.
• Dolu ve rüzgâr gibi olaylar, ürün kalitesinde parti bazlı dalgalanmalara yol açabileceğinden hasat/ambalajlama planlarında esneklik gerektirebilir.

Rapor, Doğu Michigan’daki meyve üretiminde 12 Temmuz 2016 itibarıyla kuraklık kaynaklı stresin sürdüğünü; buna karşın birçok üründe hasadın devam ettiğini ve zararlı-hastalık izleme başlıklarının yoğunlaştığını gösteriyor.