Doğu Michigan’da kuraklık geri döndü: Yaban mersini hasadı sürüyor, erken şeftali başladı

Doğu Michigan’da sıcak hava ve sınırlı yağış nedeniyle topraklar yeniden kuraklık koşullarına dönerken üreticiler sulamayı artırdı. Yaban mersini hasadı devam ediyor; erken şeftalide hasat başlarken yazlık ahududu sezonu kapanışa yaklaştı.

Doğu Michigan’da meyvede haftalık görünüm (28 Temmuz 2020)

Michigan State University Extension tarafından paylaşılan saha gözlemlerine göre bölgede yağışlar yer yer görülse de genel tablo, sıcaklıkların etkisiyle kuraklık baskısının yeniden artması yönünde.

Hava ve su durumu: Yağış yetersiz, sulama yeniden öne çıktı

Son bir haftada bazı üreticiler yaklaşık yarım inç (yaklaşık 12–13 mm) civarında yağış aldığını bildirirken, birçok noktada bu miktarın toz bastırmaya bile yetmediği aktarılıyor. Önceki haftalarda gelen sınırlı yağışın ardından toprakların tekrar kuraklık koşullarına kaydığı ve pek çok işletmede sulamanın yeniden devreye alındığı belirtiliyor.

1 Haziran’dan 27 Temmuz’a kadar Doğu Michigan’da yağışın kısa mesafelerde bile ciddi farklılık gösterdiği; takip edilen sekiz MSU Enviroweather istasyonunun ortalamasında toplam yağışın 3,6 inç civarında kaldığı (yaklaşık 91 mm) ifade ediliyor. Aynı dönemde toplam yağışın 2–5 inç bandında değiştiği; bölge genelinde geniş alanı etkileyen iki belirgin yağışın ise 10 Haziran ve 10 Temmuz tarihlerinde görüldüğü kaydediliyor. En kuru alanların bölgenin güneydoğu ucu ile “Thumb” olarak anılan kesimin büyük bölümü olduğu aktarılıyor.

Sıcak/çok sıcak geçen haftanın büyüme derece-gün (GDD) birikimlerini hızlandırdığı; bazı istasyonlarda base 50 hesabıyla haftalık artışın yaklaşık 175 GDD seviyesine yaklaştığı belirtiliyor. Sezonun GDD açısından normalin 5–7 gün, fenolojik gelişim açısından ise 3–5 gün önünde seyrettiği not ediliyor.

Ağaç meyveleri: Elmada büyüme yavaşladı, şeftalide erken hasat

Elma bahçelerinde meyve irileşmesinin sürdüğü ancak son üç haftada büyüme hızının düştüğü; bunun da kuru toprak/kuraklıkla ilişkili olabileceği değerlendiriliyor. Lodi çeşidinde hasadın birçok işletmede başladığı, bazı çeşitlerde renklenmenin daha belirgin hale geldiği aktarılıyor.

Elmada meyve çaplarının çoğunlukla 1,75–2,25 inç aralığında olduğu; Honeycrisp’te 2,125–2,5 inç bandının görüldüğü ve iyi seyreltme yapılmış bazı bloklarda 2,75 inçe ulaşan meyveler bulunduğu bildiriliyor. Elle seyreltmenin devam ettiği, bazı Honeycrisp parsellerinde ikinci tur seyreltme ihtiyacının doğduğu; doğru seyreltmenin gelecek sezon çiçeklenme/ürün sürekliliği açısından kritik olduğu vurgulanıyor.

Zararlı tarafında elmalarda “yeni” bir böcek zararlısı bildirilmediği; ancak sezon içinde izlenen türlerde hareketlilik olduğu ifade ediliyor. Elma sineği (apple maggot) tuzak yakalamalarının güçlü seyrettiği, elma içkurdu (codling moth) yakalamalarının yüksek kaldığı ve ikinci döl uçuşunun başlangıcına işaret edebileceği değerlendiriliyor. San Jose kabuklubiti zararının bazı bahçelerde hafif düzeyde görüldüğü; yünlü elma yaprakbiti popülasyonunun sürgün uçlarına doğru ilerlediği aktarılıyor.

Ayrıca iki noktalı kırmızı örümcek (twospotted spider mite) sayılarında belirgin artış gözlendiği; elma pas akarı ve Avrupa kırmızı akarı popülasyonlarının da kademeli yükseldiği, yapraklarda sınırlı bronzlaşma belirtileri görülebildiği belirtiliyor. Birçok blokta eşik değerlerin altında kalındığı ve faydalı/predatör böceklerin arttığı not ediliyor.

Hastalık tarafında isli leke ve sinek beneği belirtilerinin bazı bahçelerde görülmeye başladığı; siyah çürüklük (black rot) kaynaklı meyve enfeksiyonlarının daha yaygın raporlandığı aktarılıyor. Odun dokusunda enfeksiyona bağlı dal çökmesi/solma gibi belirtilerin son bir ayda görülebildiği; yaprak ve meyvede enfeksiyonların da haftalar içinde izlenmeye başladığı ifade ediliyor.

Armut bahçelerinde meyvelerin çoğunlukla 1,75–2 inç çap aralığında olduğu; yapraklarda armut kabarcık akarı (pear blister mite) beslenme belirtilerinin görüldüğü bildiriliyor.

Şeftalide erken çeşitlerde hasadın başladığı, Red Haven için hasadın iki haftadan kısa süre içinde başlayabileceği öngörüsü paylaşılıyor. Meyvede renklenmenin sürdüğü; orta sezon çeşitlerde çapın çoğunlukla 1,875–2,25 inç bandında olduğu belirtiliyor. Bazı üreticilerde meyve irileşmesinin yavaşladığı ve sezon sonunda küçük kalibre riskinin artabileceği endişesi dile getiriliyor; Romeo (Michigan) çevresinde meyve iriliğinin daha iyi olduğu aktarılıyor.

Şeftalide bu hafta “yeni” bir zararlı gelişmesi olarak kahverengi kokarca (brown marmorated stink bug) nimfleri veya genç erginlerinin bazı bloklarda az sayıda görüldüğü; tuzaklarda yaz boyunca birkaç yakalama olsa da meyve üzerinde ilk kez bu hafta tespit edildiği belirtiliyor. Beslenme zararı saptanmadığı not ediliyor. Doğu meyve güvesine bağlı sürgünlerde sınırlı “flagging” belirtilerinin sürdüğü; Japon böceği yoğunluğunun azaldığı; bazı erken çeşitlerde pas lekesi (rusty spot) bulgularının düşük düzeyde görülebildiği aktarılıyor.

Kirazda (tatlı ve vişne) yaprak lekesi hastalığına bağlı belirtilerin, hasat sonrası fungisit uygulaması yapılan bahçelerde daha sınırlı seyrettiği; yaprak döküm hızının yavaşladığı ifade ediliyor.

Erikte Avrupa grubu çeşitlerde meyvelerin yaklaşık 1,125 inç çapa ulaştığı ve renk gelişiminin sürdüğü; Japon grubu çeşitlerde hasadın devam ettiği bildiriliyor. Birçok erik bahçesinde don/soğuk zararı nedeniyle ürünün zayıf olduğu not ediliyor.

Küçük meyveler: Ahudududa sezon sonu, yaban mersininde hasat devam

Çilekte yenilenmiş (renovasyon yapılmış) alanlarda yapraklanmanın iyi ilerlediği; kuru toprak koşullarında hem yeni dikimler hem de yenilenmiş alanlar için sulamanın sürdüğü aktarılıyor. Yeni dikimlerde taçtan yeni yaprakların çıktığı ve sürgünlerin köklenerek sıraları doldurduğu; nemin yeterli olduğu parsellerde gelişimin daha iyi olduğu belirtiliyor. Patates yaprakpirelerinin (potato leafhopper) yeni dikimlerde yaprak kıvrılmasına yol açan zararının yaygın olduğu not ediliyor.

Ahudududa yazlık kırmızı ve siyah ahududu hasadının sona yaklaştığı; yaz boyunca kuru kalan alanlarda meyve iriliğinin küçük seyrettiği bildiriliyor. Sulama yapılmayan yerlerde meyve veren kamışların erken kuruyabildiği ve bu kamışların yakında uzaklaştırılması gerektiği belirtiliyor. Kuru toprak nedeniyle hem yazlık hem de sonbaharlık ahudududa yeni sürgün gelişiminin yavaşladığı; sonbaharlık kırmızı ahudududa çiçeklenme, çiçek salkımı ve küçük meyve oluşumunun görüldüğü aktarılıyor. Bölgede bu sezon kamış boylarının normalin altında kalabildiği; bazı kısa kamışlarda sınırlı hasadın sürdüğü ifade ediliyor. Böğürtlenlerde çiçeklenmenin yeni başladığı not ediliyor.

Benekli kanatlı drosophila (SWD) tuzak yakalamalarının bölgede yaklaşık altı hafta önce başladığı ve bu hafta da düşük seyrettiği; buna karşın bazı üreticilerin meyvede SWD larvası bulduğunu bildirdiği aktarılıyor. Bu nedenle, tuzak sayıları düşük olsa bile hasat sürdüğü müddetçe koruma programlarının devam etmesi gerektiği vurgulanıyor. Yazlık kırmızı ahudududa gri küfün (gray mold) hafif düzeyde görülebildiği de ekleniyor.

Yaban mersininde hasadın birçok çeşitte sürdüğü; Jersey ve diğer orta sezon çeşitlerde meyve iriliğinin iyi seyrettiği, erken sezon çeşitlerde ise iriliğin düşmeye başladığı belirtiliyor. En büyük meyvelerin 15–18 mm çap aralığında olduğu; kalan meyvelerde renklenmenin iyi ilerlediği aktarılıyor.

Yaban mersininde SWD tuzak yakalamalarının düşük kaldığı; buna rağmen koruma uygulamalarının sürdürülmesi gerektiği ifade ediliyor. Ayrıca yaban mersini sineği (blueberry maggot) tuzak yakalamalarının üst üste ikinci haftadır arttığı bildiriliyor.

Üzümde büyümenin hızlı seyrettiği; Concord’da tanelerin birbirine değmeye başladığı (berry touch), vinifera çeşitlerinin de bu evreye yaklaştığı aktarılıyor. Bazı bağlarda bu hafta kamış/sürgün seyreltme çalışmaları yapıldığı; Japon böceği yoğunluğunun azaldığı; üzüm salkım güvesi/berry moth larva beslenme izlerinin daha fazla çeşitte görüldüğü not ediliyor.

Saskatoon (amelanchier) bitkisinde gelişimin sürdüğü ve Japon böceği yoğunluğunun azaldığı aktarılıyor.

Ticari açıdan öne çıkan başlıklar

• Kuraklık ve sulama maliyeti: Yağışın düzensizliği, özellikle yeni tesis edilen bahçeler ve sığ köklü türlerde su yönetimini kritik hale getiriyor.
• Hasat takvimi: Yaban mersininde hasat sürerken şeftalide erken çeşitler devreye girdi; yazlık ahudududa sezon kapanışa yaklaştı.
• Kalibre riski: Şeftalide bazı bölgelerde irileşmenin yavaşlaması, pazarlanabilir boyut dağılımını etkileyebilir.
• Zararlı baskısı: Elmada elma sineği ve elma içkurdu yakalamaları yüksek; yaban mersininde blueberry maggot artış eğiliminde.
• SWD yönetimi: Tuzaklar düşük sinyal verse de meyvede larva bildirimleri, hasat boyunca koruma programlarının sürdürülmesini gerektiriyor.
• Hastalıklar: Elmada siyah çürüklük ve yüzey lekeleri; kirazda yaprak lekesi yönetimi, sezonun bu döneminde izlenmesi gereken başlıklar arasında.
• Faydalı böcekler: Bazı elma bahçelerinde predatörlerin artması, akar yönetiminde biyolojik denge açısından olumlu bir işaret olarak değerlendiriliyor.